Soomaaliya: Xiisadda Baydhabo oo Cadaadis Saaraysa Dhexdhexaadnimada Siyaasadeed ee AUSSOM
AXADLE, Soomaaliya — Is-mari-waaga siyaasadeed ee ka taagan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed ee Soomaaliya ayaa sii yeelanaya muuqaal militari, taasoo ku qasbaysa Midowga Afrika iyo la-hawlgalayaasha kale ee caalamiga ah inay wajahaan halis sii kordhaysa: in lagu jiido loollan awoodeed oo gudaha ah.
- Advertisement -
Maamul ay taageerayso Dowladda Federaalka ayaa la wareegay gacan ku haynta Baydhabo kaddib markii xilka laga qaaday madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen. Taageerayaashiisa, si kastaba ha ahaatee, way diideen nidaamka siyaasadeed ee cusub.
Iska horimaadku wuxuu isu beddelay rabshado 17-kii Agoosto, markaas oo ciidamo daacad u ah Laftagareen ay ku dagaallameen ciidamada federaalka iyo kuwa dowlad goboleedka gudaha iyo hareeraha Baydhabo. Dagaalkaasi wuxuu sare u qaaday walaaca laga qabo in muranka siyaasadeed uu isu beddelo colaad hubeysan oo ka ballaaran guud ahaan Koonfur Galbeed.
Qoraal xusuus-qor ah oo Midowga Afrika ah oo ku taariikhaysan 21-ka Agoosto, isla markaana ay aragtay Axadle, ayaa muujinaya in Dowladda Federaalka ay codsatay gargaar ka yimid Hawlgalka Taageerada iyo Xasillinta Midowga Afrika ee Soomaaliya, AUSSOM, iyadoo xaaladda amni ay sii xumaanaysay.
Qoraalka oo ku socday madaxa AUSSOM, ayaa sheegaya in Guddiga Midowga Afrika uu ka walaacsan yahay xiriir la sheegay inuu sii fidayo oo u dhexeeya maleeshiyaad hubeysan oo maxalli ah iyo Al-Shabaab. Waxa uu xusayaa weerarro isku-duwan oo lagu qaaday fariisimaha militariga Soomaaliya ee gudaha iyo hareeraha Baydhabo.
Dukumentigu wuxuu AUSSOM u oggolaanayaa inay fuliso hawlgallo militari oo ay garab socdaan ciidamada Dowladda Federaalka, kana dhan ah Al-Shabaab iyo kooxaha uu ku tilmaamay maleeshiyaad xiriir la leh ama ururro hubeysan oo ka jira Koonfur Galbeed.
Isla waqtigaas, amarku wuxuu xad cad u dejinayaa doorka howlgalka.
AUSSOM waxaa lagu amray inay ilaaliso dhexdhexaadnimadeeda siyaasadeed iyo sinaan la dhaqankeeda, isla markaana ay “ka fogaato dagaal kasta oo siyaasadeed.”
Digniintaasi waxay xambaarsan tahay muhiimad gaar ah, maadaama Dowladda Federaalka iyo xulafadeedu ay ku eedeeyeen mucaaradka maamulka cusub ee Baydhabo inay la shaqeynayaan Al-Shabaab.
Laftagareen wuu diiday eedayntaasi.
Wareysi uu siiyay BBC, madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed ee xilka laga qaaday ayaa ku tilmaamay been sheegashada ah in ciidamada daacadda u ah ay xiriir la leeyihiin Al-Shabaab.
Sida loo qiimeeyo eedeymahaas ayaa saameyn ku yeelan karta heerka ku lug lahaanshaha AUSSOM ee xiisadda Baydhabo.
Inkastoo qoraalka Midowga Afrika uu oggolaanayo tallaabo militari oo ka dhan ah Al-Shabaab iyo kooxaha hubeysan ee xiriirka la leh, haddana ma siinayo AUSSOM awood ay kula dagaallanto mucaaradka siyaasadeed ee Dowladda Federaalka. Amarka cad ee ah in laga fogaado dagaal siyaasadeed ayaa sii adkaynaya kala soociddaas.
Türkiye sidoo kale cadaadis ayay wajahaysaa
Cadaadisku kuma eka Midowga Afrika oo keliya.
Dad arrintan la socda ayaa Axadle u sheegay in Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo hay’adaheedu shaqeynayaan iyagoo dhaafay muddooyinkoodii hore, ay ku cadaadinaysay Türkiye inay gacan ka geysato ilaalinta maamulka hadda gacanta ku haya Baydhabo.
Ilo-wareedyadu waxay sheegeen in Villa Somalia ay saraakiisha Turkiga ku wargelisay in ciidamada taageersan Laftagareen ay yeesheen xiriirro la leh Al-Shabaab.
Axadle si madax-bannaan uma xaqiijin eedeyntan. Laftagareen wuxuu si cad u beeniyay wax iskaashi ah oo kala dhexeeya kooxda mintidka ah.
Türkiye si rasmi ah umay xaqiijin inay qorshaynayso inay faragelin ku sameyso muranka siyaasadeed ee Koonfur Galbeed.
Ankara waxay ka mid tahay la-hawlgalayaasha amni ee ugu muhiimsan Soomaaliya, iyadoo tababarta ciidamada Soomaaliya isla markaana siisa Dowladda Federaalka taageero militari oo ballaaran.
Door kasta oo Turkigu ka qaato Baydhabo waxay dhalin doontaa su’aalo ku saabsan in iskaashigaasi si gaar ah loogu adeegsanayo dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab oo keliya mise sidoo kale loo adeegsan karo iska horimaad siyaasadeed oo gudaha ah.
Xariiq adag oo hortaalla la-hawlgalayaasha shisheeye
Xiisaddan waxay gelinaysaa la-hawlgalayaasha caalamiga ah ee Soomaaliya xaalad adag.
Al-Shabaab waxay weli khatar militari oo firfircoon ka taagan tahay gudaha iyo hareeraha Baydhabo iyo meelo kale oo dalka ka tirsan. Dhanka kale, Koonfur Galbeed waxay wajahaysaa muran siyaasadeed oo ku saabsan awoodda iyo sharciyadda hoggaankeeda dowlad goboleed.
Welwelka ugu weyn ayaa ah in labadaas colaad ay noqdaan kuwo aan la kala saari karin.
Haddii ciidamada dhinac ka mid ah muran siyaasadeed oo Soomaali ah lagu calaamadeeyo inay yihiin xulafada Al-Shabaab, ciidamada shisheeye ee loo daadgureeyay hawlgallada la dagaallanka argagixisada waxay ku dambayn karaan inay la dagaallamaan dhinacyo Soomaali ah oo la safan arrin siyaasadeed oo gudaha ah.
Amarka Midowga Afrika wuxuu muujinayaa inuu garwaaqsan yahay halistaas.
Qoraalkiisii 21-ka Agoosto wuxuu taageerayaa hawlgallada militari ee ka dhanka ah Al-Shabaab, isaga oo si gaar ah uga dalbanaya AUSSOM inay dhexdhexaad ka ahaato dagaallada siyaasadeed.
Türkiye iyo dalalka kale ee Soomaaliya siiya kaalmada amni ayaa hadda wajahaya isla caqabaddaas.
La-hawlgalayaashan shisheeye, arrintu hadda kuma koobna oo keliya inay sii wadi doonaan caawinta Soomaaliya ee la dagaallanka Al-Shabaab. Waxay sidoo kale tahay inay taageeradaas bixin karaan iyaga oo aan noqon dhinacyo ku lug leh murannada siyaasadeed ee gudaha dalka.
Iska horimaadka Baydhabo wuxuu noqon karaa imtixaankii ugu horreeyay ee weyn ee muujinaya sida xadkaasi loo dhaqan-gelinayo.
AXADLETM
