Isniin, Luulyo 20, 2026
Hargeysa (AX) — Fahiima Yusuf Abdillaahi Quuje, oo ah siyaasi mar si dhow loola xiriirin jiray aragtida Soomaaliweyn, ayaa Isniintii gaartay Hargeysa kaddib markii ay ku dhawaaqday inay dib ugu soo laabatay qaddiyadda Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya.
Guddoomiyaha Golaha Wakiillada Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya, wasiirro, mas’uuliyiin dowladeed iyo xubno ka tirsan dadweynaha ayaa ka mid ahaa dadkii soo dhaweeyay.
Quuje oo ka hadashay munaasabadda soo dhaweynta ayaa sheegtay in go’aankeeda ay dib ugu soo laabatay Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya uu yahay mid adag, isla markaana aysan wax dadaal ah ku bixin doonin inay qariso mowqifkeeda siyaasadeed.
Quuje oo isku tilmaantay “gabar u dhalatay Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya” ayaa sheegtay inay la kulantay dulmi, duruufihii hore na ay ku riixeen waddo siyaasadeed oo ka duwan.
“Waxaan tegay deegaannada uu colaadu saameeyay si aan dadkayga ula garab istaago, balse markii dambe waxaan ku qancay in xalka ugu habboon uu yahay inaan dib ugu soo laabto Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya,” ayay tiri.
Quuje ayaa ugu baaqday mas’uuliyiinta inaysan dadka Sool ku tilmaamin dambiilayaal, iyadoo sheegtay in dhacdooyinka gobolka ka dhacay ay u baahan yihiin faham dheellitiran.
Waxay sheegtay in dadka rayidka ah ee Sool ay la kulmeen dhibaatooyin aad u daran, iyadoo burburkii halkaas ka dhacay barbar dhigtay wixii Hargeysa kala kulantay dowladdii Mohamed Siad Barre.
“Waxaan ahay gabar u dhalatay Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya oo la dulmiyay, laguna khasbay inay xirato dareyska ciidanka, samaysayna wixii qof kasta oo damiir leh uu samayn lahaa,” ayay tiri Quuje. “Waxaan u baxay inaan xaaladda dadkayga soo sahmiyo, markii sahankuna dhammaaday waxaan dib ugu soo laabtay Jamhuuriyaddayda Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya. Waxaan caddeynayaa inuusan jirin qof reer Sool ah oo dambiile ahi.”
Waxay sheegtay in dadka deggan Sool la bartilmaameedsaday inkastoo ay canshuur bixinayeen, waxayna mas’uuliyiinta ku eedaysay inay hub u adeegsadeen dadka rayidka ah.
“Ma oggolaan doonno in qofna noo arko dambiilayaal,” ayay tiri. “Wixii ay dowladdii Siad Barre ka samaysay Hargeysa annagana waa nagu dhaceen, waxaana doonaynaa in la joojiyo hadallada sii kala fogeynaya dadka ee nacaybka abuuraya.”
Wasiirka Arrimaha Gudaha Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya, Abdalle Mohamed Arab Sandheere, ayaa ku eedeeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya inay isku dayday inay hor istaagto safarka Quuje ee Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya.
“Dowladda Soomaaliya waxay isku dayday inay Fahiima ka hor istaagto inay halkan timaaddo,” ayuu yiri Abdalle. “Waxaan xitaa haynaa xog muujinaysa inay isku dayday inay afduubato.”
Wuxuu sheegay in Quuje ay tahay muwaadinad u dhalatay Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya, isla markaana Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya ay hayso shahaadadeeda dhalashada.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaan si rasmi ah uga jawaabin eedeyntan.
Sabtidii, baarlamaanka dowlad-goboleedka Waqooyi Bari ee Soomaaliya ayaa u codeeyay in Quuje laga xayuubiyo xasaanadda baarlamaanka, sababo la xiriira eedeymo ku saabsan falal khiyaano qaran. Kulan ka dhacay Laascaanood, 56 xildhibaan — oo ah saddex-meelood laba meelood xubnaha Golaha Wakiillada — ayaa taageeray in xasaanadda laga qaado, iyagoo cuskanaya Qodobka 9-aad ee xeer-hoosaadka golaha.
Qoraal ay habeenkii Jimcaha ku baahisay baraha bulshada, Quuje waxay ku sheegtay inay iska casishay kursigeeda iyo xubinnimadeeda baarlamaanka Waqooyi Bari, halkaas oo ay ku metelaysay bulshadeeda.
Waxay sheegtay inay ku soo gabagabaysay inaysan jirin cid si dhab ah uga shaqaynaysa danaha guud ee qaranka Soomaaliyeed, xilli bulshadeedu ay wajahaysay dhibaatooyin culus oo aan xal cad loo hayn.
Quuje waxay ka mid ahayd siyaasiyiinta ugu caansan maamulka Waqooyi Bari, waxayna door weyn ka qaadatay abaabulkii siyaasadeed intii uu socday dagaalkii Laascaanood.
Waxay si gaar ah caan ugu ahayd taageeridda dagaalka ka dhanka ah ciidamada Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya iyo dadaallada lagu dhisayay maamulka Waqooyi Bari.
Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya waxay Laascaanood iyo deegaannada ku dhow u aqoonsan tahay qayb ka mid ah dhulkeeda. Hase yeeshee, mas’uuliyiinta Waqooyi Bari ayaa weli gacanta ku haya magaalada kaddib dagaallo hore oo dhex maray ciidamada deegaanka iyo kuwa Dawladda Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya.
