Gadi Eisenkot, oo ah musharrax doonaya inuu noqdo ra’iisul wasaaraha xiga ee Israa’iil, ayaa ku eedeeyay Ra’iisul Wasaaraha ku-meelgaarka ah Benjamin Netanyahu inuu olole “cunsuriyadeed” ka wado dadka laga tirada badan yahay ee Carabta ee dalka, isagoo isku dayaya inuu sumcad-dilo wakiilladooda siyaasadeed kuna xiriirinaya Xamaas.
Canashadan ayaa noqotay difaac si aan caadi ahayn u xooggan oo uu siyaasi Yuhuudi ah oo hoggaamineed u muujiyay Israa’iiliyiinta Carabta. Muwaadiniinta Carabta ayaa ka badan 20% dadka Israa’iil, waxayna door go’aamiya ka ciyaari karaan xukuumadda xigta.
Laba xisbi oo ay Carabtu hoggaamiso, Raam iyo Liiska Wadajirka ah, ayaa doorashadii bishii hore si wadajir ah ugu guuleystay 19 kursi — ku dhowaad lix-meelood meel baarlamaanka oo ka kooban 120 xubnood — taasoo ka dhigtay inay noqon karaan xisbiyada go’aamiya xukuumadda, xilli Mr Eisenkot uu doonayo inuu dhiso isbahaysi.
“Muwaadiniinta Carabta ee Israa’iil waa qayb muhiim ah oo ka mid ah taariikhda Israa’iil,” ayuu Mr Eisenkot ku qoray X.
“Isku dayga lagu takoorayo laguna sumcad-dilayo dhammaantood si wadajir ah waa xadgudub weyn oo ka dhan ah mabaadi’da mas’uuliyadda muwaadinnimo.”
Mr Netanyahu iyo xulafadiisu waxay si joogto ah u weerareen hoggaamiyeyaasha xisbiyada Carabta, iyagoo ku dhaliilaya inay diideen inay Xamaas ku tilmaamaan “koox argagixiso” kaddib weerarkii aan horay loo arag ee 7 Oktoobar 2023 lagu qaaday Israa’iil.
Dhammaan hoggaamiyeyaasha xisbiyada Carabta ayaa cambaareeyay weerarka, kaas oo ay ku dhinteen sidoo kale Israa’iiliyiin Carab ah — kuwaas oo ahaa farac ka soo jeeda Falastiiniyiintii ku haray dhulka noqday Israa’iil sannadkii 1948.
Mr Netanyahu wuxuu sidoo kale si joogto ah ugu eedeeyay xisbiyada ay Carabtu hoggaamiso inay ku lug lahaayeen wax isdaba marin doorasho, inkastoo hay’adaha doorashooyinka ay diideen eedahaas.
Isagoo ka hadlayay munaasabad toddobaadkan, Mr Netanyahu wuxuu dhaleeceeyay labada liis ee Carabta, isagoo ku eedeeyay inay diideen inay aqoonsadaan Israa’iil inay tahay dowlad Yuhuudi ah, inkastoo hoggaamiyaha Raam, Mansour Abbas, uu hore ugu aqoonsaday sidaas.
Wararkii ugu dambeeyay ee Bariga Dhexe
Mr Netanyahu wuxuu sidoo kale ku eedeeyay xisbiyada inay doonayaan inay abuuraan “dowlad Islaami ah” ama “dowlad Falastiiniyiin oo qaran-dumis ah”.
Isla munaasabaddaas, Wasiirka Amniga Qaranka Itamar Ben Gvir ayaa hadalka ka dhex galay hoggaamiyaha Liiska Wadajirka ah, Youssef Jabareen, xilli uu dhaaranayay, isagoo ku eedeeyay inuu “daacadnimo u ballanqaaday Xamaas”.
“Waa wax gebi ahaanba sharci ah in la isku khilaafo wakiillada xisbiyada Carabta, xitaa in si adag loo diido qaar ka mid ah. Laakiin sharci iyo aqbalaad midna ma leh in bulsho dhan la sumcad-dilo, aniguna ma oggolaan doono,” ayuu yiri Mr Eisenkot.
Madaxweyne Isaac Herzog ayaa Axaddii Mr Eisenkot ka codsaday inuu soo dhiso xukuumad, kaddib wadatashiyo ay inta badan xisbiyada siyaasadeed — oo ay ku jiraan labada liis ee Carabta — ku taageereen musharraxnimadiisa.
Avigdor Liberman, oo ka mid ah shuraakada garabka midig ee Mr Eisenkot, ayaa sheegay inuu ka bixi doono isbahaysi ay ku jiraan xisbiyada Israa’iiliyiinta Carabta.
Mr Eisenkot wuxuu haystaa 28 maalmood oo uu ku soo dhiso xukuumad, inkastoo uu codsan karo muddo-dheeraad ah oo 14 maalmood ah.
Haddii uu weli awoodi waayo inuu dhiso isbahaysi, xilka dhismaha xukuumadda waxaa loo dhiibi doonaa siyaasi kale, oo ay u badan tahay Mr Netanyahu.
