Skip to content
Sunday, November 22, 2026 11 Jumada al-Thaniyah 1448 AH Fajr 04:32
Muqdisho 27°C
Breaking: Markab Ruushku leeyahay oo Gacanka Finland lagu weeraray iyo shaqaalihii saarnaa oo la badbaadiyay
Breaking News
Axadle
Axadle Newsroom Somalia English

Markab Ruushku leeyahay oo Gacanka Finland lagu weeraray iyo shaqaalihii saarnaa oo la badbaadiyay

Follow
Newsroom published Updated 49 minutes ago 5-minute read
Dhageyso Qodobada AI Narration • ~5 min audio
Markab Ruushku leeyahay oo Gacanka Finland lagu weeraray iyo shaqaalihii saarnaa oo la badbaadiyay

Shaqaalihii saarnaa markab Ruushku leeyahay oo diyaarado aan duuliye lahayn oo la rumeysan yahay in laga soo diray Ukraine ay ku weerareen Gacanka Finland ayaa hadda loo daadgureeyay markab xamuul ah oo ka agdhawaa, waxaana la sheegay in si toos ah loogu celin doono dalka Ruushka.

Mas’uuliyiinta Finland ayaa sheegay in markabka Sparta II uu xiriir la leeyahay ciidamada qalabka sida ee Ruushka, uuna xilligan ku xiran yahay meel ka baxsan xeebta magaalada Loviisa ee koonfurta Finland, halkaas oo ay weli ka socdaan dadaallo badda ah oo lagu daminayo dabka.
Howlgallada goobta ka socda ee lagu daminayo dabka qabsaday Sparta II laguna qaboojinayo markabka ayaa waxaa wada unugyada samatabbixinta iyo maraakiibta ilaalada ee Ilaalada Xuduudaha Finland, diyaaradaha wax ilaaliya iyo helikobtaro. Waxaa sidoo kale howlgalka ka qeyb qaadanaya laba doonyood oo kuwa gurmadka ah oo ay leeyihiin shacabka Finland iyo markab ilaalo ah oo ay leeyihiin ciidamada badda ee Estonia.
“Codsiga Ilaalada Xuduudaha awgeed, markabka samatabbixinta ee Ruushka ee Murman ayaa sidoo kale ka qeyb qaadanaya howlgallada gurmadka,” ayaa lagu yiri bayaan ka soo baxay mas’uuliyiinta Finland.
Wasiirka Gaashaandhigga Finland Antti Hakkanen ayaa u sheegay wargeyska Helsingin Sanomat in markabka Sparta II laga jiidi doono biyaha Finland habeenka Sabtida.

Sida uu weerarku u dhacay

Subaxnimadii Sabtida, Wasaaradda Gaashaandhigga ee Finland ayaa shaacisay in ciidamadeedu ay ogaadeen weerar diyaaradaha aan duuliyaha lahayn lagu qaaday markab Ruushku leeyahay oo marayay biyaha caalamiga ah, iyadoo wararkii hore ay sheegayeen in markabka uu soo gaaray burbur. Unugyada Ilaalada Xuduudaha ee Finland ayaa loo diray goobta, sawir ay qaadday diyaarad ilaalo ah oo ay leedahay Finland ayaana muujiyay holac iyo qiiq madow oo ka baxaya qeybta dambe ee markabka.

Weerarku wuxuu ka dhacay galbeedka Jasiiradda Gogland, oo ku beegan xeebta magaalada Loviisa ee dalka Finland, waxayna Finland si degdeg ah u soo rogtay xayiraado ku meel gaar ah oo dhanka isu socodka hawada iyo badda ah oo laga dhaqan geliyay bariga gacanka.
Intaas ka dib, helikobtar Ruushku leeyahay ayaa ku xadgudubtay hawada Finland, iyadoo gudaha u gashay masaafo ka badan 4 kiiloomitir (2.5 mayl) dhulka Finland.

“Xadgudubka hawada ee laga shakisan yahay wuxuu suurtogal tahay inuu la xiriiro howlgallada samatabbixinta ama dabagalka markabka xamuulka ah ee ku waxyeeloobay Gacanka Finland. Ciidamada Gaashaandhigga iyo Ilaalada Xuduudaha ayaa xaaladda u maareynaya si wadajir ah iyagoo la kaashanaya hay’adaha kale,” ayuu yiri Hakkanen.

Galabnimadii Sabtida, Ciidamada Gaashaandhigga ee Finland ayaa sheegay in weerarka ay u badan tahay in ay fulisay Ukraine. Horraantii maalintaas, Ra’iisul Wasaaraha Finland Petteri Orpo ayaa bartiisa X ku qoray in “dagaalku uu ku soo fidayo agagaarkeenna dhow. Mas’uuliyiinta Finland waxay maareynayaan xaaladda Gacanka Finland, halkaas oo weerar diyaaradaha aan duuliyaha lahayn uu ku dhacay markab ganacsi oo Ruushku leeyahay. Ukraine waxay xaq u leedahay inay iska difaacdo gardarrada”.

Maxaan ka naqaannaa markabka Sparta II?

Ilaalada Xuduudaha ee Finland ayaa sheegay in markabka Sparta II la og yahay inuu xiriir la leeyahay ciidamada qalabka sida ee Ruushka. Markabkan oo ah nooca gaadiidka qaada ayaa la dhisay sanadkii 2000, wuxuuna ku safraa calanka Ruushka, sida lagu xusay bogga internetka ee VesselFinder.
“Waqtigan xaadirka ah ma jirto xog la xaqiijiyay oo ku saabsan shixnadda saaran markabka, balse meesha lagama saari karo inuu sido agab milatari,” ayuu yiri Taliyaha ciidamada Ilja Iljin oo ka tirsan Ilaalada Xuduudaha Finland.
Guddoomiyaha gobolka Leningrad ee dalka Ruushka, Alexander Drozdenko, ayaa horraantii Sabtida sheegay in aan weli si buuxda loo qiimeyn khasaaraha gaaray markabka.

“Saddex mayl-badeed [5.6 kiiloomitir] oo u jirta xuduudda Federaalka Ruushka, markab xamuul ah oo ku sii jeeday Kaliningrad ayaa waxaa weeraray laba diyaaradood oo aan duuliye lahayn,” ayuu ku qoray barnaamijka fariimaha ee Max, wax yar ka dib markii uu weerarku dhacay.
Guddoomiyaha Kaliningrad Alexey Besprozvannykh ayaa sheegay in saadka ku socda gobolkaas Ruushka ah uusan ku jirin wax khatar ah.

Mid ka mid ah khataraha ugu waaweyn ee ka dhasha weerarrada lagu qaado maraakiibta waa waxyeellada deegaanka haddii uu shidaal ka daato ama uu quuso, taasoo ah xaalad ay dalalka ku teedsan Badda Baltic-ga siiyaan ahmiyad sare. Khatartaas waxaa “sii kordhinaya xaaladda liidata ee qaar ka mid ah maraakiibta shidaalka ee loogu yeero ‘Maraakiibta Hooska'” ee uu Ruushku adeegsado, sida uu sheegay Robin Haggblom, oo ah la-taliye sare oo ka tirsan Risk Intelligence isla markaana ku takhasusay arrimaha badda ee Finland.

“Tallaabooyinka looga hortagayo waxyeellada deegaanka ayaa sidoo kale lagu xoojiyay warbixinnada Ilaalada Xuduudaha ee Finland ee ku saabsan dhacdadan. Nasiib wanaag kiiskan, weli ma lihin baraf daboolay Gacanka Finland, kaasoo saameyn ku yeelan lahaa dadaal kasta oo lagu nadiifinayo saliidda daadata haddii loo baahdo,” ayuu Haggblom u sheegay Al Jazeera.

Marinnada maraakiibta ee mashquulka badan

Biyaha cidhiidhiga ah ee gacmeed ee Badda Baltic-ga ayaa ka mid ah marinnada maraakiibta ee ugu mashquulka badan adduunka. Waddada doonyaha rakaabka ee isku xirta Helsinki iyo Tallinn waxaa sanadkii hore ku safray 7.5 milyan oo rakaab ah. Wadooyin kale oo rakaab ah ayaa isku xira dekedaha Baltic-ga iyo caasimadaha, halka maraakiibta xamuulka iyo kuwa milatarigu ay sii kordhiyaan tirada guud ee maraakiibta ku sugan biyahan kooban.

Sidaas darteed, haddii Ukraine ay adeegsanayso diyaarado aan duuliye lahayn – kuwa badda ama kuwa hawada – si ay u beegsato maraakiibta Ruushka, waxaa jiri kara khatar soo food saarta maraakiibta rayidka ah.

“Waa iska cadahay in mar walba ay jirto khatar ah khasaare soo gaara dhinacyo aan la beegsan. Si kastaba ha ahaatee, ilaa hadda Ukraine waxay u muuqataa inay qaadayso tallaabooyin dhowr ah oo lagu yareynayo khataraha jira, iyadoo tusaale ahaan markabka Sparta II la aqoonsaday lana beegsaday isagoo dhowr kiiloomitir u jira biyaha Ruushka,” ayuu raaciyay Haggblom.

Horraantii bishan, milatariga Finland ayaa sheegay in ay ogaadeen weerar lagu qaaday markab dagaal oo Ruushku leeyahay oo marayay Gacanka Finland, kaasoo ay mas’uuliyaddiisa sheegatay Ukraine. Helsinki ayaa markii dambe sheegtay in ay walaac ka muujisay weerarrada ka dhacaya aaggaas, iyadoo la wadaagtay Kyiv.

“Waxay la mid tahay weerarkii horay loogu qaaday markabka dagaal ee Ruushka, halkaas oo la sheegay in ciidamada Ukraine ay awoodeen inay ka dhex soocaan oo ay si gaar ah u beegsadaan markabkaas iyadoo ay ag marayeen ilaa dhowr iyo toban markab oo kale. Waxaa sidoo kale jira tilmaamo aan la xaqiijin oo muujinaya in Sparta II si gaar ah loo bartilmaameedsaday, ee aan loo beegsan oo keliya inuu yahay markab ganacsi oo xiriir la leh Ruushka,” ayuu ku daray Haggblom.

Ukraine iyo Ruushka ayaa midba midka kale weerarayay maraakiibtiisa intii uu socday dagaalku, gaar ahaan Badda Madow.

How do you rate this story?

0 votes