Madaxweyne Donald Trump ayaa shaaciyey dadaal aan hore loo arag oo Maraykanku ku doonayo inuu ku hantiyo shan-meelood meel kaydka saliidda ee aadka u weyn ee Venezuela, isaga oo ku dooday in shirkadaha Maraykanku dib u soo noolayn karaan waaxda tamarta ee dalka xubinta ka ah OPEC ee sida xun u dhaawacantay, isla markaana ay keeni karaan saliid ceeriin dheeraad ah si ay uga caawiso dhimista qiimaha shidaalka ee Maraykanka.
Mudane Trump waxa uu bixiyey faahfaahin kooban, isaga oo sheegay in Maraykanku helay gacan-ku-hayn aqlabiyadeed oo ka badan 65 bilyan oo foosto oo ka mid ah kaydka la xaqiijiyey ee Venezuela iyada oo loo marayo iskaashi lala yeeshay shirkado gaar loo leeyahay.
- Advertisement -
“Aniga oo amray, Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio, iyo Xoghayaha Dagaalka Pete Hegseth, iyaga oo si dhow ula shaqaynaya Madaxweynaha Ku-meelgaarka ah ee aadka loo ixtiraamo ee Venezuela, Delcy Rodriguez, isla markaana iyada oo loo marayo iskaashi lala yeeshay ganacsiga gaarka loo leeyahay, waxay sugeen in Maraykanku helo gacan-ku-hayn aqlabiyadeed oo ka badan 65 BILYAN OO FOOSTO oo kayd saliid la xaqiijiyey ah oo ku taal Venezuela, iyada oo aan wax kharash ah ku bixin canshuur-bixiyaha Maraykanka,” ayuu Mudane Trump ku qoray Truth Social.
Ku dhawaaqistan ayaa daba socota toddobaadyo wadaxaajood ah oo u dhexeeyey Washington iyo Caracas oo ku saabsan hannaan siinaya shirkadaha Maraykanka fursad muddo-dheer ah oo ay ku geli karaan tiro ka mid ah goobaha saliidda ee Venezuela, isla markaana dammaanad qaadaya in saliidda ceeriin ee ka dhalata ay u qulqulayso Maraykanka.
Ilo xog-ogaal ah ayaa hore Reuters ugu sheegay in saraakiishu ka fiirsanayeen nidaam ku salaysan kiro oo goobahaas lagu xaraashi karo soosaarayaasha Maraykanka. Qorshahaas, si kastaba ha ahaatee, waxa uu la kulmi karaa caqabado sharci iyo dastuur ah gudaha Venezuela, halkaas oo dawladdu ay gacanta ku hayso qaybaha muhiimka ah ee warshadaha saliidda.
Heshiiskaasi waxa uu noqon lahaa ballaadhin weyn oo ku timaadda joogitaanka Maraykanka ee waaxda tamarta Venezuela, iyadoo maamulka Trump uu doonayo labadaba inuu dib u soo nooleeyo wax-soo-saarka dalka ee sii dhacaya iyo inuu helo saliid ceeriin dheeraad ah oo ay isticmaalaan sifaynta shidaalka ee Maraykanka.
Venezuela waxay haysataa kaydka saliidda la xaqiijiyey ee ugu weyn dunida, hase yeeshee wax-soo-saarkeedu hadda waa keliya qiyaastii 1.25 milyan oo foosto maalintii. Wax-soo-saarku aad ayuu uga hooseeyey awooddiisii suurtagalka ahayd kadib sannado ay jireen maalgashi la’aan, maamul-xumo iyo cunaqabatayn.
Mudane Trump ma uusan magacaabin goobaha ama shirkadaha uu heshiisku khuseeyo. Sidoo kale ma uusan sharxin sida heshiiska loo qaabeeyey ama sida Maraykanku u adeegsan doono gacan-ku-haynta aqlabiyadeed ee kaydkaas.
Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio ayaa heshiiska ku tilmaamay mid faa’iido u leh labada dal, isaga oo ku qoray X in uu siin doono Maraykanka sahay joogto ah oo saliid jaban ah, isla markaana ka caawin doono hoos u dhigista qiimaha baatroolka.
Dhanka Venezuela, ayuu Mudane Rubio sheegay, heshiisku waxa uu soo jiidan doonaa ku dhowaad $100 bilyan oo maalgashi gaar loo leeyahay ah, waxa uu abuuri doonaa kumannaan shaqo oo mushahar sare leh, waxana uu ka qayb qaadan doonaa dib u dhiska dhaqaalaha dalka.
Saldhigga sharciga ah oo aan caddayn
Falanqeeyayaashu waxay sheegeen inay u baahan doonaan xog dheeraad ah oo ku saabsan qaab-dhismeedka sharci iyo maaliyadeed ee heshiiska ka hor inta aanay go’aamin in uu soo jiidan karo maalgashi la taaban karo.
Sidoo kale lama hubin in heshiisku hoos u dhigi karo qiimaha baatroolka muddada dhow. Dib u dhiska kaabeyaasha looga baahan yahay soo saarista, gaadiididda iyo sifaynta saliidda culus ee Venezuela waxa uu qaadan karaa sannado.
David Goldwyn, madaxweynaha Goldwyn Global Strategies, ayaa sheegay in saldhigga sharci ee heshiis kiro ah oo ay dawladda Maraykanku gasho aanu caddayn marka loo eego dastuurka Venezuela iyo sharciga cusub ee hydrocarbons. Wuxuu intaas ku daray in aanay jirin “tusaale hore oo dawladda Maraykanku u gasho heshiis kiro ah si ay u maamusho goobaha saliidda.”
Mudane Goldwyn ayaa su’aal geliyey in soo jeedintani ka gudbi karto caqabadihii sannado badan ka fogeeyey maalgashadayaasha Venezuela.
“Way adag tahay in la arko sida noocan heshiis ahi u dedejin karo maalgashi heer la taaban karo ah,” ayuu yidhi, isaga oo tilmaamaya hubanti la’aanta siyaasadeed, shabakadda korontada ee aan la isku hallayn karin, awoodda dhoofinta ee xaddidan iyo go’aan-qaadashada dawladda ee waaxda.
Tan iyo markii Maraykanku qabtay kana saaray awoodda bishii Janaayo madaxweynihii hore Nicolas Maduro, Washington waxay doonaysay inay sugto qulqul lagu kalsoonaan karo oo saliidda ceeriin ee Venezuela ah oo gaadha sifaynta shidaalka ee Maraykanka, iyadoo sidoo kale dhiirrigelinaysa maalgashiga Maraykanka ee warshadaha saliidda dalka.
Maamulka Trump waxa uu wajahaya cadaadis ka hor doorashooyinka dhexe ee lagu wado dabayaaqada sanadkan, iyadoo kor u kaca qiimaha baatroolku yahay walaac lagu xallin karo sahay saliid oo jaban iyo wax-soo-saar kordha.
Saliid jaban iyo wax-soo-saar sare ayaa bixin kara nafis gaar ah.
Washington waxa kale oo ay sahaminaysay siyaabo lagu buuxin karo Kaydka Istaraatiijiga ah ee Batroolka, oo ah keydka degdegga ah ee saliidda dalka, oo ay ku jiraan is-weydaarsi suurtagal ah oo saliid ceeriin ah oo lala sameeyo soosaarayaasha Maraykanka.
Venezuela waxay qaramaysay warshadeeda saliidda sannadihii 1970-meeyadii, iyadoo shirkadda dawladda ee PDVSA ka dhigtay xudunteeda.
Intii uu xilka hayey Hugo Chavez, dawladdu waxay ballaarisay gacan-ku-haynteeda iyadoo ku qasabtay soosaarayaasha shisheeye inay ku shaqeeyaan iskaashiyo ay dawladdu hoggaaminayso, kadibna waxay la wareegtay hanti, oo ay ku jiraan mashruucyo ay wadeen Exxon Mobil iyo Conoco Phillips.
Intii uu xilka hayey Mudane Maduro, sannado maalgashi la’aan ah, maamul-xumo, qalalaase siyaasadeed iyo cunaqabatayn Maraykan ah ayaa wax-soo-saarka saliidda Venezuela geliyey hoos-u-dhac aad u daran.
