Sri Lanka waxay isu diyaarinaysaa inay bilowdo maxkamadaynta 24 nin oo lagu eedeeyay inay gacan ka geysteen qorshaynta qaraxyadii Axaddii Easter-ka ee 2019, weerarkii ugu dhimashada badnaa ee lagu beegsado rayidka dalkaas.
21kii Abriil 2019, bambaanooyin ismiidaamin ah ayaa lala beegsaday saddex hoteel oo heer sare ah iyo saddex kaniisadood, waxaana ku dhintay 279 qof, oo ay ku jireen 45 muwaadin oo ajnabi ah. Baarayaashu waxay weerarka isku-duwnaa u nisbeeyeen koox xagjir Islaami ah oo gudaha dalka ka dhalatay.
- Advertisement -
Markii hore 25 nin ayaa lagu soo oogay dacwad la xiriirta doorkii lagu eedeeyay inay ku lahaayeen weerarrada. Mid ka mid ah, oo ka tirsanaa laga tirada badan yahay ee Muslimiinta Sri Lanka, ayaa tan iyo markaas ku dhintay xabsiga, taas oo 24 eedeysane u reebtay inay maxkamad wajahaan.
Dhageysiga dacwadda ayaa loo qorsheeyay inuu bilaabmo 9.30 subaxnimo waqtiga maxalliga ah (5ta subaxnimo waqtiga Ireland) Maxkamadda Sare ee Colombo.
Dadka oo ka qayb qaadanaya socod aamusnaan ah oo lagu xusayo sannad-guurada toddobaad ee qaraxyadii Axaddii Easter-ka 2019
“Iyadoo la tixgelinayo xiisaha loo qabo kiiskan, waxaan sameyneynaa qabanqaabooyin amni oo gaar ah,” ayay booliisku ku sheegeen bayaan.
Kiiskani wuxuu horey uga dhigay Sri Lanka tusaale sharci oo cusub: xeer-ilaalintu waxay soo oogeen 23,270 dacwadood, waana tiradii ugu badnayd abid ee hal kiis lagu soo oogo.
Eedeymaha waxaa ka mid ah dil, shirqool lagu geysanayo argagixiso, iyo haysashada hub iyo walxaha qarxa sida uu dhigayo Sharciga Ka-hortagga Argagixisada.
Xeer-ilaalintu waxay ku eedeeyeen Mohamed Naufar inuu ahaa hoggaamiyihii hawlgalka, isaga oo taageero siinayay kooxda siddeedda xubnood ka koobnayd ee fulisay weerarrada isku mar dhacay.
Mid kasta oo eedeysanayaasha ka mid ah ayaa beeniyay inuu wax lug ah ku lahaa.
Warbaahinta maxalliga ah ayaa sheegtay in xukunnada dambigu ay eedeysanayaasha qaarkood ku mutaysan karaan xukun dil ah. Hase yeeshee Sri Lanka ma fulin xukun dil ah tan iyo 1976, xukunnada dilkana guud ahaan waxaa loo beddelaa xabsi daa’in.
Arrinta ciqaabta dilka ayaa si weyn u soo baxday bishii Luulyo, markii laba sarkaal oo amni lagu xukumay dil kiis kale oo gaar ah kadib markii lagu helay inay ku fashilmeen ka hortagga weerarrada inkastoo ay heleen digniino sirdoon.
‘Maskaxdii’ madaxii sirdoonka
Saddex ka mid ah ragga lagu hayo Sri Lanka ayaa sidoo kale mas’uuliyiinta Maraykanku ku soo oogeen eedeymo la xiriira argagixiso oo ku xiran qaraxyada bishii Diseembar 2020.
Shaqaalaha amniga oo waardiyeynaya bannaanka kaniisadda St Anthony’s ee Colombo
Shan Maraykan ah ayaa ka mid ahaa dadka dhintay, oo ay ku jirtay shaqaale ka tirsan Waaxda Ganacsiga ee Maraykanka oo booqasho shaqo ku joogtay Colombo.
Dhibbanayaasha waxaa sidoo kale ku jiray muwaadiniin u dhashay Australia, Bangladesh, Shiinaha, Danmark, Hindiya, Japan, Nederland, Boortaqiiska, Spain, Sweden, Switzerland, Turkiga iyo Britain.
Maxkamadayntu waxay dhacaysaa iyadoo baaritaan kale oo aad xasaasi u ah uu eegayo eedeymo sheegaya in qaybo ka mid ah dawladda Sri Lanka ay xiriir la lahaayeen dadkii ka dambeeyay weerarrada.
Madaxweynihii hore ee sirdoonka Suresh Sallay ayaa xiran, wuxuuna wajahayaa eedeymo ah inuu abaabulay qaraxyada. Wuxuu beeniyay eedeymahaas.
Wasiirka Amniga Dadweynaha Ananda Wijepala ayaa baarlamaanka u sheegay bishii Juun in baarayaashu rumeysan yihiin in Mr Sallay uu ahaa “maskaxdii” weerarrada, isla markaana uu la shaqeeyay xagjiriinta Islaamiga ah ka hor qaraxyada.
Baarayaashu waxay ku eedeeyeen in shabakadda loo sameeyay si ay u abuurto khatar amni, taas oo markaas taageero siyaasadeed u dhalin karta qoyska Rajapaksa. Qoysku wuxuu xukunka ku soo laabtay dhowr bilood kaddib markii Gotabaya Rajapaksa loo doortay madaxweyne.
Dukumentiyada maxkamadda lagu gudbiyay waxay sheegayaan in baarayaashu rumeysan yihiin in natiijada la damacsanaa ay ahayd fowdo, taas oo u suurtagelinaysa Mr Rajapaksa — oo ahaa madaxii hore ee difaaca, taageerayaashiisuna ay ku ammaanaan inuu ka adkaaday fallaagadii gooni-u-goosadka Tamil-ka 2009 — inuu u soo baxo shakhsiga ugu awoodda badan soo celinta kala dambeynta.
Garabka Rajapaksa, oo taageera qoyska mar ahaa kan ugu awoodda badan ee qaabeeyay siyaasadda Sri Lanka ku dhowaad labaatan sano, ayaa diiday sheegashooyinka ku saabsan ku lug lahaanshaha dawladda.
Maamulladii kala dambeeyay ee Mr Rajapaksa waxay qireen inay dagaalyahannada Islaamiga ah u adeegsan jireen ilo sirdoon intii lagu jiray dagaalkii sokeeye ee dalka oo tobannaan sano socday, kaas oo dhammaaday 2009.
Taageerayaasha qoyska, hase yeeshee, waxay sheegayaan in dagaalyahannadu khiyaaneeyeen dadkii maamuli jiray, isla markaana ay iskood u fuliyeen qaraxyadii 2019.
