Rabshadaha ardayda dugsiyada sare ee Faransiiska ayaa Talaadadii sii xoogaystay, iyadoo ardaydu dab qabadsiyeen bannaanka dhismayaasha iskuullada isla markaana ay isku dhaceen booliiska, taas oo carqaladaysay casharradii kuna qasabtay in la xiro ku dhowaad 400 oo iskuul oo dalka oo dhan ah.
Banaanbaxyadu waxay toddobaadkii hore ka bilowdeen gobolka Paris, ka hor inta aysan si degdeg ah ugu faafin dalka oo dhan. Dhallinyarada ku jirta sannadahooda ugu dambeeya ee lycée-ga ayaa xiray irridaha laga galo, iyagoo ka hor istaagay gelitaanka dhismayaasha, waxayna isku dhaceen booliiska.
- Advertisement -
Ardaydu waxay sheegayaan in maalmaha waxbarashadoodu aad u dheer yihiin iyo in xarumaha iskuulladu si liidata loo dayactiro, iyadoo fasallada qaarkood ay kulayl aan loo adkaysan karin ka jiraan. Waxa kale oo ay ka cabanayaan in shaqaale-yaraanta ay sababaan maqnaanshaha soo noqnoqda ay culays dheeraad ah saarayaan iskuullada.
Dawladdu waxay qiratay in cabashooyinka ardaydu ay sax yihiin, balse waxay rabshadaha ku tilmaantay “rabshad magaalo”.
Paris gudaheeda, dab ayaa Talaadadii waxyeelleeyay irridaha laba dugsi sare: Leonard de Vinci oo ku yaalla koonfurta caasimadda iyo Gaston-Bachelard oo ku yaalla koonfur-bari. Sida uu sheegay sawirqaade AFP ah oo goobta ku sugnaa, dab-demis ayaa loo yeeray si ay u damiyaan ololka.
‘La haysto’
Wasiirka Waxbarashada Edouard Geffray ayaa sheegay in “dhaqdhaqaaqa ardayda dugsiyada sare ay afduub ku haystaan kooxo yar-yar oo xad-dhaaf u rabshad badan”. Waxa uu sheegay in ku dhowaad 400 oo ka mid ah 3,700-ka dugsi sare ee dalka la filayay inay xirmaan Talaadadii.
Iskuullo badan, gaar ahaan magaalada koonfureed ee Marseille, ayaa sidoo kale isu diyaariyey inay casharrada ku qabtaan internetka.
Ugu yaraan 65 xubnood oo shaqaalaha ah ayaa dhaawacmay tan iyo markii ay bannaanbaxyadu bilowdeen, oo ay ku jiraan 40 maamule dugsi sare ah, ayuu Mr Geffray u sheegay BFMTV.
Qiyaastii 170 arday ayaa sidoo kale dhaawacmay, halka in ka badan 100 dugsi sare ay gaareen “burbur aad u weyn”.
“Waalidku waa inay si cad u soo farageliyaan oo ay carruurtooda u sheegaan inaysan aadin” bannaanbaxyada, ayuu yiri.
“Waxa hadda muhiimka ahi waa in la hubiyo in carruurteenna aysan mar dambe waddooyinka joogin, sababtoo ah waxay ku jiraan khatar.”
Wasiirka Caddaaladda Gerald Darmanin ayaa sheegay inuu xeer-ilaaliyeyaasha ka codsaday in waalidiinta lagula xisaabtamo waxyeellada lagu eedeeyo inay carruurtoodu geysteen intii ay socdeen bannaanbaxyadu, isla markaana looga baahdo inay “bixiyaan kharashaadka dayactirka”.
Tan iyo markii uu dhaqdhaqaaqu bilowday, qiyaastii 2,000 qof ayaa booliisku xabsiga dhigay” – 90% ka mid ahna waxay ahaayeen carruur aan qaan-gaarin”, ayuu Darmanin u sheegay RTL.
‘Waan guuleysannay’
Magaalada galbeed ee Rennes, xiisad ayaa horey uga taagnayd bannaanka dugsiga sare ee Jean-Mace. Arday ku labisan dhar madow oo xiran koofiyadaha balaclava ayaa isugu yimid meel u dhow goob booliis badan joogo.
“Anaga aragtideenna, waan guuleysannay – iskuulkeenna saaka wuu xiran yahay,” ayay tiri ardayad 16 jir ah.
Waxay booliiska ku eedeysay inay adeegsadeen xoog xad-dhaaf ah. “Taas waxay naga sii dhigaysaa kuwo aad u xanaaqsan – booliisku xaq uma laha inay na garaacaan ama ay sunta dadka ka ilmeysiisa nagu isticmaalaan.”
Sida uu weriyay sawirqaade AFP ah, booliisku waxay sunta dadka ka ilmeysiisa ku rideen dugsiga sare ee Kerichen ee Brest, galbeedka Faransiiska.
Rabshaduhu waxay sidoo kale saameeyeen siyaasadda qaranka, iyagoo dhacaya wax ka yar lix bilood ka hor doorashada madaxtinnimada. Dawladdu waxay ku eedeysay xisbiga bidixda adag ee France Unbowed (LFI), oo hoggaamiyihiisa hadallada kulul Jean-Luc Melenchon uu mar kale u tartamayo madaxtinnimada, inuu gacan ka geystay kicinta bannaanbaxyada.
Balse Manuel Bompard, oo ah sarkaal sare oo LFI ah, ayaa dowladda ku eedeeyay inay “u dhaadhacayso aragtiyo shirqool”.
Isagoo doonaya inuu yareeyo xiisadda, Mr Geffray ayaa sheegay inuu Talaadadii la kulmi doono ururrada waxbarashada iyo ururrada ardayda dugsiyada sare, si loo helo saldhig wadajir ah oo wadahadal lagu bilaabo.
Waxaan u baahanahay oggolaanshahaaga si loo soo geliyo nuxurkan rte-playerWaxaan rte-player u adeegsannaa maaraynta nuxurka dheeraadka ah ee dejin kara cookies qalabkaaga kuna ururin kara xog ku saabsan hawshaada. Fadlan dib u eeg faahfaahintooda oo aqbal si nuxurka loo soo geliyo.Maamul Doorashooyinka
