Iiraan ayaa sheegtay in diblomaasiyaddu weli tahay waddada keliya ee lagu xallin karo iska horimaadkeeda kala dhexeeya Maraykanka iyo Israa’iil, kadib markii Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu sheegay inuu diiday hindise Tehran ay ku doonaysay in dib loogu furo Marinka Hormuz lana joojiyo dagaalka.
“Shuruudahayagu waa cad yihiin, tallaabo kasta oo loo qaadayo dib u furista Marinka Hormuzna waxay ku xiran tahay in shuruudahan la buuxiyo,” ayuu Wasiirka Arrimaha Dibadda Iiraan Abbas Araqchi ku qoray baraha bulshada.
- Advertisement -
“Xal lagu heshiiyey oo keliya ayaa ka saari kara ismariwaagan.”
Iiraan waxay horraantii toddobaadkan ku soo bandhigtay hindisaheeda nabadeed Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ee New York, iyadoo sheegtay in Maraykanka loogu gudbiyey dhexdhexaadiyeyaal Qadar ah.
“Waxay doonayaan inay heshiis gaaraan si Marinka Hormuz isla markiiba loo furo, sababtoo ah si aad ah ayay u khasaarayaan,” ayuu Mr Trump u sheegay wariyeyaasha Aqalka Cad.
Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa sheegay inuu diiday hindise Iiraan ay ku doonaysay dib u furista Marinka Hormuz
Mr Araqchi ayaa sheegay in, inkastoo hadallada dadweynaha ee Mr Trump, dhexdhexaadiyeyaasha ku lug leh xiriirrada Maraykanka iyo Iiraan aysan si rasmi ah ugu gudbin diidmo Maraykan ah oo ku saabsan hindisaha.
“Waxaan sugaynaa in dhexdhexaadiyeyaashu ay noo soo gudbiyaan aragtida kama dambaysta ah, annaguna go’aan ayaan ku salayn doonnaa,” ayuu Mr Araqchi ku yiri qoraal uu baraha bulshada ku daabacay.
Maraykanku wuxuu Iiraan ku soo rogay go’doomin dhaqaale, si uu cadaadis ugu saaro Tehran inay joojiso weerarrada maraakiibta ku sugan Marinka Hormuz. Gaadiidka badda ee mara marin-biyoodkan istaraatiijiga ah ayaa si weyn hoos ugu dhacay, inkastoo Mr Trump uu marar badan ku andacooday in Maraykanku xakameeyo.
Wargeyska The Wall Street Journal ayaa ahaa kii ugu horreeyey ee weriya in Mr Trump uu diiday dalabka Iiraan, isagoo soo xigtay saraakiil Maraykan ah oo aan magacyadooda la sheegin.
Wargeysku wuxuu sheegay in Mr Trump si gaar ah uga shakiyey in Iiraan ay aqbali doonto dalabaadkiisa, isla markaana uu kaaliyeyaashiisa u sheegay inuu rumaysan yahay in olole duqeyn kale uu dhici karo kadib doorashooyinka dhexe ee Maraykanka ee bisha Nofeembar.
Hore, sarkaal Maraykan ah ayaa wada-hadallada dhexdhexaadinta lagu qabtay ee Iiraan ku tilmaamay kuwo “togan oo wax dhisaya”.
Isku dhacu wuxuu carqaladeeyaa qulqulka shidaalka
Iiraan waxay sidoo kale wadahadal kala furtay xifaaltankeeda gobolka ee Sacuudi Carabiya oo ku saabsan Marinka Hormuz, taas oo muujinaysa muhiimadda colaadda toddobada bilood socotay ee hakisay shixnadaha shidaalka ee mara mid ka mid ah marinnada badda ugu muhiimsan dunida, isla markaana culays ku noqotay dhaqaalaha caalamka.
Isagoo wariyeyaasha kula hadlayay Qaramada Midoobay, Mr Araqchi wuxuu sheegay in heshiiska la soo jeediyey uu bilaabi doono tirinta toddoba maalmood ah oo ku wajahan dib u furista marinka iyo hakinta dagaalka ka socda guud ahaan gobolka.
“Haddii dhinaca Maraykanku uu dhab ka yahay heshiis la gaaro iyo dib u furista Marinka Hormuz, wax walba hadda waa diyaar,” ayuu Mr Araqchi yiri.
Haddii Washington ay aqbasho hindisaha, dhinacyadu waxay geli karaan wadaxaajoodyo ballaaran “oo ku saabsan mawduucyo si wadajir ah loogu heshiiyey.”
Wadahadalladaas waxaa ku jiri kara barnaamijka nukliyeerka Iiraan.
Mr Trump wuxuu ku adkaystay in Tehran aysan marnaba helin hub nukliyeer ah. Hase yeeshee, sarkaal sare oo Iiraani ah ayaa Reuters u sheegay in Iiraan aysan tanaasul ka samayn doonin barnaamijkeeda nukliyeerka, xitaa haddii Maraykanku aqbalo hindisaha nabadeed.
Sarkaalku wuxuu sheegay in Iiraan aysan wax tanaasul ah ka samayn doonin xuquuqdeeda, oo ay ku jiraan kobcinta yuraaniyamka ama in yuraaniyamkeeda sida aadka ah loo kobciyey laga saaro dalka.
Abbas Araqchi ayaa wariyeyaasha Qaramada Midoobay u sheegay in heshiiska la soo jeediyey uu bilaabi doono tirinta toddoba maalmood ah ee dib loogu furayo marinka
Madaxweynaha Iiraan Masoud Pezeshkian ayaa CBS’s “Face the Nation” u sheegay in Tehran ay diyaar u tahay inay ka hadasho barnaamijkeeda nukliyeerka iyo arrimo kale, balse ay diidi doonto “handadaad ama khasbid”.
“Iiraan ma raadinayso dagaal, balse waxay iska difaaci doontaa cadaadis, hanjabaado iyo weerarro,” ayuu Mr Pezeshkian yiri. Wuxuu intaas ku daray in Iiraan ay hore ugu heshiisay in “aanan loo baahnayn inaan horumarinno hub nukliyeer ah”.
Dadaalladii diblomaasiyadeed ee hore ayaa ku guuldarraystay inay soo afjaraan dagaalka. Colaadda waxay bilaabatay 28kii Febraayo weerarro ay qaadeen Maraykanka iyo Israa’iil.
Tan iyo markaas, hakadyo isdaba joog ah iyo duqeymo dib u billowday ayaa dilay kumannaan qof, wiiqay awoodaha milatari ee caadiga ah ee Iiraan, waxayna dhaawac dheeraad ah u geysteen dhaqaalaheeda horeba ula daalaa dhacayay.
Iiraan iyo xulafadeedu waxay kaga jawaabeen iyagoo colaadda ku ballaariyey guud ahaan gobolka.
Iiraan waxay weerarro diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallo ku qaaday xulafada Maraykanka ee Khaliijka, halka saaxiibadeeda Xuuthiyiinta ee Yemen ay bartilmaameedsadeen danaha Sacuudi Carabiya.
Sheekooyinkii ugu dambeeyey ee Bariga Dhexe