Isniin, Luulyo 20, 2026
Booqashada Madaxweynaha Masar Abdel Fattah Al Sisi uu ku tagay Tansaaniya ayaa maalgashiga beeraha, marinnada ganacsiga iyo iskaashiga Dalalka Dooxada Niil ka dhigtay udub-dhexaadka dadaal cusub oo lagu xoojinayo xiriirka Qaahira iyo Dar es Salaam.
Al Sisi wuxuu u safray Tansaaniya Luulyo 18, 2026.
Intii ay booqashadu socotay, Masar waxay muujisay inay danaynayso dib-u-beerista dhulka beeraha, samaynta aagag saadka iyo in isfaham weyn laga dhex abuuro dalalka Dooxada Niil ee arrimaha la xiriira biyaha.
Arrimahan ayaa lagu soo qaaday shir jaraa’id oo ay si wadajir ah u qabteen Al Sisi iyo Madaxweynaha Tansaaniya Samia Suluhu Hassan, intii lagu jiray safarkii halka maalin ahaa ee hoggaamiyaha Masar ku tagay caasimadda Tansaaniya, sida uu sheegay ilo rasmi ah oo Masri ah.
Intii ay la kulmaysay madaxweynaha Masar, Hassan waxay ammaantay Mashruuca Korontada Biyaha ee Julius Nyerere.
Al Sisi wuxuu mashruuca ku tilmaamay tusaale dhiirrigelin leh oo iskaashi loogu talagalay horumarinta iyo barwaaqada, sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay madaxtooyada Masar.
Korontada iyo tamarta la cusboonaysiin karo
Masar waxay Tansaaniya ka saxiixday qandaraas Diseembar 12, 2018, oo ku saabsan dhismaha biyo-xireen kaydiya biyaha iyo warshad koronto-biyood oo awooddeedu tahay 2,115 megawatt.
Wasiirkii arrimaha dibadda Masar ee xilligaas, Sameh Shoukry, ayaa ka qaybgalay bilowgii buuxinta kaydka biyo-xireenka sannadkii 2022.
Kaddib wada-hadallo ballaaran, labada madaxweyne waxay goobjoog ka ahaayeen saxiixa laba is-afgarad oo ku saabsan gaadiidka, korontada iyo tamarta la cusboonaysiin karo.
“Waxaan madaxweynaha Tansaaniya la yeeshay wada-hadallo laba geesood ah oo miro-dhal iyo wax-dhis leh, kuwaas oo ka tarjumaya go’aankeenna wadajirka ah ee lagu xoojinayo iskaashiga istaraatiijiga ah ee labada dal dhinacyo kala duwan,” ayuu Al Sisi ka sheegay shirka jaraa’id, sida lagu xusay bayaanka Masar.
Sugnaanta cuntada
“Waxaan ka wada hadalnay fursadaha lagu bilaabi karo mashruuc dib-u-beerista dhulka beeraha ah oo laga hirgeliyo Tansaaniya, kaas oo ujeeddadiisu tahay in labada dal loo xaqiijiyo sugnaanta cuntada iyo in la daboolo baahiyaha qaran ee dalagyada aasaasiga ah iyo kuwa istaraatiijiga ah. Waxaan sidoo kale ka wada hadalnay in mashruuca lagu ballaariyo marxalado isdaba-joog ah, ugu dambayna loo gudbo dhinaca dhoofinta,” ayuu raaciyay.
Al Sisi wuxuu sheegay in Masar ay sidoo kale diyaar u tahay inay gacan ka geysato ballaarinta iyo casriyeynta Dekedda Dar es Salaam. Wuxuu sheegay in dadaalkaasi uu qayb ka noqdo istaraatiijiyad ballaaran oo lagu horumarinayo marinnada saadka gobolka, laguna xirayo Tansaaniya dalalka deriska la ah.
“Waxaan sidoo kale ka wada hadalnay soo-jeedin lagu samaynayo khad maraakiib oo isku xira dekedaha Safaga ee Masar iyo Dar es Salaam, iyo sidoo kale marin gaadiid noocyo badan leh oo Qaahira iyo Dar es Salaam isku xira, kaas oo loo marayo dhowr mashruuc oo horumarineed oo wadajir ah,” ayuu yiri. “Arrintan, waxaan xaqiijiyay hamigayga ku aaddan xoojinta doorka wanaagsan ee wax-dhiska leh ee Tansaaniya, kaas oo ku salaysan dhiirrigelinta isfahamka iyo ruuxa iskaashiga ee dalalka walaalaha ah ee wadaaga webiga ku yaalla Dooxada Niil.”
Tansaaniya waxay ka mid tahay 11-ka dal ee Dooxada Niil, waxaana kuwa kale ka mid ah Burundi, Rwanda, Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, Kenya, Uganda, Itoobiya, Eritrea, Koonfurta Suudaan, Suudaan iyo Masar.
‘Wada-hadallo miro-dhal ah’
Oktoobar 2024, Wasaaradda Kheyraadka Biyaha iyo Waraabka ee Masar waxay dalalka Dooxada Niil ee saxiixay Heshiiska Entebbe muddadii u dhexeysay 1999 ilaa 2024 ugu baaqday inay dib u eegaan mowqifyadooda oo ay dib u bilaabaan wada-hadallada iskaashiga. Masar waxay walaac ka muujisay in heshiisku saamayn karo qoondadeeda sannadlaha ah ee biyaha Niil, oo lagu qiyaaso 55 bilyan oo mitir kuyuubik ah, taas oo loo arko isha ugu weyn ee biyaha dalka.
Dhanka kale, madaxweynayaasha Masar iyo Tansaaniya waxay ka qaybgaleen fadhigii xiritaanka kulan ganacsi oo ay ku lug lahaayeen wakiillo ka socday labada dal. In ka badan 35 wakiil oo ganacsatada Masar ah iyo 120 dhiggooda Tansaaniya ah ayaa ka qaybgalay, sida lagu sheegay bayaan kale oo ka soo baxay madaxtooyada Masar.
Al Sisi wuxuu tilmaamay “wada-hadallo miro-dhal ah iyo natiijooyin wax-ku-ool ah oo laga gaaray qaybaha ganacsiga iyo maalgashiga.”
Wuxuu sheegay in wasiirro ka kala socday labada dal ay saxiixeen laba is-afgarad, halka Masar iyo Tansaaniya ay ku heshiiyeen inay horumariyaan mashaariic wadajir ah oo beeraha iyo xoolaha ah.
Isku-xirka tareennada
“Waxaan sidoo kale ku heshiinnay mashaariic lagu horumarinayo dekedaha, isku-xirka badda iyo tareennada, aagagga saadka, waddooyinka iyo kaabeyaasha dhaqaalaha, kuwaas oo gacan ka geysan doona fududeynta ganacsiga iyo daabulidda badeecadaha,” ayuu raaciyay.
Al Sisi wuxuu markii ugu dambeysay booqday Dar es Salaam Agoosto 2017, safarkaas oo xilligaas lagu tilmaamay kii ugu horreeyay ee madaxweyne Masri ahi ku tago tan iyo 1968.
Ganacsiga Masar iyo Tansaaniya wuxuu gaaray $12.3 milyan rubucii koowaad ee 2026, sida lagu sheegay tirokoobyo Masri ah oo hore loo soo saaray, halka dhoofinta Masar ee Tansaaniya ay korortay 3.2%.
