Qoysaska 10 badmaax oo Pakistani ah oo ay burcad-badeed Soomaaliyeed haysteen ku dhowaad 140 maalmood ayaa Isniintii la kulmay faragelin boolis kaddib markii saraakiishu si kooban u xireen toddobo qof oo ku sugnaa xeradooda mudaharaadka ee bannaanka xafiiska Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Karachi. (Sawirka AN)
KARACHI: Qoysaska iyo taageerayaashoodu waxay habeenkii Axadda ku hoydeen Shahrah-e-Faisal ee Karachi iyagoo dalbanayay jawaabo ku saabsan dadaallada lagu sii deynayo badmaaxiinta, kuwaas oo ka mid ah 17 shaqaale markab saarnaa markabka shidaalka qaada ee MT Honour 25 oo wata calanka Palau.
- Advertisement -
Burcad-badeeddu waxay markabka ku qabsadeen meel ka baxsan gobolka ismaamulka qeyb ahaan leh ee Soomaaliya ee Puntland State 21-kii Abriil, xilli saraakiisha amniga badda ay sheegayaan dib-u-soo-noqosho xooggan oo burcad-badeednimo ah oo ka jirta hareeraha Soomaaliya iyo Gacanka Cadmeed kaddib sannado degganaansho ahaan jiray.
Ururka Caalamiga ah ee Badaha (IMO) ayaa bishii hore sheegay in lix markab iyo in ka badan 90 badmaax ay gacanta ugu jireen burcad-badeed iyo kooxo hubeysan oo wax dhaca gobolkaas.
Naseem Khan, oo ah taliyaha saldhigga booliska ee Tipu Sultan Police Station, ayaa u sheegay Arab News in boolisku xireen toddobada mudaaharaadeyaal ah dabadeedna sii daayeen. Wuxuu sheegay inay adeegsadeen cod-baahiyeyaal iyagoo aan haysan oggolaansho ka yimid booliska ama maamulka deegaanka ayna diideen codsiyo soo noqnoqday oo lagu kala dirayay, inkasta oo wadaxaajoodyo socday habeenkii oo dhan.
“Waxaan isku daynay inaan la xaajoonno habeenkii oo dhan, balse nama aysan dhegaysan,” Khan ayaa u sheegay Arab News. “Haatan waan sii deynnay annagoo uga dignay in haddii ay rabaan inay mudaharaadaan ay marka hore soo qaataan NOC.”
Shahaadada diidmo la’aanta, ama NOC, waa oggolaansho rasmi ah oo inta badan ay mas’uuliyiinta Pakistan uga baahan yihiin isu-soo-baxyada iyo bannaanbaxyada dadweynaha.
Khan wuxuu sheegay in boolisku ay feejignaan sare ka wadaan Karachi sababo la xiriira dhaqdhaqaaq siyaasadeed iyo walaacyo amni oo ballaaran.
“Cidna ma aynaan dhibin. Nabad baan ahayn, balse booliska ayaa na xiray,” Ameen ayaa u sheegtay Arab News kaddib markii la sii daayay.
Mahwish Yasir, oo ninkeeda Yasir Khan uu ka mid yahay badmaaxiinta la haysto, ayaa ka qaybgashay mudaharaadka balse lama xirin. Iyadoo ka hadlaysay bannaanka Tipu Sultan Police Station, waxay xaqiijisay in kuwii kale la sii daayay.
Yasir waxay sheegtay in mudaharaadayaashu ay dib ugu laabteen guryahooda isla markaana qoysasku ay wada tashan doonaan ka hor inta aysan go’aansan tallaabada xigta. Wakiil hoggaaminaya ololaha ayaa weli joogay saldhigga booliska si uu ugala hadlo xaaladda, ayay tiri.
Qoysasku sidoo kale waxay dhammaadkii usbuuca mudaharaad ka sameeyeen aagga Numaish ee Karachi. Waxay sheegeen inaysan badmaaxiinta la hadlin ku dhowaad bil iyo badh, waxayna ka digeen inay billaabi karaan gaajo-joojin haddii mas’uuliyiintu sii wadaan inay bixin waayaan war cad oo ku saabsan halka ay marayaan dadaallada lagu sii deynayo shaqaalaha markabka.
Qareen Qurratulain Muhammad Anis, agaasimaha fulinta ee Ansar Burney Trust International ahna la-taliyaha sharci ee qoysaska, ayaa sheegtay in wadaxaajoodyada ay dhowaan ka jireen dhaq-dhaqaaq ayna ku boorrisay qoysaska inay hakiyaan mudaharaadyo dheeraad ah iyo qorshe kasta oo gaajo-joojin ah.
“Arrintu ma aha in dowladda wax jawaab ah ka bixinayn. Annagu waxaan nahay wakiilladooda sharci, wayna nala soo xiriiraan,” Anis ayaa u sheegtay Arab News.
Waxay sheegtay in hay’addu ay la xiriirtay markabka laba maalmood ka hor isla markaana burcad-badeeddu ay hoos u dhigeen dalabkoodii. Anis ma aysan shaacin waxa dalabyadu ahaayeen ama sida ay isu beddeleen.
Qoysaska waxaa lagula taliyay inay dareenka dadweynaha ku sii hayaan afduubka badmaaxiinta, oo ay ku jirto baraha bulshada, iyagoo si ku meel gaar ah uga joogsanaya mudaharaadyada waddooyinka iyo gaajo-joojinta.
“Dowladdu way ka warqabtaa arrintan wayna ka doodayaan,” Anis ayaa tiri. “Qorshayaal waa la dejiyay, qorsheyntuna way dhammaatay. Dowladduna sidoo kale waxay rabtaa inay u gudubto fulinta. Marka, fadlan wax yar taas u suga.”
MT Honour 25 wuxuu ka mid ahaa dhowr markab oo la qabsaday intii lagu jiray mowjad cusub oo burcad-badeednimo ah oo ka dhacday Geeska Afrika sanadkan. Hawlgalka Midowga Yurub ee Atalanta, oo fuliya howlgallo ka dhan ah burcad-badeedda ee galbeedka Badweynta Hindiya, ayaa sheegay in markabka shidaalka qaada uu weli ku jiro biyaha dhuleed ee Soomaaliya, taasoo xaddidaysa fursadaha ay heli karaan ciidamada badda ee caalamiga ah.
Bishii Luulyo, IMO waxay sheegtay in shaqaalaha saarnaa saddex markab oo xilligaas la haystay, oo ay ku jirto Honour 25, ay wajahayeen cunto iyo biyo sii yaraanaya iyo sidoo kale hanjabaad rabshado.
Pakistan waxay sheegtay inay marayso waddooyin diblomaasiyadeed iyo kuwo bani’aadannimo si loo xaqiijiyo sii deynta badmaaxiinta.
Xafiiska Arrimaha Dibadda ayaa bishii Juun sheegay in mas’uuliyiinta Soomaaliya iyo milkiilaha markabka ay wadaxaajood la wadeen burcad-badeedda iyo qabaa’ilka ay khuseyso. Islamabad waxay sidoo kale raadinaysay kaalmo ka timaadda dalal saaxiib ah iyo dhinacyo kale oo dhexdhexaadiya.
Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka ahna Wasiirka Arrimaha Dibadda Ishaq Dar ayaa bishii hore kula kulmay London Xoghayaha Guud ee IMO Arsenio Dominguez, wuxuuna ku baaqay “faragelin hay’adeed oo degdeg ah oo wax-ku-ool ah” si badmaaxiinta dalkooda loogu soo celiyo.
Dar wuxuu sheegay in Pakistan ay ku xiran tahay mabaadi’da caalamiga ah ee badaha ee dhigaya inaan madax-furasho la siin burcad-badeedda. Wuxuu sidoo kale sheegay in Islamabad iyo IMO ay dejiyeen istaraatijiyad lagu wajahayo qalalaasaha la heystayaasha, balse saraakiishu si guud uma shaacin faahfaahinteeda.
Pakistan waxay sheegtay inay ka shaqaynayso sidii loo hubin lahaa in shaqaalaha la haysto ay sii helaan cunto, biyo la cabo iyo waxyaabaha kale ee daruuriga ah inta ay socdaan dadaallada lagu xaqiijinayo sii deyntooda.
