Soomaaliya: Hormuud Telecom iyo Get-Phone oo Bilaabay Barnaamijka Ugu Weyn Soomaaliya ee Maalgelinta Taleefannada Casriga ah si Loo Yareeyo Farqiga Dijitaalka
MUQDISHO, Soomaaliya — Shirkadda isgaarsiinta ugu weyn Soomaaliya ayaa iskaashi la samaysay Get-Phone, iyada oo doonaysa in taleefannada casriga ah ay gaarsiiso malaayiin qof oo illaa hadda awoodi waayay inay ka qaybqaataan dhaqaalaha dijitaalka ah ee dalka.
Hormuud Telecom ayaa Talaadadii sheegtay in iskaashigu uu hirgelin doono barnaamijkii ugu horreeyay ee rasmi ah ee Soomaaliya loogu maalgelinayo taleefannada casriga ah, tallaabadaas oo loogu talagalay in lagu yareeyo farqiga awood-u-yeelashada ee weli malaayiin Soomaali ah oo dakhligoodu hooseeyo ka reebaya isticmaalka internetka, xitaa iyadoo daboolka 4G uu hadda gaarayo in ka badan 70% dadka dalka.
Sida uu dhigayo qorshuhu, macaamiishu waxay taleefan casri ah ku qaadan karaan lacag hormaris ah oo dhan $19, ka dibna waxay ku bixin karaan qaybo maalinle ah oo ka bilaabma $0.60. Lacagtaas waxay daboolaysaa bixinta taleefanka iyo xirmo ay ku jiraan 1GB oo xog ah iyo 40 daqiiqo oo wicitaanno cod ah. Hadda, celcelis ahaan macmiilka Soomaaliyeed wuxuu maalin kasta xog iyo wicitaanno ku kharash gareeyaa qiyaastii $0.50, taasoo ka dhigan in dalabkan cusub uu taleefan casri ah ku kordhinayo oo keliya 10 senti maalintii.
“Muddo 20 sano ah, waxaan dhisaynay shabakad aan aaminsanahay inay Soomaaliya wax ka beddeli karto,” ayuu yiri Axmed Yuusuf, guddoomiyaha Hormuud Telecom. “Caqabadu ma aha taawarka meel fog ka muuqda; waa taleefanka gacanta ku jira. Maanta, caqabaddaas ayaan meesha ka saaraynaa.”
Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Saalax Axmed Jaamac ayaa hindisaha ku tilmaamay waddo loo maro ka-qaybgalka maaliyadeed iyo qayb muhiim ah oo ka mid ah yoolalka qaranka Soomaaliya ee Hiigsiga 2060.
“Maanta, taleefanka casriga ahi aad buu uga badan yahay qalab; waa albaab loo maro ganacsi, waxbarasho iyo fursado,” ayuu yiri Jaamac.
Bixinta lacagaha waxaa lagu fulin doonaa madasha lacagaha moobilka ee Hormuud, EVC Plus. Shirkaddu waxay sheegtay in u-qalmitaanka lagu qiimeyn doono hannaan gaar ah oo lagu cabbiro awoodda deyn-bixinta, kaas oo ku salaysan qaababka isticmaalka SIM-ka, taasoo fursad siinaysa dadka aan lahayn akoonno bangi oo rasmi ah. Barnaamijku wuxuu sidoo kale leeyahay hannaan “dammaanad-qaade qoys” ah, kaas oo lagu tijaabiyay muddadii tijaabada ahayd ee Febraayo ilaa Maarso ee Muqdisho, waxaana uu keenay heer deyn-bixin la’aan ah oo ka yar 4%.
Wejiga koowaad wuxuu bartilmaameedsanayaa 10,000 oo qalab ah marka la gaaro Juun 2026, iyadoo shirkaddu hiigsanayso inay gaarsiiso 100,000 oo qalab ah dhammaadka sannadka, xilli hirgelintu ku fidi doonto Puntland iyo Waqooyi Galbeed.
Maamulaha guud ee Get-Phone, Cumar Cabdi, ayaa sheegay in maalgelintu waafaqsan tahay Shareecada Islaamka oo aanay lahayn wax ribo ah, iyadoo muddada dib-u-bixintu tahay lix ilaa 12 bilood.
“Barnaamijkan wuxuu ku dhisan yahay aaminsanaanta ah in marka dadka la siiyo qalabka saxda ah oo qiimaha saxda ah, ay samayn doonaan waxyaabo aan caadi ahayn,” ayuu yiri Cabdi.
Daahfurka ayaa imanaya xilli xogta Bangiga Adduunka iyo GSMA ay muujinayso in koror 10% ah oo ku yimaadda faafitaanka adeegyada baahsan uu wax-soo-saarka guud ee gudaha u kordhin karo ilaa 1.4% dalalka soo koraya. Iyadoo ku dhowaad kala bar 4 milyan ee macaamiisha Hormuud ay weli isticmaalaan taleefannada 2G ee aan ahayn taleefannada casriga ah, iskaashigu wuxuu gacan ka geysan karaa furitaanka maalgashi gaar loo leeyahay oo cusub oo lagu sameeyo kaabayaasha dijitaalka ah ee Soomaaliya ee sii fidaya.
