Ra’iisul Wasaaraha Jarmalka Friedrich Merz ayaa wajahaya qalalaasihiisii siyaasadeed ee ugu cuslaa ilaa hadda, kaddib markii xisbigiisa CDU ee xarunta-midig uu laba guuldarro oo xanuun badan kala kulmay doorashooyinka gobollada, isaga oo taageero u waayay xisbiyada midigta fog iyo bidixda fog labadaba.
Kaddib 16 bilood oo keliya oo uu xilka hayay, heerka taageerada Mr Merz ayaa si weyn hoos ugu dhacay. Xisbigiisu wuxuu la kulmay guuldarrooyin isdaba joog ah oo doorashooyinka gobollada ah oo ka soo gaaray Alternative for Germany (AfD) oo ka soo horjeeda socdaalka, kaas oo hadda hormuud ka ah ra’yi-ururinta heer qaran.
- Advertisement -
Iyada oo la isla dhexmarayay in isbahaysiga CDU/CSU uu tallaabo ka qaadi karo isaga, Mr Merz wuxuu qaatay go’aan aan caadi ahayn oo uu xalay telefishinka kala hadlay dalka, isaga oo soo muuqday daqiiqado uun kaddib markii la sii daayay natiijooyinkii ugu horreeyay ee codbixinta ka bixitaanka.
Wuxuu qiray in CDU ay la kulantay “musiibo” gobolka Mecklenburg-Western Pomerania. Xaaladdu way sii xumaatay markii tirintu socotay: xisbigu wuxuu ka hoos maray xadka 5%, taas oo dhab ahaantii gebi ahaanba ka saartay baarlamaanka.
CDU waxaa sidoo kale si cad uga adkaaday Die Linke oo ah xisbi bidixda fog ah magaalada Berlin. Hadalkiisii telefishinka, Mr Merz wuxuu ka digay in “kalsoonida hay’adaha dalkeenna ay sii yaraanayso” isla markaana ay “si firfircoon u wiiqayaan xisbiyada xagjirka ah ee bidixda iyo midigta labadaba”.
“Waxa hadda loo baahan yahay in la qabto waxay u baahan yihiin adkaysi, joogteyn iyo dulqaad,” ayuu yiri Mr Merz. “Waxaan taas muujin doonaa anigoo ah guddoomiyaha xisbiga CDU, iyo wax kasta ka sarreeya, anigoo ah ra’iisul wasaaraha dalkeenna.”
Falanqeeyayaashu waxay khudbadda u fasireen isku day lagu doonayo in lagu qabto jihada sheekada siyaasadeed ka hor inta aysan mowjad cusub oo dhaleeceyn ahi gaarin dowladda.
“Tallaabadiisa aadka u degdegga ahi waxay muujinaysaa in Merz uu doonayo inuu dejiyo jihada sheekada,” ayuu yiri saynisyahanka siyaasadda Oliver Lembcke oo ka tirsan Ruhr University Bochum.
Mr Lembcke wuxuu faragelinta ku tilmaamay “hoggaan laga sameynayo meel difaac ah – iyo isku day lagu hor istaagayo in dood ku saabsan shaqsiyaadka, oo natiijadeedu aanay caddayn, ay xoogaysato”.
Carsten Brzeski, oo ah dhaqaaleyahan ka tirsan bangiga ING, ayaa sheegay in soo muuqashadii naadirka ahayd ee ra’iisul wasaaruhu telefishinka ay tahay in loo fahmo “isku day lagu doonayo in lagu ceejiyo mala-awaalka ku saabsan iscasilaaddiisa suurtagalka ah ee isa soo tarayay toddobaadyadii dhowaa.”
Ra’iisul Wasaaraha Jarmalka Friedrich Merz ayaa ka soo muuqday TV-ga kaddib markii la sii daayay natiijooyinka codbixinta ka bixitaanka ee doorashooyinka ka dhacay gobolka Mecklenburg-Western Pomerania
Toddobaad adag oo soo socda
Kaddib shirkii qalalaasaha CDU ee shalay, ra’iisul wasaaruhu wuxuu banneeyay jadwalkiisa maalmaha soo socda, wuxuuna ka tanaasulay qorshihii uu ugu safri lahaa New York si uu uga qayb galo Golaha Guud ee Qaramada Midoobay, isaga oo isu diyaarinaya saameynno ka dhalan kara doorashooyinka.
Muddo toddobaadyo ah, Mr Merz wuxuu isku dayayay inuu xakameeyo wararka sheegaya in isbahaysigiisa CDU/CSU ee xarunta-midig uu xilka ka qaadi karo.
Dadka laga yaabo inay beddelaan ee magacyadooda la isla dhexmarayay waxaa ka mid ah Hendrik Wuest, wasiir-madaxweynaha gobolka dadku ku badan yihiin ee North Rhine-Westphalia, iyo Markus Soeder, wasiir-madaxweynaha Bavaria ahna hoggaamiyaha CSU, oo ah xisbiga walaalka goboleed ee CDU.
Hase yeeshee, ma jiro qof la tartamaya oo si fagaare ah u bilaabay loollan. Qaar ayaa laga yaabaa inay ka baqayaan in fal daacad-darro ah uu dib ugu soo noqdo, halka qaar kalena ay niyad-jabi karto hawsha adag ee dib loogu soo celinayo awoodda xisbiga xilli uu wajahayo mid ka mid ah qalalaasaha ugu xun taariikhdiisa.
Markii Mr Merz uu noqday ra’iisul wasaare bishii May ee sannadkii hore, wuxuu ballanqaaday inuu dib u soo nooleyn doono dhaqaalaha Jarmalka ee daciifaya, dib u dhisi doono ciidamada milateriga si looga hortago Ruushka, isla markaana xaddidi doono socdaalka aan joogtada ahayn, si codbixiyeyaasha loo dejiyo loogana leexiyo taageerada AfD.
Taa beddelkeeda, AfD ayaa hadda hoggaaminaya ra’yi-ururinta qaranka, halka heerka taageerada shakhsiyeed ee Mr Merz uu wax yar uun ka sarreeyo 10%. Booskiisa ma aysan u roonaan hadallo taxane ah oo qallafsan oo adag.
Doorashooyinkii ugu dambeeyay waxay dhaceen laba toddobaad oo keliya kaddib markii AfD oo ah xisbi midigta fog, taageersan Trump, kuna dhow Moscow ay CDU guuldarro kale oo lama filaan ah gaarsiisay Saxony-Anhalt.
Guuldarrooyinka doorashooyinka ee isdaba jooga ah waxay imanayaan xilli Mr Merz uu ku dhibtoonayay inuu horumariyo dib-u-habayntii dhaqaalaha iyo daryeelka bulshada ee uu ballanqaaday, iyadoo ay jiraan xiisado kala dhexeeya xulafadiisa isbahaysiga ee SPD.
Ra’iisul wasaaraha cadaadisku hayo wuxuu helay taageero aad loogu baahnaa oo ka timid xubnaha awoodda ku leh CDU toddobaadkii hore, markii siddeed wasiir-madaxweyne oo gobollo ahi ay si wadajir ah u sheegeen in Jarmalku u baahan yahay “xasillooni hadda in ka badan abid” halkii uu ka geli lahaa “doodo ku saabsan shaqsiyaadka”.
Si kastaba ha ahaatee, waxay ka gaabsadeen inay Mr Merz si toos ah shakhsi ahaan u taageeraan.
