Madaxda maaliyadda ee G20 ayaa soo afjaray kulankoodii labada maalmood socday iyagoo wata bayaan wadajir ah oo ka-qaybgalayaashii oo dhan marka laga reebo Shiinaha ay si buuxda u taageereen, halka Maraykanku ku dooday in joogitaanka Ruushku aanu carqaladayn doodaha.
Xoghayaha Maaliyadda Maraykanka Scott Bessent ayaa sheegay in taageerada ku dhowaad loo dhan yahay ee bayaanka guddoomiyaha ay muujinayso in “aanay wax saameyn ah jirin” oo ka dhalatay ka-qaybgalka Wasiirka Maaliyadda Ruushka Anton Siluanov.
- Advertisement -
Xulafada Yurub ee Ukraine ayaa muujiyay walaac kadib markii Siluanov lagu soo dhaweeyay wadahadalladii uu Maraykanku martigeliyay ee ka dhacay Asheville, gobolka North Carolina.
Dagaalka Bariga Dhexe iyo canshuuraha kastamka ee Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa sidoo kale ahaa arrimo waaweyn oo dul hoganayay kulanka.
Iiraan ayaa si weyn u xannibtay marin-biyoodka muhiimka ah tan iyo markii dagaalku billowday dabayaaqadii February, kadib weerarro Maraykan-Israa’iil ah oo ka dhan ahaa Iiraan.
Xulafada Yurub ee Ukraine ayaa muujiyay niyad-jab kadib markii Wasiirka Maaliyadda Ruushka Anton Siluanov lagu soo dhaweeyay kulamada
Diidmada saraakiisha Yurub ayaa si gaar ah loo muujiyay Isniintii markii Siluanov laga reebay “sawirka qoyska” dhaqameed ee G20.
Kulan hal-abuurka G20 oo gooni ah oo ka dhacay Chapel Hill, North Carolina, qabanqaabiyeyaashu waxay qaadeen laba sawir oo kooxeed, taasoo u saamaxday saraakiisha Yurub inay ka durkaan wafdiga Ruushka.
Afhayeen u hadlay Midowga Yurub ayaa sheegay in wakiilladu heleen oo keliya ogeysiis hore oo xaddidan oo sheegaya in Siluanov ka qaybgeli doono.
“Waxay abuurtay raaxo-darro, shaki kuma jiro taas,” ayuu yiri Wasiirka Maaliyadda Kanada Francois-Philippe Champagne markii la waydiiyay in muuqashada Siluanov ay saameysay wadahadallada.
Madaxa dhaqaalaha Midowga Yurub Valdis Dombrovskis ayaa sheegay in isu imaatinkani aanu ahayn xilligii “caadi laga dhigi lahaa” ka-qaybgalka Ruushka ee madalladan oo kale.
Wuxuu ku dooday in ku darista Ruushka ay la micno tahay in laga hadlo arrimo dhaqaale oo xasaasi ah iyadoo lala joogo saraakiil ka tirsan dowlad “wadda dagaal gardarro ah” isla markaana “si maalinle ah u disha rayidka” gudaha Ukraine.
Ka-qaybgalayaashu waxay sawir iska qaadeen intii lagu jiray kulan-wasiireedka hal-abuurka ee G20 ee Chapel Hill, North Carolina
Mudane Bessent ayaa aragti kale ka dhiibtay shir jaraa’id. “Waan ogahay in qaar ka mid ah reer Yurub ay arrintan ka biyo diideen, balse waxaan u maleynayaa inay aad muhiim u tahay in la is-dhexgalo,” ayuu yiri.
“Waxaanan xusi doonaa in wasiirka maaliyadda ee aan la kulmay aanu saarneyn cunaqabateyn,” ayuu raaciyay, isaga oo tixraacaya Mudane Siluanov.
Khilaafkan ayaa yimid maalin kadib markii Jarmalku ku eedeeyay Ruushka inuu isku dayay “weerar isku-dhafan” oo ku lug lahaa diyaaradda aan duuliyaha lahayn ee drone-ka ah kana dhacay garoon diyaaradeed oo Jarmal ah oo istaraatiiji ahaan muhiim ah bishii hore, isla markaana uu ku dhawaaqay tallaabooyin diblomaasiyadeed oo jawaab u ah.
Maraykanku wuxuu hadda hayaa guddoominnimada wareegta ah ee G20, wuxuuna u adeegsanayay kulamada toddobaadkan inuu taageero uga raadsado la-hawlgalayaasha cunaqabateyn lagu saaro Iiraan iyo dadaallada lagu dhimayo isu dheelli-tirnaanta la’aanta ganacsiga.
Markii la waydiiyay inuu sidoo kale ku boorriyay Ruushka inuu yareeyo taageeradiisa Iiraan, Mudane Bessent ayaa hore u sheegay in “wada-hadallo badan ay fiican tahay in si gaar ah loo qabto”.
‘Isu dheelli-tirnaan la’aamo joogto ah’
Shiinaha ayaa sidoo kale ka horyimid ereyada ku jiray bayaanka ee ka digayay in “isu dheelli-tirnaan la’aamo xad-dhaaf ah oo joogto ahi ay khataro keenaan ayna abuuri karaan qalloocyo dhaqaale”.
Bayaanku wuxuu ugu baaqay dowladaha inay “qaadaan tallaabooyin lagu baabi’inayo siyaasadaha aan suuqa ku dhisnayn”.
Ereybixintu waxay ka tarjumaysay walaacyada ku saabsan awood-soo-saar warshadeed oo xad-dhaaf ah oo ka jirta dhaqaalaha labaad ee ugu weyn dunida, taas oo dadka dhaliila ay sheegaan inay huriso tartan aan caddaalad ahayn isla markaana hoos u riixdo qiimaha.
“Waxaan u baahanahay inaan ka doodno oo aan eegno tallaabo wadajir ah, sababtoo ah isu dheelli-tirnaan la’aamaha caalamiga ah sida ay maanta yihiin ma aha kuwo sii jiri kara,” ayuu yiri Mudane Champagne. “Qof walba waa inuu miiskaas joogaa.”
Xoghayaha Maaliyadda Maraykanka Scott Bessent ayaa shir jaraa’id qabtay gabagabada shirka
G20 waxay ka kooban tahay 19 dal, Midowga Yurub iyo Midowga Afrika. Waxaa la aas-aasay kadib qalalaasihii dhaqaale ee Aasiya ee 1997-1998 si loo xoojiyo xasilloonida dhaqaale iyo maaliyadeed ee caalamka.
Wadahadallada wasiirrada maaliyadda ee ka dhacay Asheville ayaa sidoo kale gogol xaar u ahaa shir-madaxeedka hoggaamiyeyaasha G20 oo la filayo in Mudane Trump uu ku martigeliyo Miami bisha December.
Taageerada Ukraine waxay ahayd arrin kale oo lagu soo qaaday kulan gooni ah oo ay yeesheen dalalka dhaqaalahoodu horumarsan yahay ee Kooxda Toddobada ah ee G7, kaas oo lagu qabtay hareeraha kulanka.
Ruushka ayaa xoojiyay weerarradiisa ka dhanka ah Ukraine xagaagan, halka wadaxaajoodyada uu Maraykanku dhexdhexaadinayo ay weli hakad ku jiraan, Kremlin-kuna uu sii wado dalabyo aad u adag oo ku saabsan soo afjaridda dagaalka.
Wasiirka Maaliyadda Jarmalka Lars Klingbeil ayaa sheegay in ay jirto “koror ku yimid weerarrada gantaallada ee arxan darrada ah ee lagu hayo dadka rayidka ah”.
“Waxaas oo dhan waa inay dhammaadaan,” ayuu yiri.
Mudane Klingbeil ayaa sheegay in isaga iyo wasiirrada kale ee maaliyadda Yurub ay “si buuxda oo cad u muujiyeen mowqifkeenna ku saabsan Ukraine”.
Isagoo intaas ku daraya in hoggaamiyeyaasha G7 ay kulmeen fiidkii dambe ee Isniinta, ayuu sheegay in wasiirka maaliyadda Ukraine uu doodda kaga qaybgalay meel fog si looga hadlo taageerada sii socota ee dalka.
