Ururka Shaqaalaha Soomaaliyeed ayaa Madasha Siyaasadeed ee Heerka Sare ee Qaramada Midoobay ugu baaqay shaqo hufan iyo xorriyadda warbaahinta. Dhaqdhaqaaqa ururrada shaqaalaha Soomaaliya ayaa masraxa caalamka geeyay baaqiisa ku aaddan badbaadada saxafiyiinta, xoojinta ilaalinta xuquuqda shaqaalaha iyo ballaarinta shabakadaha badbaadada bulshada, isagoo Madasha Siyaasadeed ee Heerka Sare ee Qaramada Midoobay (HLPF) ee 2026 ee Horumarka Waara u sheegay in dalku aanu gaari karin Yoolalka Horumarka Waara (SDGs) haddii aan xuquuqda shaqaalaha iyo xorriyadda warbaahinta laga dhigin udub-dhexaadka horumarka qaranka.
Omar Faruk Osman, xoghayaha guud ee Xiriirka Ururrada Shaqaalaha Soomaaliyeed (FESTU), ayaa ka hadlay Dib-u-eegista Qaran ee Iskaa ah ee Labaad (VNR) ee Soomaaliya, kaddib markii uu casuumaad ka helay guddoomiyaha Golaha Dhaqaalaha iyo Bulshada ee Qaramada Midoobay (ECOSOC). Isagoo la hadlayay ergooyinka, wuxuu sheegay in horumarka waara uu ku xiran yahay ilaalinta buuxda ee xuquuqda aasaasiga ah ee aadanaha iyo heerarka shaqada ee caalamku aqoonsan yahay.
Osman ayaa ku baaqay tallaabo adag oo wax looga qabanayo isla xisaabtan la’aanta la xiriirta weerarrada iyo dembiyada kale ee loo geysto saxafiyiinta, isagoo sidoo kale dalbaday in la xoojiyo ilaalinta shaqaalaha warbaahinta. Wuxuu kaloo ku baaqay maalgashi dheeraad ah oo lagu sameeyo shaqo hufan, ballaarinta ilaalinta bulshada iyo wadahadal bulsho oo xooggan, isagoo arrimahaas ku tilmaamay tiirarka bulshooyin nabdoon, dimuqraadi ah oo loo dhan yahay.
Dib-u-eegista Qaran ee Iskaa ah ee Soomaaliya waxaa soo bandhigay Wasiirka Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha, Mahmoud Abdirahman Sheikh Farah (Beenebeene), kaas oo faahfaahiyay horumarka dalku ka sameeyay hirgelinta Ajandaha 2030, isla markaana qiray caqabadaha weli horyaalla. Waxaa dhinaciisa joogay agaasimaha guud ee Xafiiska Tirakoobka Qaranka Soomaaliya (SNBS), Dr Abdisalam Abdirahman Mohamed, oo soo bandhigay xogta saldhigga u ahayd warbixinta qaranka.
FESTU waxay sheegtay in ka qaybgalkeeda madashu uu yimid kaddib bilo ay ku lug lahayd geeddi-socodka qaran ee Soomaaliya ee la socodka, hirgelinta iyo dib-u-eegista SDGs. Iyadoo la shaqaynaysa 12-ka urur shaqaale ee xubnaha ka ah, xiriirku wuxuu ka qaybgalay wadatashiyo dalka oo dhan ah oo ay hoggaaminaysay SNBS, kana hoos shaqaysa Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha, isagoo gudbiyay soo-jeedinno iyo talooyin ku saabsan shaqo hufan, xuquuqda shaqaalaha, ilaalinta bulshada, wadahadalka bulshada, kala-guur caddaalad ah iyo arrimo kale oo saameeya shaqaalaha Soomaaliyeed.
Xiriirku wuxuu sheegay in qaar badan oo ka mid ah talooyinkaas lagu daray Dib-u-eegista Qaran ee Iskaa ah ee kama dambaysta ah ee Soomaaliya, taasoo muujinaysa doorka shaqaalaha abaabulan ay ku leeyihiin ajandaha horumarka waara ee dalka iyo muhiimadda go’aan-qaadasho loo dhan yahay.
Qodob kale oo si weyn diiradda loogu saaray madasha ayaa ahaa daahfurka Warbixinta Dalka Soomaaliya ee ku saabsan Hirgelinta Yoolalka Horumarka Waara, oo ay si wadajir ah u diyaariyeen FESTU iyo Isbahaysiga Ururrada Shaqaalaha Caalamiga ah (ITUC). Warbixintu waxay ku baaqaysaa heshiis bulsho oo cusub oo shaqaalaha dhigaya xudunta horumarka qaranka, iyadoo shaqo hufan, xuquuqda shaqaalaha, wadahadalka bulshada iyo ilaalinta bulshada u aqoonsanaysa tiirarka muhiimka u ah fulinta Ajandaha 2030.
Daabacaaddu waxay sidoo kale ku baaqaysaa hirgelin wax ku ool ah oo lagu sameeyo Barnaamijka Shaqo Hufan ee Soomaaliya iyo in si dhow loola jaanqaado Qorshaha Isbeddelka Qaranka (NTP). Waxay qeexaysaa mudnaanta dadka Soomaaliyeed ee shaqeeya, diiwaangelinaysaa guulaha lagu gaaray wadahadalka bulshada, waxayna soo jeedinaysaa talooyin loogu talagalay in lagu taageero horumar loo dhan yahay oo waara.
FESTU waxay ka qaybqaadatay iyadoo qayb ka ah ergada caalamiga ah ee ururrada shaqaalaha ee ay isku dubbariday ITUC, taageerana ka helaysay Midowga Yurub, taasoo u saamaxday shaqaalaha Soomaaliyeed inay ka qaybqaataan wada-hadallada caalamiga ah ee ku saabsan horumarka waara iyo mustaqbalka shaqada.
Intii lagu jiray madashii labada toddobaad socotay, ergadu waxay sidoo kale la kulantay saraakiil sare oo Qaramada Midoobay ah, wakiillo dowladeed iyo ururrada bulshada rayidka ah si ay u sahamiyaan iskaashi ku saabsan shaqo hufan, xuquuqda shaqaalaha, dowladnimo dimuqraadi ah, badbaadada saxafiyiinta iyo hirgelinta Yoolalka Horumarka Waara.
Iyadoo qiimaynaysa natiijooyinka madasha, FESTU waxay sheegtay in dhaqdhaqaaqa ururrada shaqaalaha Soomaaliya uu gacan ka geystay qaabaynta Dib-u-eegista Qaran ee Iskaa ah ee Labaad ee dalka iyo sidoo kale diyaarinta Qaab-dhismeedka cusub ee Iskaashiga Horumarka Waara ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya. Xiriirku wuxuu sheegay in horumarka la sameeyay intii u dhexaysay dib-u-eegistii koowaad iyo tan labaad ee Soomaaliya uu muujinayo ka qaybgal ballaaran oo shaqaalaha iyo daneeyayaasha kale ay ku leeyihiin siyaasadda horumarinta qaranka.
FESTU waxay cusboonaysiisay ballanqaadkeeda ah inay la shaqayn doonto Qaramada Midoobay, dowladda federaalka Soomaaliya, dowlad-goboleedyada xubnaha ka ah federaalka iyo saaxiibbada caalamiga ah si loo horumariyo caddaaladda bulshada, shaqo hufan iyo xuquuqda aadanaha iyo shaqaalaha. Xiriirku wuxuu sheegay inuu sii wadi doono doorkiisa ilaaliyaha danaha shaqaalaha, isla markaana codadka haweenka iyo ragga Soomaaliyeed ee shaqeeya uu ku hayn doono xudunta jidka horumarka waara ee dalka.
