Ka bixitaanka ciidamada Uganda oo cabsi amni ka abuuray agagaarka caasimadda Soomaaliya
MUQDISHO, Soomaaliya — Go’aanka Uganda ay ciidamadeeda uga soo saaraysaa fariisimo istiraatiiji ah oo ku yaalla koonfurta Soomaaliya ayaa walaac ka abuuraya amniga Muqdisho, halka ciidamada Midowga Afrika ay gacan ka geysteen xakamaynta weerarrada maleeshiyaadka Al-Shabaab.
Afarta fariisin ee ay arrintani saamaysay — Sabid iyo Caanoole, Bariire, Awdheegle iyo Buulo-Gaduud — ayaa loo arkaa isku-xirayaal muhiim ah oo u dhexeeya koonfurta Soomaaliya iyo Muqdisho, sidoo kalena ah goobo muhiim ah oo ku teedsan waddooyinka gala caasimadda.
Waxay ku yaallaan Shabeellaha Hoose, oo ah gobol muddo sanado ah ay ka socdeen iska-horimaadyo u dhexeeya ciidamada dowladda Soomaaliya iyo Al-Shabaab, oo in ka badan toban sano dagaal hubaysan kula jiray maamulka ay beesha caalamku taageerto.
Falanqeeyaha amniga gobolka Samira Gaid ayaa sheegtay in Shabeellaha Hoose, deegaannada ku xeeran Muqdisho iyo buundooyin dhowr ah oo muhiim ah ay sameeyaan gaashaan difaac oo muhiim u ah ilaalinta caasimadda.
Askarta Uganda ayaa muddo sanado ah fariisimo ku lahaa guud ahaan deegaannadaas, iyagoo gacan ka geysanayay ilaalinta waddooyinka waaweyn iyo joojinta horumarka maleeshiyaadka ee ku wajahan Muqdisho.
Uganda ayaa ilaa hadda dib ugu celisay dalkeeda 109 askari, kuwaas oo toddobaadkii hore ka baxay Muqdisho, taasoo qayb ka ah qorshe ballaaran oo dalkaasi ku dhimayo joogitaankiisa milatari ee Soomaaliya.
2-dii Nofembar, milatariga Uganda ayaa ku dhawaaqay inuu bilaabayo in dhammaan ciidamadiisa uu si tartiib ah uga soo saaro Soomaaliya, oo ay ku jiraan askarta hoos taga Hawlgalka Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya (AUSSOM).
Hawshu waxay qorshaysan tahay in lagu soo gabagabeeyo dhammaadka sannadka 2027.
Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in ciidankeeda qaranku uu la wareegi doono fariisimaha ay ka baxeen ciidamada Uganda.
Taliyaha ciidanka, Jeneraal Maxamed Cali Barre, ayaa sheegay in diyaar-garowga wareejinta uu mar hore bilaabmay, taasoo muujinaysa in ciidamada Soomaaliya ay diyaar u yihiin inay mas’uuliyadda amniga goobahaas la wareegaan.
Si kastaba ha ahaatee, waxaa weli jirta hubanti la’aan ku saabsan in milatariga Soomaaliya uu haysto ciidamo, qalab iyo agab saadka oo ku filan oo uu ku difaaco fariisimaha istiraatiijiga ah.
Wareejintu waxay ku soo beegmaysaa xilli AUSSOM ay wajahayo cadaadis dhaqaale oo daran, taasoo xaddidaysa awooddeeda ay ciidamada ku siin karto sahay, gaadiid iyo taageero hawlgal oo kale oo ku filan.
Hawlgalka Midowga Afrika ayaa weli laf-dhabar u ah taageerada ciidamada Soomaaliya ee dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab. Kooxdu waxay weli gacanta ku haysaa qaybo ka mid ah dhulka miyiga ah, waxayna weerarro ku qaaddaa saldhigyada milatari, saraakiisha dowladda iyo shacabka.
Falanqeeyayaasha amniga ayaa ka digay in daldaloolo kasta oo ka dhasha ka bixitaanka ciidamada ay u oggolaan karaan maleeshiyaadka inay dib u qabsadaan dhulal laga saaray ama ay kordhiyaan cadaadiska ay ku hayaan bulshooyinka ku dhow caasimadda.
Haddii ciidamada Soomaaliya ay ku guuldarraystaan inay si adag ula wareegaan fariisimaha laga baxay, waddooyinka muhiimka ah ee sahayda ayaa halis geli kara, guulihii amni ee lagu gaaray sannado badan oo hawlgallo wadajir ah lala sameeyay ciidamada Midowga Afrika-na way wiiqmi karaan.
Ka bixitaanku wuxuu ka dhigan yahay tallaabo kale oo muhiim ah oo ku aaddan dadaalka muddada dheer ee Soomaaliya ay ugu jirto inay si buuxda ula wareegto mas’uuliyadda amniga qaranka, kaddib tobannaan sano oo ay ku tiirsanayd kaalmo milatari oo caalami ah.
Waxay sidoo kale tijaabo muhiim ah ku tahay dowladda federaalka, oo laga doonayo inay muujiso in ciidamadeedu si madax-bannaan u difaaci karaan dhul istiraatiiji ah, sugi karaan waddooyinka waaweyn ee gaadiidka, isla markaana ka hortagi karaan in Al-Shabaab ay ka faa’iidaysato isbeddelka xaaladda amni.
Natiijada kala-guurka kuma xirna oo keliya wareejinta rasmiga ah ee fariisimaha milatari, balse waxay sidoo kale ku xirnaan doontaa in ciidamada Soomaaliya la siiyo askarta, qalabka, maalgelinta iyo taageerada saadka ee looga baahan yahay inay sii haystaan.
AXADLETM
