Muqdisho (AX) — Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa bangiyada iyo hay’adaha kale ee maaliyadeed ku amartay inay xayiraan hantida madaxweynihii hore ee Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, iyo sagaal qof oo kale, iyadoo sabab uga dhigtay tuhunno la xiriira al-Shabaab.
Cunaqabateynta, oo la shaaciyay Talaadadii, waxaa soo saaray Guddiga Qaranka ee La-dagaallanka Lacag-dhaqidda iyo Maalgelinta Argagixisada, kaddib markii uu dib u eegay xog iyo caddeymo uu sheegay inay muujinayaan xiriirro lagu eedeeyay shakhsiyaadka, wada-shaqeyn ay la leeyihiin ama taageero maaliyadeed ay siiyaan kooxda hubeysan ee xiriirka la leh al-Qaacida.
- Advertisement -
“Tallaabadan waxay ku saleysan tahay xog iyo caddeymo uu guddigu qiimeeyay oo la xiriira tuhunka taageero maaliyadeed oo la siiyo Al-Shabaab,” ayuu guddigu sheegay.
Ku dhawaaqistu ma faahfaahin caddeymaha ka dhanka ah qof kasta, mana aysan sheegin hawlaha maaliyadeed ee gaarka ah ee sababay in magacyadooda lagu daro liiska.
Marka laga reebo Laftagareen, liiska waxaa ku jira Xasan Cabdulkaadir Maxamed; taliyihii hore ee Ciidanka Asluubta Soomaaliyeed Mahad Cabdiraxmaan Aadan, oo sidoo kale loo yaqaan Mahad Shub; Ibraahim Aadan Cali, oo loo yaqaan Najah; Xasan Cabdi Maxamed, oo loo yaqaan Ugaas Xasan; Cabdullaahi Cali Watiin; Cabdifataax Mahad Cabdiraxmaan; Cabdimajiid Mowliid Xasan; Aamiin Mad Daruur; iyo Abshir Aadan Isxaaq.
Bangiyada iyo hay’adaha kale ee ay xukumaan sharciyada Soomaaliya ee la-dagaallanka lacag-dhaqidda waxaa waajib ku ah inay si degdeg ah u xayiraan hantida ay haystaan shakhsiyaadka la magacaabay, isla markaana ay Xarunta Warbixinta Maaliyadeed (FRC), oo ah hay’adda sirdoonka maaliyadeed ee dalka, u gudbiyaan macaamillada la xiriira.
Guddigu wuxuu sidoo kale ka mamnuucay shakhsiyaadka iyo ururrada inay bixiyaan taageero maaliyadeed ama fududeeyaan macaamillo ay ku lug leeyihiin dadka liiska ku jira. Wuxuu ka digay in jebinta amarkaasi ay horseedi karto tallaabo sharciyeed.
Nidaamka cunaqabateynta beegsan ee Soomaaliya waxaa hagaya Xeerka Cunaqabateynta Maaliyadeed ee Beegsan ee 2023. Xarunta Warbixinta Maaliyadeed waxay sheegtay in nidaamka loo dejiyay in lagu carqaladeeyo shabakadaha maaliyadeed ee taageera al-Shabaab, iyadoo hay’adaha warbixinta waajib looga dhigayo inay xayiraan hantida ku xiran dadka la magacaabay isla markaana ay calaamadeeyaan dhaqdhaqaaqyada laga shakiyo.
Magacaabista Laftagareen waxay ku soo beegmaysaa xilli iska horimaad hubeysan iyo mid siyaasadeed oo u dhexeeya taageerayaashiisa iyo dowladda federaalka uu socday bilooyin.
Wuxuu noqday madaxweynaha Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed sannadkii 2018, wuxuuna xilka hayay ilaa Maarso, markaas oo ciidamada federaalku la wareegeen gacan ku haynta Baydhabo kaddib khilaaf qaraar oo u dhexeeyay maamulkiisa iyo dowladda Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.
Laftagareen ayaa markii dambe ka baxay caasimadda gobolka, balse ciidamada daacadda u ah ayaa sii waday mucaaradadda maamulka halkaas lagu dhisay.
Ciidamada taageersan Laftagareen ayaa weerarro isdaba joog ah ku qaaday Baydhabo tan iyo markii xilka laga qaaday. Dagaallo waaweyn oo dhacay Agoosto iyo Sebtembar ayaa sababay khasaaro soo gaaray rayidka, waxayna culays xooggan saareen xarumaha caafimaadka ee deegaanka.
Dowladda federaalka ayaa hore u sheegtay in ciidamada Laftagareen ay garab socdeen al-Shabaab intii lagu jiray weerarrada Baydhabo. Laftagareen iyo xulafadiisa ayaa diiday eedeyntaasi, oo aan si madax-bannaan loo xaqiijin.
Mahad Shub, oo ah sarkaal kale oo sare oo lagu magacaabay tallaabada Talaadadii, ayaa hore u hoggaamin jiray Ciidanka Asluubta Soomaaliyeed. Waxaa xilka laga qaaday bishii Maarso, xilli ay sii xoogeysanayeen xiisadaha siyaasadeed ee u dhexeeyay Muqdisho iyo maamulka Laftagareen.
Shub ayaa markii dambe noqday qof si adag u dhaliila dowladda federaalka. Bishii Sebtembar, wuxuu ku eedeeyay mas’uuliyiinta Soomaaliya iyo Türkiye inay ku lug lahaayeen weerar lagu qaaday hoygiisa oo ku yaalla Doolow. Sheegashooyinkaasi waa la isku khilaafay, mana ahan kuwo si madax-bannaan loo xaqiijiyay.
Cunaqabateyntu waxay ka dhigan tahay ballaarin weyn oo ku timid ololaha dowladda federaalka ee ka dhanka ah dadka lala xiriiriyo maamulkii hore ee Koonfur Galbeed, iyadoo iska horimaadka laga gudbinayo eedeymo milatari iyo siyaasadeed loona gudbinayo dhinaca maaliyadda.
Guddigu ma uusan sheegin in shakhsiyaadka la magacaabay ay racfaan qaadan karaan, mana uusan sharxin hannaanka loo heli karo in magacyadooda laga saaro liiska.
Laftagareen iyo Shub midkoodna si degdeg ah ugama soo saarin jawaab dadweyne magacaabistaas Talaadadii.
