Magaalada New York waxaa si aan shaki ku jirin looga jiray heegan.
Calaamaduhu meel walba way yaalleen: saraakiisha NYPD oo gees kasta taagan, boqolaal wakiillo hubaysan oo ka tirsan Secret Service oo ay weheliyaan eeyo wax uriya, iyo dhawaaqa joogtada ah ee seerinnada iyadoo kolonyooyin baabuur ahi marayeen waddooyinka.
- Advertisement -
Hase yeeshee, muuqaallada ugu muuqda ma ahayn kuwo la xiriira amniga. Baabuur waaweyn iyo boodhadh xayaysiis oo xambaarsan farriimo siyaasadeed oo xooggan ayaa ka soo muuqday guud ahaan magaalada.
“Ergada Iiraan, ma ka fikiraysaan dukaamaysi badan?” ayuu mid weydiiyay.
Boodh xayaysiis oo ay maalgelisay Dawladda Israa’iil
Waxay ahayd mid ka mid ah siyaabihii ay Israa’iil u doonaysay inay dareenka ku soo jiidato toddobaadkaas, iyadoo adeegsatay boqolaal boodhadh xayaysiis iyo baabuurro dijitaal ah oo xambaarsan farriimo ku saabsan barnaamijka nukliyeerka Iiraan iyo isbahaysiga Maraykanka iyo Israa’iil.
Doorka Israa’iil ee duqeymihii Maraykanku ku qaaday Iiraan, ololaheeda milatari ee Qasa iyo falalkeeda Daanta Galbeed ee la haysto ayaa si weyn uga dhex muuqday doodihii Qaramada Midoobay.
Iyadoo dhaleeceynta caalamiga ahi sii xoogaysanaysay, Israa’iil waxay go’aansatay inay soo bandhigto mowqifkeeda.
Walaacyadaas oo kale ayaa ka muuqday khudbaddii Taoiseach ka jeediyay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay xalay.
Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay António Guterres ayaa Talaadadii ku furay Toddobaadka Heerka Sare digniin ah in rabshadaha, barakicinta iyo ballaarinta deegaannada la dejiyo ay hurinayaan cabsi laga qabo isir-sifeyn ka dhacda Daanta Galbeed ee la haysto.
Taoiseach ayaa si toos ah u qaatay dooddaas, isagoo tilmaamay rabshadaha ay geystaan dadka dejinta sameeya, barakicinta khasabka ah ee Falastiiniyiinta iyo dhaawaca loo geysanayo rajada xal laba dawladood ah.
“Dadka dejinta rabshadaha wata waxay sii wadaan inay ku dhaqmaan ciqaab-la’aan ku dhow gebi ahaanba, halka bulshooyinka Falastiiniyiintu wajahayaan olole joogto ah oo barakicin iyo burburin ah – kaas oo u dhigma isir-sifeyn,” ayuu yiri.
Qiimeyntiisa qorshaha nabadda ee Qasa waxay la jaanqaadday hadalladii Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron, kaas oo “waxa loogu yeero nabadda Qasa” ku tilmaamay “bandhig dhammaanteen naga xishoodsiinaya”.
‘Dunidu waxay ku fashilantay Falastiin’ – Micheál Martin
Khudbaddiisii sagootinta ee Qaramada Midoobay, Madaxweynaha Faransiiska ayaa sidoo kale ka horyimid sheegashada Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ee ahayd in nabad laga hirgeliyay Qasa. Wuxuu xusay in aan hal marin oo gargaar bini’aadannimo ah dib looga furin dhulkaas inkastoo lagu dhawaaqay nabad.
Faragelinnadaas ka dhacay masraxa caalamiga ah ayaa jawaab adag ka dhalisay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil intii uu khudbaddiisa jeedinayay shalay.
“Waa tan xaqiiqda fudud. Israa’iil ma geysan xasuuq. Israa’iil waxay ka hortagtay xasuuq,” ayuu yiri Mr Netanyahu, isagoo Ciidamada Difaaca Israa’iil (IDF) ku tilmaamay “ciidanka ugu akhlaaqda badan dunida”.
Khudbaddiisu waxay ujeeddadeedu ahayd inay difaacdo hab-dhaqanka Israa’iil, uga jawaabto dhaleeceeyaheeda dibadda iyo inay soo bandhigto dal, inkastoo cadaadis sii kordhaya uu saaran yahay, weli adkaysi leh oo awood u leh inuu isdifaaco.
“Waxay doorteen daciifnimo. Waxay doorteen tanaasul,” ayuu ka yiri hoggaamiyeyaasha dimuqraadiga ah ee Yurub, kuwaas oo cambaareyntooda falalka Israa’iil ay sii noqotay mid toos ah.
Ergada Ireland kuma biirin bixitaankii ballaarnaa ee dhacay intii uu Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil khudbadda jeedinayay — Spain ayaa ahayd dalka keliya ee Midowga Yurub ee sidaas sameeyay — hase yeeshee Taoiseach wuxuu la garab istaagay dalal dhowr ah oo muujiyay walaac weyn oo ku saabsan xaaladaha ay wajahaan Falastiiniyiintu.
Markii uu ka digay in argagaxa buuxa ee Qasa “marka ugu dambayn si buuxda loo muujiyo, uu dunida ceebayn doono”, hoolku sacab ayuu la qarxay.
Ergada Dawladda Falastiin ayaa sacab tumay, waxayna u muuqatay inay si muuqata u taabatay arrintu. Ergada Israa’iil wax dareen ah ma muujin.
Micheál Martin ayaa sheegay in qorshaha nabadda Qasa uusan “bedelin xaqiiqada ka jirta dhulka”
Taoiseach ayaa sidoo kale u sheegay golaha in beesha caalamku ay “ku fashilantay Falastiin”. Wuxuu dhaleeceeyay qorshihii nabadda Qasa ee sannadkii hore, isagoo ku dooday inuusan “bedelin xaqiiqada ka jirta dhulka”.
Madaxweynaha Falastiin Mahmoud Abbas ayaa hore maalintaas u soo jeediyay dood la mid ah. Isagoo muuqaal ahaan uga hadlay kaddib markii Maraykanku diiday inuu siiyo fiise, wuxuu sheegay in ballanqaadyadii la sameeyay ay ku fashilmeen inay xaqiiqo noqdaan.
Dhaleeceyntaas waxay leedahay miisaan gaar ah maadaama Guddiga Nabadda ee Madaxweynaha Maraykanku uu ku dhawaaqay xirmo soo kabasho oo Qasa loogu talagalay oo dhan $2.45 bilyan (€2.15bn), taas oo daboolaysa 66 barnaamij lixda bilood ee soo socda.
Haddana, ku dhawaaqistu waxay sidoo kale muujisay sida hawshu u adkaan doonto.
Guddigu wuxuu sheegay in la ballanqaaday $18bn, balse ilaa hadda waxaa la bixiyay oo keliya $280 milyan. Kharashka la saadaaliyay ee dib loogu dhisayo Qasa gebi ahaanba wuxuu ka badan yahay $70bn.
Khudbaddiisa, Taoiseach wuxuu isku keenay arrimo badan oo qaabeeyay doodda Golaha Guud toddobaadkan: Qasa, Daanta Galbeed, Xalka Laba Dawladood, Ukraine, Suudaan, xuquuqda aadanaha iyo mustaqbalka nidaamka caalamiga ah.
Waxaa sidoo kale gadaashiisa ka muuqatay joogitaan Irish ah oo si gaar ah u muuqday intii uu hadlayay.
Si kadis ah, labada masuul ee Qaramada Midoobay ee gadaasha Taoiseach fadhiistay waxay ahaayeen Madaxweyne Ku-xigeenka Golaha Guud Martin Fraser, oo hore u ahaa Xoghayaha Guud ee Waaxda Taoiseach, iyo Emer Herity, Madaxa Waaxda Arrimaha Golaha Dhaqaalaha iyo Bulshada ee Golaha Guud.
Su’aasha hadda taagan ayaa ah in baaqyada iyo bayaannada ay toddobaadkan gudaha Qaramada Midoobay ka jeediyeen madaxweynayaal, ra’iisul wasaareyaal iyo saraakiil sare ay horseedi doonaan isbeddel macne leh oo ka baxsan derbiyadeeda.
Akhri wax dheeraad ah:Taoiseach oo sheegay in dunidu ay ‘ku fashilantay Falastiin’ khudbad uu ka jeediyay Qaramada MidoobayTobannaan ergo oo Qaramada Midoobay ka baxay intii Netanyahu khudbadda jeedinayay
