Gacan-ku-haynta Souleiman Waberi ee kubadda cagta Jabuuti ayaa Isniintii lagu loollamay gudaha xarunta dhexe ee xiriirka laftiisa, halkaas oo joogitaanka booliisku uu u gogol xaadhay in madaxweynayaasha naadiyadu qabtaan kulan lagu muransan yahay oo lagu doonayay in xilka looga qaado madaxtinimada Xiriirka Kubadda Cagta Jabuuti (FDF).
FDF waxay sheegtay in saraakiishu markii hore la wareegeen xarunteeda farsamada qaranka abbaaraha 5:30 galabnimo Axaddii, iyaga oo aan soo bandhigin wax dukumenti maamul ah ama amar maxkamadeed. Isniintii, ayuu xiriirku sheegay, ciidamo booliis oo aad uga tiro badan ayaa amar ku siiyay Waberi, xubnaha guddiga fulinta, shaqaalaha iyo mas’uuliyiin kale oo xiriirka ka tirsan inay ka baxaan dhismaha.
- Advertisement -
FDF waxay sheegtay in 16 madaxweyne oo naadiyo ah ay kadib dhismaha ku galeen galbin booliis, ayna qabteen waxa ay ku tilmaantay shir guud oo aan caadi ahayn (EGM) oo “la sheegtay”. Xiriirku wuxuu diiday kulankaas inuu sharci yahay, isaga oo ku dooday in aan si sax ah loo qabanqaabin iyo in aan la raacin muddada ogeysiisyada iyo habraacyada ku xusan xeerarkiisa iyo xeerka doorashooyinka. Waxay sheegtay in go’aan kasta oo lagu gaaray uu yahay “mid aan waxba ka jirin”. Ilo ku sugan Jabuuti, si kastaba ha ahaatee, waxay ku adkaysteen in tiradii ergada loo baahnaa ay ka qaybgashay. Waxay sheegeen in ergadaasi si wadajir ah ugu codeeyeen in xilka laga qaado Waberi iyo guddiga fulinta, isla markaana ay dhiseen guddi ku-meel-gaar ah oo maamula xiriirka.
Khilaafkan wuxuu daba socdaa toddobaadyo mucaaradad sii xoogaysanaysay oo ka dhan ah Waberi, oo xubin ka ah guddiga fulinta ee Xiriirka Kubadda Cagta Afrika (Caf) iyo golaha FIFA, isla markaana ah saaxiib dhow oo Gianni Infantino ah. Horraantii Sebtembar, isbahaysi ka kooban 27 naadi ayaa sheegay inuu qorshaynayo inuu dalbado xil ka qaadista guddiga fulinta, isaga oo ku andacoonaya inuu helay taageerada saddex-meelood laba meelood ee ay xeerarka FDF dhigayaan.
FDF waxay ka hor timid mowqifkaas, iyadoo sheegtay inay leedahay 67 xubnood, isla markaana loo baahan yahay 45, halkii ay ka ahaan lahaayeen 27, si loogu baaqo shir aan caadi ahayn. Is-mariwaagu wuu sii qoto dheeraaday markii naadiyo iyo ergooyin badan ay ku biireen ololaha ka dhanka ah guddiga fulinta. Dowladda ayaa markaas faragelisay, iyadoo xoghayaha dowladda ee ciyaaraha, Fatouma Ali Abdallah, ay FDF ku amartay inay qabato shir guud oo aan caadi ahayn 72 saacadood gudahood.
FDF waxay racfaan u gudbisay FIFA iyo Caf, iyadoo ku doodaysa in adeegsiga ciidamada amniga dowladda si xilka looga qaado mas’uuliyiin la doortay ay noqon karto faragelin dowladeed oo lagu sameeyay arrimaha xiriirka kubadda cagta qaranka. Waxay ka digtay in Jabuuti ay wajihi karto ganaax hakinta ah, halka naadiyadeeda iyo xulalkeeda qaranka laga mamnuuci karo tartamada caalamiga ah iyo barnaamijyada horumarinta, lacagaha maalgelintana la xannibi karo. The Guardian ayaa FIFA ka codsatay faallo.
Waxaa la fahamsan yahay in Waberi iyo dhowr mas’uul oo kale ay toddobaadkan wajihi karaan dacwado suurtagal ah, kadib markii booliisku dhammaystireen baaritaan ku saabsan lunsasho iyo lacag-dhaqid looga shakisan yahay inay ka dhacday FDF. Waxaa la xiray Sebtembar 2024 kadib markii kormeer dowladeed lagu ogaaday khaladaad maaliyadeed iyo maamul, oo ay ka mid yihiin tabar-darrooyin ka jiray wax-iibsiga, maaraynta lacagta caddaanka ah iyo kontaroollada maaliyadeed. Baaritaanka dowladda ayaa sidoo kale aqoonsaday waxyaabo laga shakiyay oo ku jiray lacagaha la siiyay dhinacyo saddexaad, canshuur aan laga bixin mushaharrada iyo ujrooyinka, iyo “si khaldan loo adeegsaday lacag-bixinno caddaan ah” oo gaadhayay ku dhowaad £500,000. Booliisku waxay dambe sameeyeen baaritaan iyaga u gaar ah.
Waberi wuxuu beeniyay wax khalad ah inuu sameeyay. Bishii Agoosto, kadib markii mas’uul ka tirsan naadi uu FDF ku eedeeyay inay si khaldan u adeegsatay lacagaha, wuxuu sheegay in “hababka kormeerka FIFA aysan muujin wax tilmaamaya khalad oo ku saabsan lacagihii ay bixisay”.
FIFA iyo Caf waxay FDF sannad kasta siiyaan in ka badan $1 milyan (£760,000), iyada oo loo marayo barnaamijka horumarinta Forward ee FIFA. Maalgelintan waxay taageertay kaabayaasha kubadda cagta iyo hindisayaasha dhalinyarada ee Jabuuti, oo ay ku jiraan akadeemiyadda Douda iyo mashaariicda garoomada cawska macmalka ah ee Arta iyo Dikhil. Hase yeeshee, dhowr qandaraas ayaa la fahamsan yahay inay baaritaan ku jiraan, sababo la xiriira eedeymo ah inaan la raacin habraacyadii caadiga ahaa.
Dhowr shaqaale ajnabi ah oo ku fashilmay inay buuxiyaan xeerarka socdaalka ayaa loo masaafuriyay dalalkoodii hooyo, taas oo hakisay shaqadii dhismaha. Dhowr shaqaale iyo qandaraasleyaal Caf iyo FIFA ah ayaa mashaariicda Jabuuti ku tilmaamay “majaajillo dhamaystiran”. “Waxaan gudbinnaa macluumaadka, balse waxba ma dhacaan,” ayuu yiri mid ka mid ah qandaraasleyaasha. “Lacagtii way luntay, mashaariicduna weligood ma dhammaadaan – ama haddii la dhammaystiro, waa nooc aad u kooban – cidna wax ma tiraahdo. Waxay qalbigayga u jebisaa dhalinyarada doonaya oo keliya inay kubadda cagta ciyaaraan.”
