Khamiis, Maarso 26, 2026
<p Muqdisho (AX) — Dibadbax ballaaran ayaa Arbacadii ka dhacay suuqa Bakaaraha ee Muqdisho, iyadoo boqollaal ganacsato ah ay isugu soo baxeen waddooyinka, kuna eedeeyeen dowladda federaalka Soomaaliya inay waddo qorshe lagu xirayo xarunta ganacsi ee ugu weyn dalka, si dhulka loogu wareejiyo ganacsato maalqabeenno ah oo xiriir la leh mas’uuliyiin.
Dibadbaxayaashu waxay xireen waddooyinka waaweyn ee gala suuqa, iyagoo cambaareeyay waxa ay sheegeen inuu yahay barakicin soo dhow oo tirtiri doonta nolol-maalmeed ay sannado badan ku dhisteen. Ganacsatadu waxay sheegeen in mas’uuliyiintu ay diyaarinayaan in goobta la baneeyo, kadibna lagu wareejiyo maalgashadayaal gaar loo leeyahay.
Intii uu socday isu-soo-baxa, dibadbaxayaashu waxay si toos ah ugu baaqeen Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu arrinta soo farageliyo oo uu joojiyo barakicin kasta oo la qorsheeyay.
“Ma aqbali karno in koox gaar loo leeyahay ay suuqan ka iibsato dowladda,” ayay tiri haweeney ganacsato ah, iyadoo ku adkaysatay inay dhulka sii joogeyso, inkastoo ay jirto khatarta barakicinta. Ganacsatada da’da yar ayaa ku celceliyay digniintaas, iyagoo sheegay inay iska caabin doonaan isku day kasta oo lagu doonayo in laga saaro teendhooyinkooda iyo dukaamadooda.
Mid ka mid ah iibiyeyaasha, oo ah hooyo sheegtay inay suuqa Bakaaraha ka shaqaynaysay muddo 28 sano ah, ayaa mudaaharaadayaasha kale u sheegtay inaysan aqbali karin inay weydo isha keliya ee nololeed ee ay taqaanay, kadib tobannaan sano oo ganacsi ah.
Ganacsatadu waxay carrabka ku adkeeyeen in Bakaaraha uu laf-dhabar dhaqaale u yahay qoysaska ku nool caasimadda, iyagoo dowladda ka codsaday inay ilaashato ganacsiyadooda, isla markaana ku dooday in khilaafka laga fogeeyo loollanka siyaasadeed.
Suqa Bakaaraha oo la aasaasay sannadihii 1970-meeyadii, wuxuu u shaqeeyaa sidii xarunta ugu weyn ee jumlada iyo tafaariiqda Soomaaliya, isagoo shaqo siiya kumannaan qof, badeecadana gaarsiiya Muqdisho iyo meelo ka baxsan. Ganacsatadu waxay ka digeen in hakad kasta oo ku yimaadda hawlaha maalinlaha ah ee suuqa uu saameyn ku yeelan karo guud ahaan dhaqaalaha.
Rabshadihii Arbacada ayaa dhacay xilli dowladda Soomaaliya ay sii waddo ololayaasha dib loogu soo ceshanayo dhulka, gaar ahaan Muqdisho, halkaas oo mas’uuliyiintu ay wadeen dadaallo lagu soo ceshanayo dhulal dowladeed oo si aan rasmi ahayn loogu qabsaday horumarinta. Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in dadaalkaasi loogu talagalay in lagu soo ceshado hantida dadweynaha laguna casriyeeyo kaabeyaasha magaalooyinka, iyadoo sida caadiga ah la bixiyo ogeysiis hore iyo, mararka qaar, xulashooyin kale oo dib-u-dejin ah.
Dhaleeceeyayaasha, oo ay ku jiraan kooxaha mucaaradka iyo bulshooyinka ay saameeyeen tallaabooyinkii hore, ayaa ku jawaabay in dhulka dadweynaha — oo uu ku jiro dhulka suuqyada — loo iibiyay maalgashadayaal gaar loo leeyahay, iyadoo loo marayo habraacyo aan daahfurnayn. Ololayaashii hore ee barakicinta ee caasimadda ayaa mararka qaar isu beddelay iska-horimaadyo dhex maray dadka deegaanka iyo ciidamada ammaanka, taasoo muujinaysa sida ay weli u xasaasi yihiin khilaafaadka dhulka ee ka jira xaaladda nugul ee magaalooyinka Soomaaliya.
Dowladda federaalka ayaan soo saarin jawaab rasmi ah oo ku saabsan eedeymaha la xiriira suuqa Bakaaraha. Ganacsatadu waxay sheegeen in Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu hore ugu ballanqaaday in aan suuqa wax laga beddeli doonin, isla markaana loo ilaalin doono sidii uu yahay.
