Ugu yaraan afar qof oo rayid ah ayaa la dilay, 98 kalena waa la dhaawacay kaddib saacado dagaal culus ah oo u dhexeeyay ciidamada dowladda iyo maleeshiyaad ka dhacay magaalada Baydhabo ee koonfur-galbeed Soomaaliya, sida uu sheegay sarkaal ka tirsan isbitaal Talaadadii. Tobannaan dagaalyahanno ah ayaa sidoo kale ku dhintay iska horimaadyada.
Rabshaduhu waxay billowdeen aroortii hore ee Isniinta markii kooxo maleeshiyaad ahi ay weerareen fariisimaha dowladda ee daafaha magaalada. Baydhabo waxaa hoy u ah in ka badan nus milyan qof oo ku barakacay colaado iyo abaar. Mas’uuliyiinta Soomaalida ayaa sheegay in ugu yaraan 30 weeraryahan la dilay, balse ma aysan shaacin tirada khasaaraha ciidamada dowladda.
- Advertisement -
Dr. Cabdikaafi Cumar Maxamuud, madaxa waaxda gurmadka degdegga ah ee Isbitaalka Gobolka Bay ee Baydhabo, ayaa sheegay in la xaqiijiyay dhimashada afar rayid ah halka 98 kalena ay dhaawacmeen. Dadka dhaawacmay waxaa ku jiray 28 haween ah iyo nin waayeel ah oo ay haleeleen rasaas habow ah.
Iska horimaadyadii u dambeeyay ayaa sii cadaadiyay adeegyada caafimaad ee horeyba ugu dhibtooday taageeridda dadka deggan magaalada iyo xeryaha barakacayaasha ee Baydhabo, oo qiyaastii 245 kiiloomitir (150 mayl) waqooyi-galbeed kaga beegan Muqdisho.
Maxamuud wuxuu sheegay in isbitaalkiisu haystay keliya 40 sariirood oo bannaan markii dagaalku billowday, isla markaana uu dhisay teendho degdeg ah si wax looga qabto qulqulka bukaannada. Shaqaaluhuna waxay sidoo kale la tacaalayeen yaraanta dawooyinka daruuriga ah, ayuu yiri.
Baydhabo waxay degganeyd Talaadadii, iyadoo ciidamada ammaanku ay roondo ka wadeen waddooyinka waaweyn isla markaana baarayeen dhismayaal iyo gaadiid waxyeello kasoo gaartay dagaallada. Dadka deggan magaalada ayaa si tartiib ah dibadda ugu soo baxay, halka ciidamaduna ay joogitaan xooggan ku hayeen qaybaha istaraatiijiga ah ee magaalada.
Dagaalku wuxuu billowday wax yar kaddib 5 subaxnimo Isniintii, markii laba qarax ay ka dhaceen meel u dhow saldhig ciidan oo dhanka bari kaga yaalla Baydhabo. Daqiiqado kaddib, dagaal culus ayaa ka qarxay agagaarka saldhig kale oo ku yaalla Bonkay, oo koonfurta magaalada ah. Dagaalyahanno hubeysan ayaa markaas galay Baydhabo waxayna rasaas is dhaafsadeen ciidamada dowladda.
Qiyaastii lix saacadood, dagaalyahanno daacad u ah madaxweynihii hore ee dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa ciidamada maamulka cusub ka saaray qaybo ka mid ah Baydhabo ka hor inta aysan ciidamada dowladda ku qasbin inay dib u gurtaan, ayay tiri Samira Gaid, oo ah falanqeeye amniga gobolka ah kana tirsan Balqiis Insights.
Dhanka kale, dagaalyahanno ka tirsan al-Shabab, kooxda xagjirka ah ee xiriirka la leh al-Qaida, ayaa weeraray laba fariisin oo milatari oo Soomaaliyeed oo ku yaalla duleedka magaalada, ayay tiri Gaid. Weerarrada isku mar dhacay ayaa sii xoojiyay eedeymaha sheegaya in al-Shabab ay isku dubbariday weerarka iyada oo la shaqeyneysa ciidamada Laftagareen.
Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in weeraryahannadu ka koobnaayeen maleeshiyaad taabacsan Laftagareen iyo dagaalyahanno al-Shabab ah. Waxay sheegtay in ciidamadeedu dileen ku dhowaad 30 weeraryahan ayna qabteen dhowr kale. Maamulka Koonfur Galbeed ayaa bixiyay qiyaas ka sarreysa, iyagoo sheegay in ku dhowaad 50 weeraryahan la dilay.
Labada tiro ee khasaaraha si madax-bannaan looma xaqiijin karin, mas’uuliyiintuna ma bixin wax sharraxaad ah oo ku saabsan farqiga u dhexeeya.
Wasiirka Amniga Gudaha ee Koonfur Galbeed Isak Mohamed Korsaar ayaa Talaadadii sheegay in ciidamada dowladda ay soo uruuriyeen meydadka dagaalyahanno al-Shabab ah ayna qaar kalena nolosha ku qabteen.
“Maleeshiyaadkii na soo weeraray kaligood ma ahayn,” ayuu Korsaar u sheegay weriyeyaasha. “Waxaan xaqiijinay inay la socdeen al-Shabab.”
Iska horimaadyadu waxay yimaadeen kaddib bilo xiisad siyaasadeed ah oo ku xeerneyd hoggaanka Koonfur Galbeed iyo geeddi-socodka doorashada. Dowladda federaalka ayaa diidday dib-u-doorashadii dadbaneyd ee muranka dhalisay ee Laftagareen bishii Maarso.
Ciidamada federaalka ayaa la wareegay gacan ku haynta Baydhabo 30-kii Maarso, kaddibna Laftagareen, oo hoggaaminayay Koonfur Galbeed tan iyo 2018, ayaa ku dhawaaqay inuu iscasili doono.
Gaid waxay sheegtay in dagaalku muujinayo sida murannada siyaasadeed ay fursad ugu siin karaan kooxaha xagjirka ah inay ballaariyaan saameyntooda.
“Marka khilaafaadka dadka awoodda leh lagu xalliyo qaab ciidan, waxay abuuraan duruufaha ay kooxda argagixisadu ka faa’iideysato,” ayay tiri. “Waa rayidka Soomaaliyeed kuwa bixiya qiimaha.”
