Duqayn diyaarado aan duuliye lahayn oo loo aanaynayo ciidamada Sudan ayaa ku dishay 53 qof suuqa Amiet ee degmada lagu muransan yahay ee Abyei, sida ay Talaadadii sheegeen mas’uuliyiinta maxalliga ah, taas oo kordhisay khasaaraha sii kordhaya ee ka dhashay weerarrada ka socda dalka dagaalladu aafeeyeen.
Duqayntu waxay dhacday Isniintii, iyadoo gobolka ay sheeganayaan Sudan iyo Koonfur Sudan labaduba. Mas’uuliyiinta Abyei ayaa sheegay in ciidamada Sudan ay suuqa ku rideen 22 madfac, taas oo dhaawacday ugu yaraan 27 qof.
- Advertisement -
“Dadka waxyeelladu soo gaartay waxay u badan yihiin rayid nugul, oo ay ku jiraan haween, carruur, waayeel, ganacsatada maxalliga ah, xubno ka tirsan bulshada martida loo yahay ee Ngok Dinka, dad reer Koonfur Sudan ah oo dalkooda ku soo laabtay iyo qaxooti reer Sudan ah oo magan-gelyo ka raadsaday colaadda ballaaran ee gobolka,” ayay mas’uuliyiintu sheegeen.
In ka badan 100 qof ayaa lagu dilay duqaymo ka dhacay guud ahaan Sudan intii u dhaxaysay Axaddii iyo Isniintii. Dalka waxaa tan iyo Abriil 2023 ka socday dagaal arxan daran oo u dhexeeya ciidamada Sudan iyo ciidamada gurmadka degdegga ah ee RSF.
Sudan iyo Koonfur Sudan labaduba waxay sheeganayaan degmada Abyei, oo weli ah goob xasaasi ah in ka badan toban sano kaddib markii Koonfur Sudan ay xornimadeeda ka qaadatay deriskeeda waqooyi sanadkii 2011, kaddib tobannaan sano oo colaado ah.
Qaybo ka mid ah degmada waxaa gacanta ku haya Dhaqdhaqaaqa Xoreynta Shacabka Sudan-Waqooyi (SPLM-N), oo ah garab ka go’ay dhaqdhaqaaqii u dagaallamay madaxbannaanida Koonfur Sudan. Kooxdu waxay u kala qaybsan tahay laba garab, kuwaas oo mid kasta uu la safan yahay dhinac ka mid ah dagaalka Sudan.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Koonfur Sudan ayaa sheegtay inay u yeertay safiirka Sudan, ayna si “aad u cambaaraysay weerarka,” ayay sheegtay.
Wasaaraddu waxay sheegtay in ciidamada Sudan ay duqeeyeen dhowr goobood oo ku dhex yaalla suuqa, kaas oo u adeega goob ay ku kala gudbaan badeecadaha ku wajahan deegaannada ay gacanta ku hayaan RSF.
Dagaalka Sudan, oo ay hurinayaan quwado shisheeye oo badan, wuxuu sababay mid ka mid ah dhibaatooyinka bani’aadantinimo ee ugu daran dunida, wuxuuna dilay boqollaal kun oo qof.
Duqaymo isdaba joog ah
Weerarkii ugu dhimashada badnaa ee ka dhacay duqaymihii ugu dambeeyay wuxuu dhacay fiidnimadii Axaddii meel u dhow suuq ku yaalla al-Dibab, oo ah magaalo ku taalla gobolka Kordofan Galbeed ee koonfur-galbeed, kaas oo ay gacanta ku hayaan RSF.
Dadka deegaanka iyo shaqaalaha caafimaadka ayaa sheegay in diyaarad aan duuliye lahayn ay ku dhufatay xarun gaadiid oo ay isugu yimaadeen dadka tuulooyinka ka soo baxay kaddib maalintii suuqa, si ay gaadiid ugu helaan guryahooda. Sida ay sheegeen, weerarku wuxuu dilay 80 qof.
Ahmed Abakar Wadi, oo ka mid ah dadka deegaanka kana qayb qaatay aasidda dhibbanayaasha, ayaa AFP u sheegay in goobta laga soo saaray ugu yaraan 50 mayd, oo uu ku jiray maydka walaalkiis.
47 qof oo kale oo dhaawacmay ayaa loo qaaday magaalada u dhow ee al-Mujlad. Soddon ka mid ah ayaa markii dambe u dhintay dhaawacyadooda, sida uu sheegay ilo caafimaad.
“Diyaaradda aan duuliyaha lahayn ayaa hal mar duqaysay, kaddibna 10 daqiiqo ayay soo noqotay oo mar kale duqaysay,” Wadi ayaa AFP u sheegay.
Maamulka Tasis ee iskiis isu magacaabay ee RSF iyo kooxda xuquuqda aadanaha ee Sudan ee Emergency Lawyers ayaa ciidamada ku eedeeyay duqayntii Axaddii.
Milatarigu kama uusan hadlin eedeymaha.
Weerarku wuxuu ka mid noqday kuwii ugu dhimashada badnaa ee ka dhacay Kordofan, oo ah gobol qaniga ku ah shidaalka kuna xira galbeedka iyo bariga Sudan, isla markaana noqday goob weyn oo dagaal iyadoo ciidamada iyo RSF ay ku loollamayaan gacan ku haynta gobolka.
Duqaymo kale ayaa laga soo sheegay Nyala, oo ah saldhigga RSF ee Koonfur Darfur, iyo Khartuum, caasimadda ay gacanta ku hayaan ciidamada.
Qaramada Midoobay waxay qiyaasaysaa in weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ka dhacay guud ahaan Sudan ay dileen in ka badan 1,100 qof lixdii bilood ee ugu horreeyay sanadkan.
