Sida ay warbaahinta dawladdu sheegtay, xisbiga United Russia ee Vladimir Putin ayaa ku sii jeeday guul xooggan doorashooyinka baarlamaanka Ruushka, iyadoo weerarro dhanka internetka ahi carqaladeeyeen codbixinta, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ukraine-na ay beegsadeen Moscow iyo gobolka ku xeeran.
Doorashadan, oo lagu buuxinayo dhammaan kuraasta Golaha Duma ee hoose, ayaa ah tii ugu horreysay ee la qabto tan iyo markii Moscow ay billowday duullaankeeda ballaaran ee Ukraine sannadkii 2022.
- Advertisement -
Ma jirin xisbi ka soo horjeeda dagaalka oo loo oggolaaday inuu u tartamo codbixinta. Toddobaadyo ka hor inta aan codbixintu bilaaban, Maxkamadda Sare ee Ruushka ayaa xisbiga Yabloko ee ka soo horjeeda dagaalka ka saartay warqadda codbixinta.
Codad ayaa sidoo kale laga dhiibtay dhulalka Ukraine ee Ruushku qabsaday kuna daray dhulkiisa.
Inta badan codadka ayaa la tiriyey doorashooyinka baarlamaanka Ruushka
Iyadoo la tiriyey wax yar ka badan 71% codadka, wakaaladaha wararka Ruushka ayaa sheegay in United Russia uu helay 57.5% codadka.
Xisbiga Shuuciga ayaa ku xigay 14%, halka xisbiga qaraniga ah ee LDPR uu helay 8.7%.
Saadaal ay soo saartay wakaaladda wararka TASS ee dawladdu maamusho ayaa muujisay in United Russia uu ku sii socdo inuu ilaashado aqlabiyaddiisa saddex-meelood laba meel ee Golaha Duma oo ka kooban 450 kursi, taas oo siinaysa codad ku filan inuu wax ka beddelo dastuurka.
Natiijooyinka rasmiga ah ee ugu horreeya iyo tirooyinka ka-qaybgalka ayaa la filayay subaxnimadan.
Maalintii ugu dambeysay ee codbixinta shalay, Ukraine waxay ku qaadday mowjado diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ah Moscow iyo gobolka ku xeeran. Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in laba qof ay dhinteen, warshad sifaysa shidaalkana dab qabsaday.
Ruushka ayaa ka jawaabay isagoo ku hanjabay inuu “xoojin doono” weerarradiisa Kyiv. Wasaaradda difaaca ayaa Ukraine ku eedaysay inay isku dayday inay “carqaladayso rabitaanka dimuqraadiga ah ee muwaadiniinta Ruushka”.
Sahan laga qaaday dadka ka dib codbixintooda oo ay soo saartay hay’ad codbixin oo dawladdu maamusho ayaa United Russia ku qiimeeyay 49.4% codadka, taas oo guud ahaan la jaanqaadaysa natiijadiisii doorashadii hore.
“Iyadoo laga jawaabayo weerarrada nidaamka Kyiv uu ku qaado bartilmaameedyada rayidka ee gudaha Ruushka, ciidanka Ruushku waxay sii wadi doonaan oo xoojin doonaan duqeymaha saxda ah ee ay ku beegsanayaan bartilmaameedyada milatari ee Kyiv,” ayay wasaaradda difaaca Ruushku tiri.
Mowjad diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ukraine
Sida uu sheegay Duqa Moscow Sergei Sobyanin, hawlgalka Ukraine wuxuu ahaa weerarkii ugu weynaa ee diyaaradaha aan duuliyaha lahayn lagu qaado Moscow tan iyo markii uu dagaalku billowday. Ku dhowaad 1,600 diyaaradood oo aan duuliye lahayn ayaa ku lug lahaa, iyadoo 450 ka mid ah loo jeediyay caasimadda.
Sawirro ayaa muujiyey dalool weyn oo ka muuqda dhinaca dhisme dabaqyo badan leh oo ku yaalla duleedka Moscow. Muuqaallo kale ayaa muujiyey qiiq madow oo cufan oo ka soo baxaya meel u muuqatay warshad sifaysa shidaalka.
Madaxweynaha Ukraine Volodymyr Zelensky ayaa soo dhaweeyay weerarrada, isagoo sheegay in “jawaabaheenna fog-fog ay xalay saameyn aad u weyn ku yeesheen gobolka Moscow”.
Isku-dayada diblomaasiyadeed ee lagu doonayay in lagu soo afjaro dagaalka ayaa ku guuldarraystay inay joojiyaan kororka weerarrada labada dhinac bilihii u dambeeyay. Si kastaba ha ahaatee, Mr Zelensky ayaa taleefan kula hadlay Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump, kaas oo maalmihii u dambeeyay ku boorriyey Kyiv inay joojiso beegsiga warshadaha sifaynta shidaalka ee Ruushka.
Labada hoggaamiye ayaa la filayaa inay ku kulmaan New York maalmaha soo socda.
Daawo: Ukraine oo weerarro diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ku qaadday Moscow
Laba qof ayaa ku dhintay goobo kala duwan, sida uu sheegay Guddoomiyaha gobolka Moscow Andrey Vorobyov. Dadka dhintay waxaa lagu aqoonsaday haweeney 44 jir ah iyo nin waayeel ah.
Diyaarad aan duuliye lahayn oo ku dhacday dhisme 21 dabaq ah ayaa dab dhalisay, waxayna sababtay in 400 qof la daadgureeyo, ayuu Mr Vorobyov sheegay.
Intii uu dagaalku socday, Ukraine waxay diyaaradahan aan duuliyaha lahayn u adeegsatay inay ku beegsato kaabeyaasha Ruushka, iyadoo uga aar-gudanaysa duqeymaha Moscow ay ku hayso magaalooyinka iyo tuulooyinka Ukraine.
Yabloko, oo ah xisbi liberal ah oo dalbaday in dagaalka la joojiyo, ayaa Maxkamadda Sare ee Ruushku ka mamnuucday inuu ku tartamo liiskiisa federaalka. Hase yeeshee, musharraxiintiisu waxay ku sii jireen warqadda codbixinta ee qaar ka mid ah deegaannada hal-xildhibaanlaha ah.
Mr Putin ayaa Ruushka ugu baaqay inay ka qayb qaataan codbixinta
Mr Putin ayaa Ruushka ku boorriyey inay ka qayb qaataan, isagoo doorashada ku tilmaamay muujin taageero loo hayo ciidamada Moscow iyo “jawaab loo dirayo kuwa doonaya inay wiiqaan Ruushka”.
Kuwa ugu waaweyn ee Kremlin-ka siyaasadda kaga soo horjeeda ayaa lagu qasbay inay dibad-baxaan, halka ninka Mr Putin sida weyn ula tartami jiray, Alexei Navalny, uu ku dhintay xabsi ku yaalla Arctic sannadkii 2024.
Carmalkii Navalny, Yulia Navalnaya, ayaa Ruushka dagaalka ka soo horjeeda ugu baaqday inay si wadajir ah codadkooda u dhiibtaan duhurnimadii shalay, iyadoo ku celisay xeelad soo jiidatay dad badan intii lagu jiray doorashadii madaxtinnimada ee 2024.
Berlin iyo London, weriyeyaasha AFP ayaa arkay daraasiin taageerayaasha mucaaradka ah oo isugu soo baxay bannaanka dhismayaasha safaaradaha Ruushka si ay uga mudaaharaadaan codbixinta.
Weerarrada internetka
Iyadoo codbixintu gashay maalinteedii ugu dambeysay, mas’uulka ugu sarreeya ee doorashooyinka Ruushka ayaa sheegay in kaabeyaasha doorashooyinka dalka ay la kulmeen mowjado joogto ah oo weerarro internet ah.
Ella Pamfilova, oo ah guddoomiyaha Guddiga Doorashooyinka Dhexe ee Ruushka, ma aysan magacaabin cidda mas’uulka ka ahayd.
Waxay sheegtay in weerarradu u muuqdeen kuwo ay fuliyeen “kooxo aad u xirfad sarreeya, si wanaagsan isu-duwday, oo adeegsanaya qalabka sirdoonka macmalka ah”.
“Muddadii la soo dhaafay, in ka badan 1,000 mowjadood oo weerarro DDoS ah ayaa lagu diiwaangeliyey kaabeyaasha Ruushka ee sida gaarka ah ugu lug leh geeddi-socodka doorashada,” ayay Ms Pamfilova sidaas ku weriyeen wakaaladaha wararka Ruushka.
Weerarrada DDoS, ama diidmada adeegga ee qaybsan, waxay nidaam ku daadiyaan taraafikada internetka, taas oo ka hor istaagta inuu si caadi ah u shaqeeyo.
Ms Pamfilova ayaa sidoo kale Sabtidii ka digtay in waxyeelleeyayaal ay jareen khadadka isgaarsiinta ee bariga fog ee Ruushka, iyagoo sida muuqata doonayay inay carqaladeeyaan geeddi-socodka codbixinta.