Itoobiya Oo Cayrinaysa 10 Diblomaasi Eritreeya, Xiraysana Safaaraddeeda Asmara iyadoo Xiisadaha Gobolka Sii Kacayaan
ADDIS ABABA, Itoobiya — Itoobiya ayaa amar ku siisay 10 diblomaasi Eritreeya inay dalka kaga baxaan 48 saacadood gudahood, waxayna sheegtay inay xiri doonto safaaraddeeda ku taalla Asmara, taas oo muujinaysa inuu si weyn u xumaaday xiriirka labada dal xilli dagaalladu ku sii xoogaysanayaan waqooyiga dalka.
- Advertisement -
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Itoobiya ayaa Khamiistii sheegtay in diblomaasiyiintu ku lug lahaayeen hawlo ay u aragtay khatar toos ah oo ku wajahan amniga qaranka.
Wasaaraddu waxay labada tallaabo ku xiriirisay waxa ay ku tilmaantay falalka tooska ah iyo kuwa dadban ee Eritrea ka waddo Itoobiya. Bayaankeeda laguma sheegin caddeymo gaar ah oo taageeraya eedeymahaas.
Sida ay dowladdu sheegtay, diblomaasiyiintu waa inay baxaan 48 saacadood gudahood, iyadoo xustay in dhaqankoodu jebiyay xeerarka caalamiga ah ee diblomaasiyadda iyo Heshiiska Vienna ee Xiriirka Diblomaasiyadeed.
Addis Ababa ayaa sidoo kale Eritrea ugu baaqday inay joojiso tallaabooyinka ay sheegtay inay ka hor imanayaan mabaadi’da hagta xiriirka ka dhexeeya dowladaha madaxbannaan.
Ku dhawaaqistan ayaa timid xilli rabshaduhu ku sii fidayaan waqooyiga Itoobiya, gaar ahaan gudaha iyo hareeraha gobolka Tigray. Ciidamada dowladda Itoobiya iyo kooxaha xulafada la ah ayaa dagaallo dib u billowday kula jira ciidamada Tigrayga iyo ururro kale oo hubaysan.
Itoobiya ayaa Eritrea iyo dalal kale oo deris ah ku eedeysay inay taageeraan kooxaha ka soo horjeeda dowladda Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed. Eritrea ayaa beenisay inay ku lug leedahay colaadda gudaha Itoobiya.
Reuters ayaa Khamiistii werisay in habeenkii laga maqlay qaraxyo Addis Ababa, kaddib dagaallada dib uga billowday waqooyiga. Warbixintu waxay sidoo kale sheegtay in Itoobiya ay Eritrea, Suudaan iyo Masar ku eedeysay inay taageeraan isbahaysi mucaarad ah—eedeymo ay saddexda dalba diideen.
Tallaabooyinka ugu dambeeyay ayaa kordhiyay cabsi laga qabo in colaadda ay ku fido meel ka baxsan gobollada waqooyiga Itoobiya, iyagoo cadaadis dheeraad ah saaraya xiriirka Eritrea. Labada dal ee deriska ah waxay dagaal xuduudeed galeen intii u dhexeysay 1998 iyo 2000, waxayna dib u soo celiyeen xiriirkoodii diblomaasiyadeed sannadkii 2018.
Xiriirku tan iyo markaas mar kale ayuu daciifay, sababo la xiriira walaacyada amniga, murannada dhuleed iyo dadaallada Itoobiya ay ku doonayso inay hesho marin ay ku gaarto Badda Cas. Talooyinka safarka ee hadda ee dowladda Britain ayaa sheegaya in xiisadda u dhexeysa Itoobiya iyo Eritrea ay sarreyso, waxayna ka digayaan in xaaladuhu si degdeg ah isu beddeli karaan.
Inkasta oo ay ku dhawaaqday tallaabooyinka diblomaasiyadeed, Wasaaradda Arrimaha Dibadda Itoobiya waxay sheegtay inay weli aqoonsan tahay xiriirrada taariikheed, dhaqan iyo kuwa shacabka ee ka dhexeeya labada dal.
Wasaaraddu waxay sheegtay in Addis Ababa ay weli ka go’an tahay wada noolaansho nabadeed, xasilloonida gobolka iyo isdhexgal qoto dheer oo ka hirgala Geeska Afrika.
Waxay intaas ku dartay in Itoobiya ay rabto in khilaafaadka lagu xalliyo waddooyin nabadeed, isla markaana ay sii wadi doonto iskaashiga ay la leedahay dalalka gobolka si loo horumariyo nabad, amni iyo iskaashi waara.
Xiritaanka safaaradda iyo cayrinta diblomaasiyiinta Eritreeya waxay muujinayaan hoos u dhac weyn oo ku yimid xiriirka labada dal xilli dagaallada ka socda xuduudaha waqooyi ee Itoobiya iyo nawaaxigooda ay sii xoogaysanayaan.
Itoobiya ayaa hore Eritrea uga dalbatay inay ciidamadeeda kala baxdo dhulka Itoobiya, iyadoo sheegtay inay weli diyaar u tahay wadahadal laga yeesho arrimaha ballaaran ee u dhexeeya labada dal.
Tallaabooyinkan ayaa la filayaa inay soo jiitaan feejignaan dheeraad ah oo ku saabsan amniga xuduudda Itoobiya iyo Eritrea, halkaas oo hay’adaha caalamiga ahi ay hore uga digeen in isku dhac hubaysan oo dheeraad ahi uu weli suurtagal yahay.
AXADLETM
