Arbaco, Agoosto 5, 2026
Iska horimaad u dhexeeya dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamulka iskiis u maamula ee Puntland ayaa qarxay Arbacadii, kaddib markii ciidamada Puntland ay la wareegeen xero ay ku sugnaayeen ciidamo daacad u ah Muqdisho.
Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa weerarka, oo laga fuliyay meel u dhow garoonka diyaaradaha ee waqooyiga Gaalkacyo, ku tilmaamay “hawlgal amni oo qorsheysan” oo loogu talagalay in “farriin cad loo diro cid kasta oo ka shaqeyneysa wax ka dhan ah dowladda Puntland”.
“Hawlgalku wuxuu bartilmaameedsaday xero ay dowladda federaalku dhawaanahan geynaysay hub, qalab ciidan iyo ciidamo, iyadoo isku dayaysa inay wiiqdo amniga iyo xasilloonida Puntland,” ayuu ku andacooday.
Deni ayaa sheegay in maamulkiisu marar badan walaac ka muujiyay go’aanno uu qaatay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, inkastoo uusan bixin faahfaahin dheeraad ah.
“Tallaabooyinkan waxay carqaladeynayaan nabadda Soomaaliya oo markii horeba jilicsaneyd, waxayna si gaar ah khatar ugu yihiin xasilloonida muddada dheer ee Puntland, oo sannado badan nabdoonayd,” ayuu yiri.
Xeradii ay dowladdu maamuleysay oo lala wareegay
Ciidamo Puntland ah oo si culus u hubeysan, ayna taageerayaan gaadiid militari, ayaa subaxnimadii Arbacada weerar ku qaaday xerada. Xaruntu waxay ku taallay meel u dhow garoonka diyaaradaha ee waqooyiga magaalada Gaalkacyo.
Saldhigga waxaa gacanta ku hayay ciidamo markii hore la safnaa maamulka Puntland. Taliyayaashooda ayaa dhawaan taageeradooda u wareejiyay dowladda federaalka ee Muqdisho.
Muuqaal aan taariikh lahayn oo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa u muuqday mid muujinaya rag sheeganaya inay yihiin dagaalyahanno Puntland ah oo la wareegaya xarun militari, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin karin goobta muuqaalka laga duubay.
Booliska Puntland ayaa bayaan kooban ku sheegay in ciidamada maxalliga ahi ay “si guul leh u soo gabagabeeyeen hawlgal amni oo qorsheysan”, isla markaana ay xireen in ka badan 100 qof.
Bayaanka ayaa sheegay in hawlgalka sidoo kale lagu qabtay “hub, gaadiid iyo qalab militari, oo ay ku jiraan qoryo, rasaas, dareesyo boolis, katiinado, kabo boolis iyo agab kale”.
Dadka deggan Gaalkacyo ayaa wakaaladda wararka AFP u sheegay in madaafiic la maqlayay intii uu socday dagaal qaatay in ka badan saacad, iyadoo qaar ka mid ah madaafiicdu ay ku dhaceen xaafado ay dad rayid ahi deggan yihiin. Khasaare ayaa la soo sheegay, balse tirooyin sax ah isla markiiba lama helin.
Qof deggan magaalada oo lagu magacaabo Maxamed Jaamac ayaa AFP taleefan ugu sheegay in iska horimaadyadu joogsadeen.
“Ciidamada Puntland ayaa la wareegay xeradii uu dagaalku ka dhacay, halka ciidamadii ka soo horjeeday ee la safnaa dowladda federaalka ay u baxeen koonfurta Gaalkacyo kaddib markii laga awood roonaaday,” ayuu yiri qof kale oo deegaanka ah, Cabdulqani Muuse.
Wax jawaab degdeg ah kama soo bixin
Dowladda federaalka iyo taliyayaasha ciidamada ka soo horjeeda ayaan isla markiiba ka jawaabin warka Puntland ee ku saabsan hawlgalka.
Iska horimaadkan ayaa ah kii ugu dambeeyay ee silsilad khilaafyo ah oo dhex maray dowladda dhexe ee Soomaaliya iyo maamul-goboleedyada.
Bishii Maarso, ciidamada federaalka ayaa weeraray oo xilka ka tuuray hoggaamiyihii Koonfur Galbeed. Dagaal ayaa sidoo kale bishii Agoosto ee sannadkii hore dhex maray ciidanka federaalka iyo ciidamada Jubaland, kaas oo ay ku dhinteen tiro askar ah.
Khilaafaadkan ayaa qayb ahaan salka ku haya go’aankii Madaxweyne Maxamuud uu bishii Maarso wax kaga beddelay dastuurka Soomaaliya, ka hor doorashooyinka la qorsheeyay. Xisbiyada mucaaradka iyo siyaasiyiinta ay xafiiltamaan ayaa diiddan isbeddelladaas, iyagoo ku tilmaamaya isku day uu madaxweynuhu ku doonayo inuu awooddiisa ku kordhisto.
Soomaaliya weli si weyn ayay ugu kala qeybsan tahay dhinaca gobollada, waxaana Madaxweynaha Puntland Deni uu noqday mid ka mid ah dadka sida weyn u dhaliila dadaalka Maxamuud ee lagu doonayo in maamulka awooddiisa la dhex-dhexaadiyo.
