Beledweyne (AX) — Ugaaska guud ee beesha Xawaadle, Ugaas Yusuf Ugaas Hassan Ugaas Khalif, ayaa maalintii Sabtida baaq degdeg ah u diray saraakiisha iyo ciidamada amniga ee ka soo jeeda gobolka Hiiraan, isagoo ku amray inay isugu yimaadaan xarunta gobolka ee Beledweyne, xilli uu ka digay in deegaanku wajahayo weerar toos ah oo ka dhashay xiisado siyaasadeed iyo kuwo ciidan oo ku xeeran hoggaanka Hirshabelle.
Ugaas Yusuf oo shir jaraa’id ku qabtay hoygiisa magaalada Beledweyne, ayaa ku eedeeyay kooxo aan la carabaabin oo ku gambanaya hayb beeleed inay beegsanayaan bulshada deegaanka, waxaana uu xoogagga amniga ee gobolka ku boorriyay inay u kacaan difaaca dadkooda.
“Shakhsiyaad ku qaraabanaya magac beeleed ayaa duullaan qaawan ku soo qaaday shacabka Hiiraan. Waa inaad u dhiidhidaan oo difaacdaan sharaftiinna iyo jiritaankiinna. Ciidamada nabadgelyada ee ka soo jeeda beesha Xawaadle waa inay ku soo xaroodaan magaalada Beledweyne oo ay garab istaagaan aniga oo ah Ugaaskooda,” ayuu yiri Ugaasku.
Hoggaamiyaha dhaqanka ayaa dhanka kale fariin culus u diray xubnaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo laamaha kale ee amniga ee ka tirsan Hiiraan, isagoo kaga digay inay qayb ka noqdaan guluf ciidan oo lagu waxyeeleynayo bulshadooda.
“Waxaad indhihiinna ku aragteen meesha ay ku dambeeyeen ciidamadii qaranka; maanta ma jirto dawlad la difaaco. Waxaan idinka codsanayaa inaad gabi ahaanba diiddaan in la idiinku adeegsado colaad iyo dagaal ka dhan ah reer Hiiraan,” ayuu caddeeyay.
Waxa uu ugu baaqay taageerayaashiisa iyo ciidamada deegaanka inay Axad aroortii isugu yimaadaan gurigiisa, isagoo ku adkeeyay inay u diyaar-garoobaan tallaabooyin uu ku tilmaamay difaaca danta iyo dadka Hiiraan.
Baaqa Ugaaska ayaa soo beegmay iyadoo ay jiraan warar sheegaya in cutubyo ka tirsan ciidanka dawladda ay ka soo ruqaansadeen deegaanka Hananbure ee gobolka Galgaduud iyagoo ku wajahan Beledweyne, si ay u xoojiyaan ciidamada taabacsan maamulka Hirshabelle.
Dhaqdhaqaaqyadan ciidan ayaa daba socda xiisado xooggan oo ka dhashay xaafadda Ceel Jaale, halkaas oo xoogagga deegaanka ee Macawisley ay ku go’doomiyeen hoyga uu magaalada ka deggan yahay madaxweyne ku-xigeenka cusub ee Hirshabelle, Abdifatah Hassan Afrah.
Xogta ku saabsan tirada dhabta ah ee ciidamada la dhoobay iyo xaaladaha dhabta ah ee ku xeeran tallaabadan ayaan weli suurtagal noqon in si madaxbannaan loo xaqiijiyo.
Abdifatah Hassan Afrah ayaa magaalada Beledweyne soo gaaray Khamiis socdaal aan horey loo shaacin, isagoo ay wehelinayeen xubno ka tirsan xafiiskiisa iyo ciidamo aad u qalabaysan oo amnigiisa sugaya.
Waxa uu xusay in booqashadiisu daaran tahay sidii uu wada-hadallo ula furi lahaa odayaasha dhaqanka iyo siyaasiyiinta saluugsan doorashadii dhawaan ka qabsoontay Hirshabelle.
“Waxaan halkan u imid inaan la fariisto oo aan isfaham la gaaro ehelkayga,” ayuu Afrah u sheegay warbaahinta. “Tabasho kasta oo ay qabaan dadka reer Hiiraan, waxaan diyaar u ahay inaan xaliyo.”
Madaxweyne ku-xigeenka ayaa sidoo kale gaashaanka ku dhuftay hadal-haynta sheegeysa in kooxo hubeysan ama mucaarad siyaasadeed ay hor istaagi karaan imaatinkiisa Beledweyne.
“Ragga hubeysan ee Beledweyne jooga waa dadkaygii; wax baana naga dhaxeeya,” ayuu yiri. “Qofna ima hor istaagi karo, waayo tani waa Beledweyne, magaaladii aan ku dhashay.”
Xiisaddan ayaa salka ku haysa is-mari-waaga siyaasadeed ee ka dhashay doorashadii dhowaan ka dhacday magaalada Jowhar taariikhdu markay ahayd Oct. 24, markaas oo xilka madaxweynaha dib loogu doortay Ali Abdullahi Hussein Gudlawe, halka Afrah isna loo doortay madaxweyne ku-xigeen.
Qaybo ka mid ah duubabka dhaqanka, siyaasiyiinta iyo waxgaradka gobolka Hiiraan ayaa qaadacay nidaamkaas, iyagoo ku dooday in hannaanku uusan ku dhisnayn wadatashi dhab ah iyo heshiis loo dhan yahay oo ku saabsan awood-qeybsiga iyo matalaadda siyaasadeed.
Khilaafkan ayaa si weyn u huriyay jawiga colaadeed ee u dhexeeya dhinacyada taageersan hoggaanka cusub ee Hirshabelle iyo kooxaha dalbanaya in xal siyaasadeed oo wada-ogol ah la gaaro.
Dalabka Ugaas Yusuf ee ku aaddan in ciidamadu ku soo xaroodaan Beledweyne ayaa sii kordhiyay baqdinta laga qabo in iska hor imaad hubeysan uu ka dhex qarxo ciidamada iska soo horjeeda ee magaalada ka wada abaabulka ciidan.
Ilaa iyo hadda ma jiro wax war ah oo ku saabsan eedeymaha hoggaamiyaha dhaqanka oo si rasmi ah uga soo baxay dhanka maamulka Hirshabelle ama dawladda federaalka.
