Ku dhawaad 50,000 oo qof ayaa ka soo gudbay koonfurta Itoobiya una tallaabay Kenya si ay uga baxsadaan dagaallo billowday toddobaadkii hore, sida ay Qaramada Midoobay sheegtay Arbacadii, iyadoo xaaladda bani’aadantinimo ee xadka ay si degdeg ah uga sii darayso.
Tirada ay bixiyeen mas’uuliyiinta maxalliga ah ayaa muujinaysa koror weyn marka loo eego 36,000 oo qof oo yimid Talaadadii, kuwaas oo ay diiwaangelisay hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan qaxootiga ee UNHCR. Barakaca ayaa ka dhashay dagaallo u dhexeeya ciidamada dowlad-goboleedyada Soomaalida iyo Oromada ee Itoobiya.
- Advertisement -
“Sida ay sheegeen mas’uuliyiinta maxalliga ah, waxaa lagu qiyaasayaa in ilaa 50,000 oo qof ay u gudbeen Kenya,” ayay tiri Fatima Mohammed-Cole, wakiilka UNHCR ee Kenya.
Waxay ka digtay in tiradu weli isbeddeli karto, maadaama dadku ay sii wadaan ka gudbidda xadka, isla markaana la diiwaangelinayo dad cusub oo soo gaaraya.
Rabshaduhu waxay billowdeen 20-kii Oktoobar, kaddib markii calan matalaya Dowlad Goboleedka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya lagu taagay Moyale, oo ah magaalo ay si wadajir ah u maamulaan Waqooyi Galbeed iyo Oromia. Ilo wareedyo ayaa AFP u sheegay Sabtidii in dhowr qof lagu dilay iska horimaadyada.
Mohammed-Cole ayaa sheegtay in haweenka iyo carruurtu ay qayb weyn ka yihiin dadka baxsaday. Qaar waxay hoy ka heleen eheladooda ama bulshooyinka martida loo yahay, halka qaar kalena ay ku hoyanayaan iskuullo, kaniisado iyo goobo kale oo ku-meel-gaar ah.
“Inkastoo qaar ay la joogaan eheladooda iyo bulshooyinka martida loo yahay, qaar kalena waxay hoy ka raadsadeen goobo ku-meel-gaar ah sida iskuullo iyo kaniisado,” ayay raacisay.
UNHCR ayaa koox gurmad degdeg ah u dirtay aagga, waxayna la shaqaynaysaa dowladda Kenya iyo hay’adaha bani’aadantinimo, oo ay ku jirto Laanqayrta Cas, si loo caawiyo dadka barakacay.
Itoobiya, oo ah dalka labaad ee Afrika ugu dadka badan, waxaa ku nool ku dhawaad 130 milyan oo qof, waxayna wajahaysaa colaado hubaysan oo badan oo ka socda dhulkeeda ballaaran.
Xuduudaha u dhexeeya dowlad-goboleedyada dalkaas, kuwaas oo intooda badan qaabkooda hadda loo sameeyay 1991-kii, ayaa marar badan noqday meelaha ay rabshaduhu ka qarxaan.
Dowladda federaalka ayaa dhowr sano la dagaallamaysay kooxaha fallaagada ee Oromia iyo Amhara, oo ah labada dowlad-goboleed ee Itoobiya ugu dadka badan.
Waqooyiga, dagaallo cusub ayaa sidoo kale ka qarxay Tigray kaddib bilo badan oo xiisad ah. Gobolkaasi wuxuu la kulmay dagaal ba’an intii u dhaxaysay 2020 iyo 2022.
Isla markaana, xiisadaha diblomaasiyadeed ee kala dhexeeya Eritrea oo deris ah ayaa sare u qaaday cabsi laga qabo dagaal kale oo dhex mara labada dal ee aan xasilloonayn ee Geeska Afrika.
