Sawir ay Ansar Burney Trust wadaagtay Sebtembar 25, 2026, oo muujinaya badmaaxiin Pakistani ah oo ay afduubteen budhcad-badeed Soomaali ah. (Ansar Burney Trust/Fayl)
KARACHI: Kadib in ka badan shan bilood oo ay ku jireen afduub, saddexdii ugu dambeysay ee shaqaalaha Pakistani ah ee saarnaa markab shidaal qaada oo ay qabsadeen budhcad-badeed Soomaali ah ayaa la filayaa inay Arbacada ku laabtaan dalkooda, sida ay sheegeen ehelladooda iyo mas’uuliyiintu. Dhacdadan ayaa ku dhammaatay geerida shan badmaaxiin ah, waxayna iftiimisay khatarta budhcad-badeednimada ee dib uga soo cusboonaatay xeebaha Soomaaliya.
- Advertisement -
Budhcad-badeed Soomaali ah ayaa 21-kii Abriil qabsaday MT Honour 25 oo sita calanka Palau, meel ka baxsan Dawladda Puntland, waqooyi-bari Soomaaliya. Markabka shidaalka qaada waxaa saarnaa 17 shaqaale ah, oo 10 ka mid ahi Pakistani ahaayeen. Ciidamada Dawladda Puntland ayaa toddobaadkii hore dib ula wareegay markabka, waxayna xireen 16 qof oo looga shakisan yahay budhcad-badeednimo, sida ay sheegeen mas’uuliyiinta maamulkaas.
Shan ka mid ah shaqaalaha markabka — saddex Pakistani ah, hal Hindi ah iyo muwaadin Myanmar ah — ayaa lagu dilay hawlgalkii dib loogu soo ceshanayay markabka, halka afar Pakistani ahna ay ku dhaawacmeen, sida ay sheegeen mas’uuliyiinta Dawladda Puntland iyo Wasaaradda Arrimaha Dibadda Pakistan.
Afar badmaaxiin Pakistani ah oo dhaawacmay iyo meydadka saddex shaqaale Pakistani ah ayaa Axaddii gaaray Karachi. Saddexda kale ee badbaaday — Syed Hussain Yousuf, Imran Ali iyo Muhammad Yasin — waxay ku sugnaayeen Addis Ababa iyagoo sugaya duulimaad ay dalkooda ugu laabtaan.
“Waxaan si joogto ah ula xiriirnaa,” Syed Talib, oo ah adeer-adeerka Yousuf, kana shaqeynayay markabka isagoo ahaa injineerka labaad, ayaa Talaadadii u sheegay Arab News. “Ma dhaawacmin. Marka laga reebo taas, xaaladdoodu way fiican tahay.”
Talib ayaa sheegay in raggu ay soo mareen Garowe, caasimadda Dawladda Puntland, ka hor inta aysan u sii gudbin Itoobiya. Yousuf iyo Ali waxay ka soo jeedaan Karachi, halka Yasin uu ka yimid Swat oo ku taalla waqooyi-galbeed Pakistan.
Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka ahna Wasiirka Arrimaha Dibadda Ishaq Dar ayaa Isniintii sheegay in badmaaxiinta loo duuliyay Addis Ababa, iyaga oo ay wehelinayeen saraakiil ka socday safaaradda Pakistan ee Jabuuti. Waxaa la filayay inay Karachi ugu ambabaxaan duulimaadka ugu horreeya ee ay heli karaan ee Ethiopian Airlines maalinta Arbacada.
Qabsashada markabka ayaa dhacday xilli budhcad-badeednimo iyo dhac hubaysan ay mar kale khatar ku yihiin marinnada maraakiibta ee ku dhow Soomaaliya, Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas. Hay’adda Badaha Adduunka ayaa bishii Luulyo sheegtay in 24 dhacdo oo la isku dayay ama la xaqiijiyay laga diiwaangeliyay gobolka muddadii saddexda bilood ee ka horreysay. Xilligaas, 44 badmaaxiin ah ayaa lagu hayay saddex markab, oo uu ku jiro Honour 25.
“Dhacdooyinkani waxay xusuusin cad u yihiin in khatarta ay budhcad-badeednimada iyo dhaca hubaysan ku hayaan badmaaxiinta aysan hoos u dhicin, ayna weli u baahan tahay feejignaan iyo taageero loo fidiyo tallaabo wadajir ah,” ayuu markaas yiri Xoghayaha Guud ee IMO Arsenio Dominguez.
Mas’uuliyiinta Dawladda Puntland ayaa sheegay in Honour 25 uu siday ku dhowaad 18,500 foosto oo shidaal ah markii ay budhcad-badeeddu la wareegeen.
Qurat Ul Ain, oo ah la-taliye dhinaca sharciga ah oo ka tirsan Ansar Burney Trust, hay’ad Pakistani ah oo u doodda xuquuqda aadanaha kana shaqeysay kiiskan, ayaa sheegtay in dadaalladii kooxda ee lagu xaqiijinayay sii-daynta iyo soo-celinta shaqaalaha markabka ay hadda dhammaadeen.
“Shaqadeennii way dhammaatay kadib markii la buuxiyay dhammaan shuruudihii sharciga,” ayay u sheegtay Arab News. “Saddex meyd ayaa la aasay, afar ka mid ah shaqaalihii dhaawacmayna mar hore ayay guryahooda joogaan, halka saddexda harsan ay berri iman doonaan.”
Waxay intaas ku dartay in badmaaxiinta iyo qoysaskooduba aysan ilaa hadda hay’adda kala soo xiriirin magdhow suurtagal ah ama dalabaadka caymiska.