Madaxweynaha Masar Abdel-Fattah el-Sissi ayaa Arbacadii Qaahira ku qaabilay Madaxweynaha Shiinaha Xi Jinping, taas oo muujinaysa sida degdegga ah ee xiriirka u dhexeeya Masar iyo Beijing uu u sii ballaaranayo, xilli qalalaasaha ka jira Bariga Dhexe uu ku riixayo xulafada Mareykanka inay dib uga fikiraan xiriirradii amni ee soo jireenka ahaa.
Xi, oo booqashadiisii ugu horreysay ku tagaya Masar muddo 10 sano ah, ayaa lagu soo dhoweeyay munaasabad ciidan oo ka dhacday qasriga madaxtooyada Ittihadiya ee Qaahira, sida ay baahisay telefishinka dowladda Masar.
- Advertisement -
Booqashadan ayaa ka dambeysa bilo qalalaase ah oo ka jiray Bariga Dhexe intii uu socday dagaalka Mareykanka ee ka dhanka ah Iran, khilaaf gilgilay dhaqaalaha gobolka isla markaana ku qasbay qaar ka mid ah saaxiibbada Mareykanka inay dib u qiimeeyaan habayntooda amni.
Inkasta oo Masar ay weli tahay xulafo weyn oo difaac oo Mareykanka ah isla markaana ay Washington ka hesho ku dhowaad $1.3 bilyan sanadkii oo gargaar militari ah, haddana Qaahira waxay sidoo kale ballaarisay iskaashigeeda dhaqaale iyo militari ee ay la leedahay Shiinaha.
Xiriirka u dhexeeya Masar iyo Shiinaha ayaa si joogto ah u kobcayay tan iyo 2014, markaas oo el-Sissi uu u safray Shiinaha isla markaana uu saxiixay heshiis iskaashi istiraatiiji ah.
Ayman Zaineldine, oo ah diblomaasi hore oo Masri ah, ayaa sheegay in dadaalka Qaahira ee lagu kala duwanaaninayo xulafadeeda uu la jaanqaaday ololaha Beijing ee lagu ballaarinayo saameynteeda meel ka baxsan Aasiya.
“Masar waxay rabtaa inay ballaariso wareegga xiriirradeeda ay la leedahay quwadaha waaweyn ee caalamka, oo uu Shiinuhu ka mid yahay,” ayuu u sheegay Reuters. “Sidaas darteed, aragtiyuhu way is waafaqayaan.”
Xiriirka militari, maalgashi
Rajada la xiriirta booqashada Xi ayaa ka sii kordhaysay caasimadda Masar, halkaas oo waddooyinka lagu qurxiyay calamada Shiinaha iyo bandhigyo ay ku jiraan astaamo caan ah sida Sphinx-ka Masar iyo Darbiga Weyn ee Shiinaha.
Warbaahinta dowladda Masar ayaa xoogga saartay ra’yi ururinno muujinaya in shacabka Shiinuhu aragti wanaagsan ka qabaan Masar, iyada oo sidoo kale baahinaysay warbixino ku saabsan nidaamyada hubka casriga ah ee Shiinaha.
Xiriirka militari ee sii xoogeysanaya ee labada dal ayaa la soo bandhigay bishii hore intii lagu jiray dhoollatusyada Masar ee “Eagles of Civilization” oo ay la yeelatay Shiinaha. Tababarradaasi waxaa ka mid ahaa dhoollatus dagaal cirka ah oo naadir ah oo ay ku lug lahaayeen diyaaradaha dagaalka ee nooca J-16 ee Shiinuhu sameeyo iyo diyaaradaha Rafale ee Faransiisku sameeyo.
Dhanka Beijing, gaarsiinta gobolka ee Masar iyo meesha istiraatiijiga ah ee ay ku taallo ayaa ka dhigaya lammaane muhiim ah iyadoo Shiinuhu uu doonayo door diblomaasiyadeed iyo dhaqaale oo ballaaran oo uu ku yeesho Bariga Dhexe.
Iyada oo gacanta ku haysa Kanaalka Suweys isla markaana leh dadweyne ka badan 110 milyan, Masar waxay sidoo kale shirkadaha Shiinaha u soo bandhigaysaa suuq macaamiil oo weyn iyo goob maalgashi oo muhiim ah.
Tirokoobyada dowladda Masar ayaa muujinaya in waxyaabaha laga soo dejiyo Shiinaha ay ka bateen $10 bilyan lixdii bilood ee hore ee sanadkan, taas oo ka dhigan koror ka badan 14% marka loo eego isla muddada sanad ka hor.
“Masar waxay Beijing uga dhigan tahay wax aad qiimo u leh – suuq gudaha ah oo weyn oo fursado maalgashi leh, iyo miisaan diblomaasiyadeed oo badan oo ay ku leedahay gobolka, oo ay ku jirto arrinta Falastiin, iyo sidoo kale isku xirnaanta Afrika,” ayuu yiri H. A. Hellyer, oo ah aqoonyahan ka tirsan machadka fikirka ee Royal United Services Institute.
Shirkadaha Shiinaha ayaa sanadihii dambe balaayiin ku shubay Masar, iyagoo taageeray mashaariic ay ka mid yihiin horumarinta dekedaha konteenarrada iyo hydrogen-ka cagaaran, iyo sidoo kale soo saarista tuubooyinka birta, taayirrada baabuurta iyo dayax-gacmeedyada.
China State Construction Engineering Corporation ayaa sidoo kale door hoggaamineed ka qaadatay dhismaha degmada ganacsiga ee caasimadda cusub ee maamul ee uu calanka u sido el-Sissi, taas oo ku taalla bariga Qaahira.