Axad, Luulyo 19, 2026
Ankara (AX) — Turkiga ayaa doonaya inuu ciidamadiisa ku sii hayo Soomaaliya laba sano oo kale, iyadoo Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan uu baarlamaanka ka codsaday inuu cusboonaysiiyo oggolaanshaha hawlgalka milatari oo Ankara ay sheegtay inuu udub-dhexaad u yahay dadaallada la-dagaallanka argagixisada iyo xasilloonida gobolka.
Soo-jeedinta, oo Jimcihii loo gudbiyay Golaha Qaranka ee Turkiga, ayaa dib u cusboonaysiin doonta oggolaanshaha hadda jira ka hor inta uusan dhicin 27-ka Luulyo, 2026. Kordhintan ayaa daba socota codsi ka yimid dowladda Soomaaliya oo ku aaddan in la sii wado taageerada milatari ee Turkiga, iyadoo lagu salaynayo heshiisyada iskaashiga difaaca ee labada dal.
Qoraalka madaxtooyada ayaa lagu sheegay in amniga iyo xasilloonida Soomaaliya ay leeyihiin saameyn ka baxsan xuduudaheeda, iyadoo lagu dooday in kordhinta hawlgalku ay u saamixi doonto ciidamada Turkiga inay sii wadaan taageerada dagaalka ka dhanka ah argagixisada iyo khataraha kale ee amni.
Turkiga ayaa tan iyo 2011-kii dowladda federaalka Soomaaliya kala shaqaynayay arrimaha siyaasadda, dhaqaalaha, bulshada iyo amniga, sida lagu sheegay mooshinka, iyadoo lagu daray in howlgalka muddada dheer ee Ankara uu ka caawiyay inay kasbato kalsoonida shacabka.
Iyadoo loo marayo heshiisyo ku saabsan tababarka milatari, kaalmada farsamo, iskaashiga warshadaha difaaca iyo taageerada maaliyadeed, Turkiga ayaa tababaray shaqaale Soomaali ah, bixiyay talooyin, isla markaana taageeray dadaallada dib loogu dhisayo hay’adaha difaaca iyo amniga Soomaaliya.
Inkasta oo ciidamada ammaanka Soomaaliya ay haystaan tiro ciidan iyo agab ku filan, haddana qoraalku wuxuu sheegay in caqabadaha dhaqaale ay weli wiiqayaan awooddooda ay si wax-ku-ool ah ugu hawlgeli karaan.
Dowladda Soomaaliya ayaa codsatay in Turkigu sii wado taageeradiisa — oo ay ku jirto kaalmada milatari — iyadoo loo marayo heshiis laba geesood ah oo iskaashi difaac iyo dhaqaale ah, kaas oo lagu beegsanayo argagixisada, burcad-badeedda, kalluumaysiga sharci darrada ah, tahriibka iyo khataraha kale, sida lagu sheegay mooshinka.
Codsiga ayaa sidoo kale tixraacay qaraar Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu ansixiyay 1-dii Diseembar, 2023. Waxa lagu sheegay in taageerada Turkiga loogu talagalay inay Soomaaliya ka caawiso ilaalinta iyo ka faa’iidaysiga wanaagsan ee kheyraadkeeda dhaqaale, iyadoo isla markaana la horumarinayo awoodda ciidamadeeda ammaanka.
Ankara ayaa sheegtay in iskaashigani uu sii xoojin doono amniga marinnada badda ee muhiimka u ah ganacsiga iyo maraakiibta Turkiga, isagoo sidoo kale taageeraya tallaabooyinka ka dhanka ah argagixisada, burcad-badeedda iyo dhaca hubaysan ee Gacanka Cadmeed, Badda Carabta iyo biyaha ku dhow.
Haddii sharci-dejiyayaashu ansixiyaan soo-jeedinta, ciidamada milatariga Turkiga waxaa loo oggolaan doonaa inay ka hawlgalaan deegaanno ay labada dhinac si wadajir ah u cayimaan, oo ay ku jiraan biyaha hoos yimaada awoodda sharci ee Soomaaliya. Hawlahooda waxaa lagu maamuli doonaa xeerar uu dejiyo madaxweynaha Turkiga, sharciga caalamiga ah iyo qaraarrada khuseeya ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay.
Oggolaanshuhu wuxuu sidoo kale u saamixi doonaa ciidamada Turkiga inay la shaqeeyaan dalal saddexaad iyo ururro caalami ah marka loo baahdo.
Turkiga ayaa Muqdisho ku maamula xaruntiisa ugu weyn ee tababarka milatari ee dibadda, halkaas oo uu ku tababaray saraakiisha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo cutubyo takhasus leh, iyadoo tababarradani ay qayb ka yihiin iskaashiga ballaaran ee amni ee labada dal.
