Muqdisho (AX) — Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa cambaareeyay habka siyaasadda arrimaha dibadda ee dowladda federaalka, isaga oo ka digay in Soomaaliya ay dhaawici karto danaheeda iyadoo lagu dhex jiidayo isbahaysiyo goboleed oo is haya.
Isagoo Arbacadii ka hadlayay Muqdisho, Sheekh Shariif ayaa su’aal geliyay booqashooyinkii diblomaasiyadeed ee uu Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud ku tagay Itoobiya iyo Masar, kuwaas oo mudnaantooda goboleed ay marar badan isku dhaceen.
- Advertisement -
“Waa ceeb ku ah diblomaasiyadda Soomaaliya in Madaxweyne Xasan Sheekh uu ka dego Addis Ababa, kadibna maalinta xigta uu tago Qaahira,” ayuu yiri Sheekh Shariif.
Wuxuu Soomaaliya ugu baaqay inay ka fogaato khilaafaadka ku lug leh dowlado ama kooxo danaha iska hor imanaya leh.
Sida uu qabo Sheekh Shariif, siyaasadda arrimaha dibadda ee Soomaaliya waa inay ku dhisnaataa dano wadaag, faa’iido wadaag, deris-wanaag iyo is-ixtiraam.
“Ma doonayno inaan ku lug yeelanno ama ku dhex milanno khilaafaadka u dhexeeya dowlado iyo kooxo kala duwan,” ayuu yiri.
Madaxweynihii hore ayaa sheegay in caqabadaha siyaasadeed ee Soomaaliya lagu xallin karo wadahadal dhex mara Soomaalida, halkii lagu tiirsanaan lahaa awoodo shisheeye.
Wuxuu xusay in Soomaalidu ay hore u qaateen wadahadal, oo ay ku jiraan xilliyo uu ku tilmaamay kuwo ka adkaa jawiga siyaasadeed ee hadda jira.
“Soomaaliya waxay leedahay dhaqan ah in doorasho la qabto afartii sanaba mar iyo in la xaqiijiyo wareejin awood oo nabad ah,” ayuu raaciyay.
Sheekh Shariif ayaa ka digay in tanaasulku aanu xallin doonin qalalaasaha haddii qaar ka mid ah dhinacyada siyaasadeed ay weli ku adkaystaan inay xukunka ku haystaan wax uu ku tilmaamay caddaalad-darro, eedeymo aan sal lahayn, xatooyo, khiyaano iyo daadinta dhiigga.
Hadaladiisa ayaa ka dambeeyay baaq ay Masar, Eritrea, Soomaaliya iyo Suudaan ugu yeereen in khilaafaadka gobolka looga jawaabo siyaasad iyo nabad, oo ay ku jiraan dagaalka sokeeye ee Suudaan iyo dagaallada Itoobiya.
Madaxweynaha Masar Cabdulfataax al-Siisi, Madaxweynaha Eritrea Isaias Afwerki, Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo taliyaha ciidamada Suudaan Cabdulfataax al-Burhaan ayaa Axaddii soo saaray bayaan wadajir ah kadib kulan ay ku yeesheen Magaalada New Alamein ee Masar.
Itoobiya ayaa ku eedeysay Masar, Eritrea iyo Suudaan inay taageerayaan isbahaysi hubeysan oo ka soo horjeeda dowladdeeda. Mas’uuliyiinta saddexda dal ayaa dhammaantood beeniyay eedeyntaas.
Horaantii Axaddii, al-Siisi ayaa sheegay in caqabadaha xuduudaha ka gudba ay u baahan yihiin “wada hadal, ee aysan u baahnayn iska horimaad.”
Bayaanka ayaa u muuqday mid ka hor imanaya dhowr siyaasadood oo Itoobiya ay wadday sannadihii u dambeeyay, isaga oo muujinaya xiisadaha sii xoogeysanaya ee u dhexeeya Addis Ababa iyo qaar ka mid ah dalalka dariska la ah.
Waxa uu taageero u muujiyay dowladda Suudaan ee ay hoggaamiyaan milatarigu, wuxuuna ku baaqay hannaan siyaasadeed oo ay hoggaaminayaan dhinacyada Suudaan.
Suudaan waxaa ka socday dagaal tan iyo Abriil 2023, markii dagaal uu dhex maray ciidanka iyo ciidamada sida milatariga u tababaran ee Rapid Support Forces. Suudaan iyo Itoobiya ayaa sidoo kale midba midka kale ku eedeeyay faragelin uu ku hayo colaadda.
Bayaanka ayaa sidoo kale sheegay in gacan ku haynta Badda Cas ay tahay inay ku ekaato gacanta dalalka xeebaha leh, mowqif loo arkay jawaab ku wajahan dadaallada Itoobiya oo ah dal aan bad lahayn si ay u hesho marin badeed oo madaxbannaan isla markaana ay u sameysato joogitaan ciidan badeed.
