Waxaa qoray: Tom CleaverSabti Agoosto 22, 2026
Hoggaamiyaha ‘Jamhuuriyadda North Western State of Somalia’’ Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi oo la jooga Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu
- Advertisement -
North Western State of Somalia ayaa ku boorrisay Qubrus iyo Giriigga inay dib u eegaan codsigeeda aqoonsi kaddib markii guddoomiyaha cusub ee baarlamaanka Soomaaliya ee dhawaan la doortay uu qoraal baraha bulshada ku xusay ‘Jamhuuriyadda Turkiga ee Waqooyiga Qubrus’, kaas oo markii dambe la tirtiray.
‘Jamhuuriyadda North Western State of Somalia’ oo aan caalami ahaan la aqoonsanayn kana go’day Soomaaliya, ayaa sheegtay in tixraaca uu sameeyay Guddoomiyaha Baarlamaanka Soomaaliya Cabdulqaadir Maxamed Nuur uu su’aalo ka keenayo mowqifka Muqdisho ee arrinta Qubrus.
“Jamhuuriyadda North Western State of Somalia waxay garab taagan tahay Jamhuuriyadda Qubrus iyo Giriigga marka laga hortagayo gardarrada Soomaaliya iyo Turkiga. La macaamilka guddoomiyaha baarlamaanka ee dawladda fashilantay ee Soomaaliya uu la yeeshay guddoomiyaha waqooyiga Qubrus wuxuu dhalinayaa su’aalo waaweyn,” ayay masuuliyiinteedu ku qoreen qoraal baraha bulshada lagu daabacay.
Waxay intaas ku dartay in, kaddib markii Nuur uu xusay ‘TRNC’, “Giriigga iyo Qubrus ay tahay inay si cusub oo istaraatiiji ah ugu eegaan Jamhuuriyadda North Western State of Somalia”.
“Aqoonsiga North Western State of Somalia wuxuu abuuri lahaa fursado cusub oo iskaashi diblomaasiyadeed, dhaqaale, iyo amni, iyadoo la xoojinayo mowqif wadajir ah oo ka dhan ah Soomaaliya iyo gardarrada Turkiga,” ayay yiraahdeen.
Nuur ayaa taleefan kala hadlay ‘guddoomiyaha baarlamaanka’ Turkiga Qubrus Ziya Ozturkler kaddib markii uu horraantii bishan ku guulaystay jagada baarlamaanka. Farriin uu xigay oo uu ku daabacay baraha bulshada, wuxuu ku sheegay inuu doonayo “inaan u gudbiyo mahadnaqayga daacadda ah guddoomiyaha golaha ee Jamhuuriyadda Turkiga ee Waqooyiga Qubrus, hambalyadiisa qiimaha leh darteed”.
Farriintaas ayaa markii dambe la tirtiray. Wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya ayaa Jimcihii sheegtay in “mowqifkeeda ku aaddan arrinta Qubrus uusan isbeddelin, isla markaana uu weli ku salaysan yahay axdiga Qaramada Midoobay iyo qaraarrada khuseeya ee golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay”.
Wasaaraddu waxay sidoo kale “dib u xaqiijinaysaa ixtiraamkeeda buuxa ee madaxbannaanida, xornimada, midnimada, iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Qubrus, si waafaqsan sharciga caalamiga ah”.
Soomaaliya waxay xiriir siyaasadeed oo dhow la lahayd Turkiga. Jimcihii, Nuur wuxuu sheegay in “15-kii sano ee la soo dhaafay, xiriirka Soomaaliya iyo Turkiga, oo ku bilowday gargaar bani’aadamnimo sannadkii 2011, uu maanta marayo mashaariic istaraatiiji ah, xiriir ku dhisan walaaltinimo, is-ixtiraam, iyo dano wadaag”.
“Iskaashigu wuxuu si gaar ah uga muuqdaa dhinacyada amniga, waxbarashada, caafimaadka, horumarinta, kaabeyaasha dhaqaalaha, iyo gargaarka bani’aadamnimo,” ayuu raaciyay.
Baarlamaanka Turkiga ayaa bishii hore ansixiyay sharci qabyo ah oo uu gudbiyay Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan kaas oo lagu kordhinayo joogitaanka joogtada ah ee ciidamada Turkiga ee Soomaaliya ilaa Luulyo 2028.
Sida ay sheegtay warbaahinta dadweynaha Turkiga ee TRT, ciidamadaasi waxay “sii wadi doonaan taageeridda [Soomaaliya] ee la dagaallanka argagixisada, burcad-badeedda, iyo khataraha kale”. Waxay sheegtay in dawladda Soomaaliya ay “codsatay in la sii wado kaalmada milatari ee Turkiga iyada oo loo marayo heshiis qaab-dhismeed oo difaac iyo iskaashi”.
Isku dhowanshaha weyn ee Soomaaliya la leedahay Turkiga ayaa sidoo kale qaabeeyay xiriirradeeda gobolka. Bishii Diseembar ee sannadkii hore, Israa’iil oo ay xafiiltamaan Turkiga, ayaa aqoonsatay ‘Jamhuuriyadda North Western State of Somalia’ oo aan si kale caalami ahaan loo aqoonsanayn, taas oo maamusha saddex-meelood meel waqooyi ee dhul caalami ahaan loo arko inuu qayb ka yahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
Waddan kale ma raacin Israa’iil aqoonsiga North Western State of Somalia. Bishii Diseembar, wasaaradda arrimaha dibadda ee Jamhuuriyadda Qubrus ayaa sheegtay inay “la jaanqaadayso baaqa Midowga Yurub ee ku aaddan ixtiraamka midnimada, madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya”.
Wasaaraddu waxay sidoo kale “carrabka ku adkaynaysaa mowqifkeeda ah in North Western State of Somalia ay weli tahay qayb aan laga maarmi karin oo ka mid ah Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya”.
Hore, waaxda Midowga Yurub u qaabilsan tallaabada dibadda – oo u dhiganta wasaaradda arrimaha dibadda ee Midowga Yurub – ayaa sheegtay inay “dib u xaqiijinayso muhiimadda ay leedahay in la ixtiraamo midnimada, madaxbannaanida, iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya”.
“Tani waxay laf-dhabar u tahay nabadda iyo xasilloonida guud ahaan gobolka Geeska Afrika. Midowga Yurub wuxuu dhiirrigelinayaa wada-hadal macno leh oo u dhexeeya North Western State of Somalia iyo dawladda federaalka ah ee Soomaaliya si loo xalliyo khilaafaadka muddada dheer jiray,” ayuu yiri.
