Iiraan ayaa diidday eedeynta Sacuudi Carabiya ee ah inay ku dhiirrigelisay fallaagada Xuuthiyiinta Yemen inay xoojiyaan weerarrada ay ku hayaan boqortooyada, iyadoo duqeymaha gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay sii wadeen hanjabaadda magaalooyinka waaweyn iyo kaabayaasha muhiimka ah ee saliidda.
Xuuthiyiinta xulafada la ah Iiraan ayaa si isdaba joog ah u beegsanayay danaha Sacuudi Carabiya tan iyo markii dagaalka sokeeye ee Yemen uu dib u qarxay bishii Luulyo, iyagoo garaacay maraakiibta shidaalka ee Badda Cas, xarumaha saliidda iyo garoonka caalamiga ah ee Riyaad. Hal weerar oo garoonka lagu qaaday toddobaadkii hore ayaa dilay 13 qof.
- Advertisement -
Isbahaysi milatari oo Sacuudi Carabiya hoggaaminayso ayaa taageerayay dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay in ka badan toban sano. Isbahaysigu wuxuu sheegay inuu shalay soo qabtay gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn oo dheeraad ah, xilli Sacuudi Carabiya ay wajahaysay mowjad kale oo weerarro Xuuthi ah.
Sarkaal ka tirsan wasaaradda arrimaha dibadda Sacuudi Carabiya ayaa maalin ka hor sheegay in Iiraan ay “dhiirrigelisay” sii kordhinta colaadda. Tehran ayaa beenisay eedeynta.
“Ciidamada qalabka sida ee Yemen waxay u dhaqmaan si waafaqsan danahooda iyo qiimeyntooda, sheegashooyinkaasna ma aha kuwo lagu qanci karo dadka aqoonta u leh xiriirka ka dhexeeya Iiraan iyo saaxiibbadeeda. Si kastaba ha ahaatee, Iiraan ma u aragto sii kordhinta xiisadda inay dan u tahay dhinac kasta,” ayuu raaciyay.
Bayaan uu soo saaray, afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Iiraan Esmail Baghaei ayaa sheegay in ciidamada qalabka sida ee Yemen’s ay ‘u dhaqmaan si waafaqsan danahooda iyo qiimeyntooda’
Sarkaalka Sacuudiga, wasiir-ku-xigeenka diblomaasiyadda dadweynaha Dr Rayed Krimly, ayaa sheegay in Xuuthiyiintu ay diideen dalab lagu qabanayo wadahadallo Cumaan markii colaadaha ugu dambeeyay ay billowdeen.
Hase yeeshee Mr Baghaei ayaa ku celiyay dalabka Iiraan ee dhexdhexaadinta, isagoo sheegay in Tehran “ay mar walba diyaar u ahayd inay adeegsatay dadaalkeeda wanaagsan si ay gacan uga geysato soo afjaridda colaadaha”.
Afhayeen u hadlay isbahaysiga Sacuudi Carabiya hoggaaminayso ayaa shalay sheegay in ciidamadiisu ay “soo qabteen oo burburiyeen saddex diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo ka jiray aagga koonfureed iyo Riyaad, iyo laba gantaal oo nooca kruuska ah oo dul marayay Badda Cas”.
Wuxuu sheegay in isbahaysigu uu sidoo kale “soo qabtay oo burburiyay gantaal ballistic ah oo dul marayay Yanbu” saacadihii ka horreeyay. Magaalada Badda Cas ku taalla ayaa hoy u ah dhammaadka dhuun shidaal oo weyn.
Weerarada Xuuthiyiinta ayaa batay tan iyo markii kooxdu ay bishii Sebtembar billowday guluf degdeg ah oo ay ka waddo Yemen, iyagoo qabsaday dhul istaraatiiji ahaan muhiim ah oo ay dowladdu haysay, kuna yaalla xeebta Badda Cas agagaarka marin muhiim u ah maraakiibta caalamka.
Weerarka lagu hayo Sacuudi Carabiya, oo ah dhoofiyaha saliidda ugu weyn dunida, ayaa imanaya xilli suuqyada tamartu ay weli jahwareersan yihiin kaddib markii Iiraan ay xirtay Marinka Hormuz bilowgii dagaalka ballaaran ee Bariga Dhexe bishii Febraayo.
Garoon diyaaradeed oo la duqeeyay
Ciidamada dowladda Yemen, oo ay taageerayaan duqeymaha cirka ee Sacuudi Carabiya, ayaa qaaday weerar rogaal-celin ah si ay u soo ceshadaan dhulka ay Xuuthiyiintu qabsadeen, balse weli uma suurtagelin inay dib u celiyaan horumarka kooxda.
Shalay, xafiiska amniga maxalliga ah ee Cadan ayaa sheegay in laba gantaal ay ku dhaceen gudaha xayndaabka garoonka diyaaradaha ee magaalada, taas oo noqonaysa “dhacdadii labaad ee nooceeda ah wax ka yar toddobaad gudihii”. Wax dhimasho ah lama soo sheegin.
Xuuthiyiinta, bayaan loo nisbeeyay ilo milatari, ayaa sheegay inay beegsadeen “xarunta taliska ciidamada Sacuudi Carabiya” iyo bakhaar hub.
Wasaaradda warfaafinta Yemen ayaa sheegtay in diyaarad Yemenia Airways ah oo ka safreysay Cadan kuna sii jeedday Qaahira ay si dirqi ah uga badbaadday in la haleelo.
Diyaaradda ayaa “isu diyaarinaysay inay kacdo isla waqtigii ay maleeshiyaadka argagixisada Xuuthiyiintu ku beegsanayeen garoonka laba gantaal, kuwaas oo ku dhacay qiyaastii 500 mitir meel u jirta diyaaradda iyo ku dhowaad 100 mitir bartamaha dhabaha ay diyaaraduhu ka kacaan,” ayay wasaaraddu sheegtay.
“Waxa dhacay ma ahayn oo keliya weerar lagu qaaday garoon diyaaradeed rayid ah, balse wuxuu ahaa hanjabaad toos ah oo loo geystay nolosha rakaabka iyo shaqaalaha duulimaadyada, badqabka duulista, iyo xadgudub culus oo ka dhan ah shuruucda iyo xeerarka caalamiga ah,” ayay raacisay.
Maalintii ka horreysay, Xuuthiyiintu waxay gantaal halis ah ku weerareen qasriga madaxtooyada Cadan, iyagoo dilay shan qof kuna dhaawacay 16 kale, sida uu sheegay wasiirka caafimaadka.
Ra’iisul Wasaaraha Yemen Shaya al-Zindani ayaa barta X ku cambaareeyay waxa uu ku tilmaamay weerar “fulaynimo ah”, isagoo ku sifeeyay “sii socoshada hab-dhaqanka dembiyeed ee (Xuuthiyiinta)”.
Wasiir ka tirsan dowladda, oo ku hadlay shardi aan magaciisa la sheegin, ayaa sheegay in Xuuthiyiintu ay garaaceen xarumo talis oo ay ciidamada Yemen iyo isbahaysiga Sacuudigu ku isticmaalaan gudaha dhismaha qasriga.
Warbaahinta xiriirka la leh Xuuthiyiinta ayaa sheegtay in bartilmaameedku ahaa “xarunta hawlgallada milatari, oo ay hoggaaminayaan saraakiil Sacuudi ah, ee Qasriga Al-Maashiq ee Cadan”.
