Dalalku waa inay tixgeliyaan inay tallaalka joogtada ah ee HPV siiyaan gabdhaha da’doodu gaadhayso afar sano, marka tallaabadani ay gacan ka geysan karto yaraynta farqiyada ka jira helitaanka tallaalka, sida ay sheegeen la-taliyayaasha tallaalka ee Ururka Caafimaadka Adduunka.
Barnaamijyada tallaalka HPV ayaa hadda ka jira 165 dal, sida uu sheegay Anthony Scott, oo ah guddoomiyaha Kooxda La-talinta Istaraatiijiga ah ee Khubarada Tallaalka (SAGE) ee WHO.
- Advertisement -
Hase yeeshee, heerka tallaalka ee caalamka ayaa weli ah 33% oo keliya, ayuu weriyeyaasha u sheegay — taas oo aad uga hooseysa bartilmaameedka 90% ee ay dejiyeen hay’adaha caafimaadku.
WHO waxay tallaalka HPV u aqoonsan tahay mudnaan ay tahay in la siiyo dhammaan gabdhaha da’doodu u dhaxayso sagaal ilaa 14 sano.
Hay’adda Fulinta Adeegga Caafimaadka (HSE) waxay sheegtay in tallaalka sidoo kale lagula talin karo dadka nidaamkooda difaaca jirku daciif yahay.
Sannadkii 2022, SAGE waxay ansixisay jadwal hal ama laba qiyaas ah oo loogu talagalay gabdhaha jira sagaal ilaa 14 sano iyo haweenka da’da yar ee jira 15 ilaa 20 sano. Waxay haweenka ka weyn 21 sano kula talisay laba qiyaas oo la isku siiyo lix bilood.
Kadib dib-u-eegis lagu sameeyay caddeymo cusub, kooxdu waxay ku soo gabagabeysay in hal qiyaas oo la siiyo gabdhaha jira sagaal ilaa 14 sano ay tahay waddada ugu waxtarka badan ee lagu gaari karo yoolka tallaalka caalamiga ah.
“Dalalku waxay sidoo kale tixgelin karaan tallaalka joogtada ah ee gabdhaha jira afar ilaa siddeed sano, haddii ay tani u badan tahay inay keento koror ku yimaada qaadashada tallaalka iyo heerka daboolka,” ayuu yiri Mr Scott.
Caabuqa HPV ee sii jira wuxuu sababi karaa kansarka afka ilmo-galeenka, oo ah kansarka shanaad ee ugu badan ee lagu ogaado haweenka dunida oo dhan. WHO waxay diiwaangelisay ku dhowaad 604,000 xaaladood oo cusub iyo qiyaastii 280,000 dhimasho sanadkii 2024.
In ka badan 95 milyan oo gabdho ah ayaa helay tallaalka HPV dhammaadkii 2025, sida ay sheegtay Kate O’Brien, oo ah agaasimaha waaxda tallaallada ee WHO.
SAGE waxay sheegtay in tallaalka HPV ee hal qiyaasta ah loo ballaarin karo kooxaha kale ee mudnaanta leh si marxalado ah, iyadoo laga bilaabayo tallaalka dib-u-dhaca ah ee haweenka ilaa da’da 25 sano, kadibna haweenka ilaa 30 sano. Tallaalka joogtada ah ayaa markaas loo bilaabi karaa wiilasha jira sagaal ilaa 14 sano, waxaana xigi kara tallaalka dib-u-dhaca ah ee ragga ilaa 20 sano.
Waxaa jiray siddeed tallaal oo HPV ah oo ruqsad haysta ilaa 2025.
Irland waxay isticmaashaa tallaalka HPV ee loo yaqaan Gardasil 9.
WHO waxay sheegtay in kansarka afka ilmo-galeenku yahay sababta ugu weyn ee dhimashada kansarka ee haweenka ku nool 26 dal, gaar ahaan dalalka Afrika ee ka hooseeya Saxaraha, qaybo ka mid ah Koonfurta iyo Bartamaha Ameerika, Melanesia, iyo koonfur-bari Aasiya.