Madaxweynaha Koonfur Afrika ayaa ku boorriyey dowladaha gobolka inay si wadajir ah uga shaqeeyaan arrimaha socdaalka kaddib mowjad dibadbaxyo ka dhan ah ajaanibta oo sababtay in tobannaan kun oo qof ay dalka ka baxaan.
In ka badan 176,000 oo ajaanib ah ayaa toddobaadyadii u dambeeyey ka baxay, sida ku cad tirakoob AFP ay ka diyaarisay xog ay bixiyeen dowladaha Afrika ee arrintan ku lugta lahaa. Dadkan bixitaankoodu wuxuu ka dambeeyey toddobaadyo dibadbaxyo ah oo ay wadeen kooxo dadweyne soo jiita taageero, kuwaas oo ku baaqayey in muhaajiriinta aan sharciga haysan ay ka baxaan ka hor 30 Juun.
- Advertisement -
Cyril Ramaphosa ayaa hoggaamiyeyaasha ka qaybgalayey shir-madaxeedka Ururka Horumarinta Koonfurta Afrika (SADC) oo ka kooban 16 xubnood u sheegay in Koonfur Afrika ay uga warbixisay “caqabadda socdaalka”. Hadalladan ayuu ka jeediyey khudbad xiritaan ah oo uu ka jeediyey magaalada xeebta ku taalla ee Durban.
Hoggaamiyeyaal ka kala socday daafaha Afrika ayaa ku kulmay shir-madaxeedka
“Waxaan uga mahadcelinnay dalalka gobolkeenna fahamka ay ka muujiyeen caqabadaha aan wajahney oo, dhinacyo qaarna, weli wajahayno,” ayuu yiri madaxweynaha Koonfur Afrika.
“Waxaan muujinnay rabitaanka ah in dhammaanteen aan si wadajir ah uga shaqayno wax ka qabashada caqabadaha socdaalka,” ayuu raaciyey.
Koonfur Afrika, oo ah dalka ugu hodansan qaaradda, ayaa tobannaan sano soo jiidanaysay muhaajiriin. Hase yeeshee waxay sidoo kale la tacaalaysaa shaqo la’aan ka badan 30% iyo sinnaan la’aan dhaqaale oo aad u ba’an, xaalado sii xoojiyey caro dadweyne.
Dibadbaxyo ka dhan ah muhaajiriinta
Shalay gelinkii hore, ku dhowaad 300 oo dibadbaxayaal ah oo ka soo horjeeda muhaajiriinta ayaa u dhaqaaqay dhanka goobta shir-madaxeedka, iyagoo ugu baaqaya hoggaamiyeyaasha gudaha ku jiray inay “dadkooda u qaataan”.
Helikobtar iyo diyaarado aan duuliye lahayn ayaa la socday dibadbaxa, halka boolis saaran fardo iyo mootooyin ay hagayeen dadka oo aad u yaraa kuna sii jeeday xadka goobta shirka.
“Waxaan halkan u joognaa inaan idiin sheegno inaad timaaddaan oo aad qaadataan dadkiinna si sharci darro ah ku jooga Koonfur Afrika,” ayay tiri hoggaamiyaha mudaharaadka Jacinta Ngobese-Zuma, oo ka mid ah wejiyada sida weyn uga muuqday dibadbaxyadii dhowaan dhacay.
Ms Ngobese-Zuma waxay si gaar ah u magacowday Malawi, Mozambique iyo Zimbabwe, iyadoo sheegtay in muwaadiniinta dalalkaas ay u badnaayeen ajaanibtii ka baxday Koonfur Afrika.
Qaar si iskood ah ayay u baxeen, halka kuwo kalena la tarxiilay ama laga caawiyey barnaamijyo dib-u-celin ah oo ay dowladdu taageerto.
Hoggaamiyaha dhaqdhaqaaqa March and March Movement Jacinta Ngobese-Zuma oo dibadbax ka dhigaysa bannaanka shir-madaxeedka
Isagoo ka hadlayey muxaadaro dadweyne oo Jimcihii ahayd, Mr Ramaphosa wuxuu sheegay in Koonfur Afrika ay “si qoto dheer uga walaacsan tahay ugana xishoonayso in muwaadiniin ka kala yimid dalal kale bilihii u dambeeyey loo geystay takoor iyo si xun ula dhaqan”.
Booliiska Koonfur Afrika ayaa sheegay in ugu yaraan afar muhaajir ah lagu dilay rabshadaha, inkastoo dowlado shisheeye qaarkood ay soo sheegeen dhimasho intaas ka badan.
Dalal kale oo Afrikaan ah, gaar ahaan Ghana iyo Nigeria, ayaa dhaliilay jawaabta dowladda Koonfur Afrika ee dibadbaxyada iyo rabshadaha. Midkoodna kama tirsana ururka SADC.
Koonfur Afrika, oo shir-madaxeedka kula wareegtay guddoomiyaha wareega ee SADC, ayaa soo jeedisay shir heer qaaradeed ah oo Afrika oo diiradda lagu saarayo socdaalka.
