Baadariga Leo XIV ayaa maanta soo gebagebeeyay booqasho taariikhi ah oo afar maalmood socotay oo uu ku tagay Faransiiska, isagoo ka digay in xiriirrada ka dhexeeya dalalku ay sii noqonayaan kuwo aan ilbaxnimo lahayn, isla markaana Yurub ugu baaqay inay gacan ka geysato joojinta wareeg halis ah oo ah “been iyo khiyaano”.
Isagoo la hadlayay dadweyne ku sugnaa Metz, oo ah magaalo bari ku taalla una dhow xadka Jarmalka, hoggaamiyaha 1.4 bilyan ee Katooligga dunida kama uusan magacaabin hoggaamiye caalami ah oo gaar ah.
- Advertisement -
Baadarigu wuxuu Yurub ku tilmaamay miisaan lagama maarmaan ah oo ka dhan ah quwadaha waaweyn ee dunida. Wuxuu hore Midowga Yurub ugu baaqay inuu ka gudbo kala qaybsanaanta gudaha isla markaana dib u helo dareenka midnimada si loo raadiyo nabadda Ukraine iyo meelo kale.
Leo, oo ah baadarigii ugu horreeyay ee Maraykan ah, ayaa bilihii u dambeeyay isku dhacay Madaxweyne Donald Trump arrimo la xiriira xakamaynta adag ee socdaalka ee Washington iyo dagaalka Iran.
“Yurub waxay gacan ka geysan kartaa jebinta wareeggan iyadoo la ixtiraamayo dadka kale, taas oo ay baratay inay kobciso oo ilaaliso,” ayuu Baadariga Leo sheegay intii lagu jiray booqashadii rasmiga ahayd ee ugu horreysay ee baadari ku tago Faransiiska muddo ku dhow 20 sano.
Metz, oo gacan-ku-haynteedu hore ugu kala wareegtay Faransiiska iyo Jarmalka xilliyadii colaadaha hore, waxay xiriir dhow la leedahay Robert Schuman, oo loo arko mid ka mid ah aabbayaashii aasaasay Midowga Yurub, laguna aasay meel u dhow magaalada.
Madaxweyne Macron ayaa Baadariga ku sii sagootiyay Metz.
“Waan ka murugaysanahay inuu baxayo, balse waan ku faraxsanahay in wax walba si wanaagsan u dhaceen,” ayuu yiri.
Baadari leh ‘mawqif siyaasadeed’
Intii booqashadu socotay, Baadarigu wuxuu u muuqday mid deggan oo ay sahlan tahay in lala xiriiro, isagoo inta badan dhoolla-caddeynayay isla markaana si fudud ula falgalayay dadkii u yimid inay arkaan.
“Aad ayaan ugu faraxsanahay inaan haysanno Baadari ku dhiirrada inuu qaato mawqif siyaasadeed,” ayay tiri Isabelle Gerber, oo ah wadaad Protestant ah.
Qofka xiiseeya duulista ayaa sidoo kale saaka 30 daqiiqo ku qaatay qolka duuliyaha ee diyaaradda Air France ee u qaaday Metz. Markii dambe wuxuu barakeeyay shaqaalihii diyaaradaha dagaalka Rafale ee galbinayay diyaaraddiisa.
Khudbaddiisa, Leo wuxuu ku baaqay “geesinimo wadaxaajoodka” iyo tanaasul lagu soo afjaro dagaalka ka socda qaaradda, taas oo sida muuqata tixraac u ahayd duullaanka Ruushka ee Ukraine, oo hadda galay sannadkiisii shanaad.
“Nasiib darro, dagaalku wuu soo noqday, xitaa Yurub,” ayuu yiri.
“Waxaan u baahanahay inaan nafteena u hurno wada-hadal samir leh, inaan muujinno geesinimo wadaxaajoodka, isla markaana aan diyaar u noqono inaan ka tanaasulno mowqifyada qaarkood si loo gaaro danta weyn ee nabadda.”
Vladimir Putin wuxuu muujiyay rabitaan aad u yar oo uu ku wadaxaajoodo dhammaadka dagaalka ka dhanka ah Ukraine.
Leo wuxuu sidoo kale ku baaqay midnimo xilli dhaqdhaqaaqyada waddaniyaddu ay xoog ka helayaan guud ahaan Yurub. Garabka midig ee xagjirka ah ee Faransiiska ee ka soo horjeeda socdaalka ayaa rajaynaya inuu ku guuleysto doorashada sannadka soo socda oo uu Macron, oo ah siyaasi dhexe, ku beddelo xilka madaxweynaha.
Baadarigu wuxuu sheegay in Yurub ay “gelayso marxalad cusub” iyadoo rag iyo dumar ka soo cararaya dagaal iyo cadaadis ay soo gaarayaan qaaradda, wuxuuna dalalka ugu baaqay inay qaabilaan.
“Waa inaan fahamnaa muhiimada taariikheed ee waxa dhacaya, taas oo ah kulan aan hore loo arag oo u dhexeeya dadyowga iyo dhaqamada.”
Mas’uuliyiinta Faransiiska ayaa sheegay in saddex muhaajir oo aan haysan dukumenti, oo uu ku jiray wiil 10 jir ah, ay maanta ku dhinteen xeebaha Faransiiska iyagoo isku dayayay inay ka gudbaan Kanaalka si ay u gaaraan Britain.
‘Wax aad u wanaagsan’
Isagoo barbar taagan Baadariga, Macron wuxuu sheegay in Yurub ay tahay inay ka hortagto soo laabashada siyaasadda waddaniyadda.
Yurub “waa inay dib u heshaa geesinimadii aasaasayaasheeda – haa, geesinimo – si ay u noqoto awoodda nabadda, madaxbannaanida iyo dimuqraadiyadda ee loogu talagalay inay noqoto,” ayuu yiri.
Gelinkii dambe, Leo wuxuu ku dhex safray Metz gaadhigiisa baadariga ka hor inta uusan misaas ku qaban Kaniisadda St. Stephen’s Cathedral, oo ah astaan Gothic ah kuna caan ah daaqadaha muraayadaha midabbada leh.
Macron iyo xaaskiisa Brigitte ayaa ka qayb galay adeegga.
Isagoo ka duulaya taariikhda Metz oo ah magaalo ay calaamadeeyeen laba dagaal oo adduun, Leo wuxuu khudbaddiisa diineed ku sheegay in dib-u-heshiisiintu ay “suurtagal tahay oo keliya marka qofku yeesho geesinimada uu ku jebiyo silsiladaha ciilka”.
Booqashadu waxay farxad ka abuurtay dadka cibaadaysanaya ee ku nool dalka inta badan cilmaani ah, balse haddana leh xididdo Katoolig oo qoto dheer.
“Haddii aad aad u diin badan tahay iyo haddii kaleba, aragtida farxaddan badan waa wax taabanaya,” ayay tiri Celine Denis, 53 jir, oo ku sugan Metz.
“Waxay ku siinaysaa dareen xabbad-joojin ah, dareen wax aad u wanaagsan ah oo ka jira xaalad aan sinaba u wanaagsanayn, sababtoo ah wax walba waxay u muuqdaan kuwo walaac abuuraya.”
