Skip to content
Wednesday, November 18, 2026 7 Jumada al-Thaniyah 1448 AH Maghrib 17:45
Muqdisho 27°C
Breaking: Xiisadda Soomaaliya iyo Imaaraadka Carabta: Xasan Sheekh ma Abu Dhabi ayuu la hadlayay mise mucaaradka gudaha?
Breaking News
Axadle
Axadle Newsroom Opinions English

Xiisadda Soomaaliya iyo Imaaraadka Carabta: Xasan Sheekh ma Abu Dhabi ayuu la hadlayay mise mucaaradka gudaha?

Follow
Newsroom published Updated 1 hour ago 12-minute read
Hassan Sheikh’s years of UAE knowledge now prove useful
Hassan Sheikh’s years of UAE knowledge now prove useful
MUQDISHO, Soomaaliya | Nofeembar 18, 2026 | Khudbaddii kululayd ee uu Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud telefishinka uga jeediyay Imaaraadka Carabta ayaa si weyn u ruxday saaxadda siyaasadda, balse waxay dhalisay su’aal ay u badan tahay in Abu Dhabi aysan u baahnayn inay ka jawaabto. Imaaraadku si kedis ah uma beddelin siyaasaddiisii; balse xaaladdii siyaasadeed ee madaxweynaha ayaa isbeddeshay, laba iyo toban maalmood kaddib markii Maxkamadda Sare ay ku dhawaaqday in muddo-xileedkiisu dhammaaday.
Talaadadii, 17-kii Nofeembar, Madaxweynaha Soomaaliya ayaa la hadlay shacabka isagoo adeegsanaya telefishinka, wuxuuna farriintiisa ku saldhigay hal-ku-dheg fudud: walaalkaa gurigaaga dab ma qabadsiiyo. Xasan Sheekh Maxamuud ayaa u sheegay Soomaalida gudaha iyo qurba-joogtaba in Imaaraadka Carabta uu heshiisyo dekedood la galay Berbera, Boosaaso iyo Kismaayo isagoon ogolaansho ka haysan Muqdisho, uu abuuray ciidamo hubaysan oo ka baxsan taliska dowladda, isla markaana uu gacan ka geystay aqoonsigii ay Israa’iil siisay Waqooyi Galbeed. Wuxuu khudbaddiisa ku soo gabagabeeyay in Soomaaliyadii shalay aysan ahayn Soomaaliyada maanta. Wakaaladda Wararka ee Anadolu Agency ayaa baahisay eedeymahan.
Caqabadda ugu weyn ayaa ah waqtiga ay khudbaddu ku soo beegantay. Midkoodna arrimahan kama qarsoonayn madaxweynaha. Wargeyska Africa Confidential ayaa horay u weriyay in maamulkiisu uu ka shakisan yahay ku lug lahaanshaha Imaaraadka ee heshiiskii ay Itoobiya sanadkii 2024 la gashay Waqooyi Galbeed. Bishii Maarso 2025, wuxuu ku sugnaa Abu Dhabi, halkaas oo wakaaladda wararka rasmiga ah ee Imaaraadka (WAM) ay sheegtay inuu ku qaabilay madaxweynaha Imaaraadka. Bishii Jannaayo, Xasan Sheekh wuxuu ka soo muuqday telefishinka si uu ugu dhawaaqo in golihiisa wasiirradu ay laaleen dhammaan heshiisyadii lala galay Imaaraadka. Eedeyn kasta oo ku jirtay khudbaddii u dambeysay ee aan dib u raacay waxay salka ku haysaa dhacdooyin dhacay Disembar ama Jannaayo. Ma jiro tallaabo cusub oo muuqata oo Imaaraadku qaaday taas oo sharraxi karta khudbadda 17-ka Nofeembar. Isbeddelku wuxuu u muuqdaa mid ka dhacay Muqdisho, ee ma aha Abu Dhabi. Aragtidaydu waxay tahay in dhulkii hoos yiillay sharciyadda xafiiska ee madaxweynuhu uu gariiray, dhagaystayaasha lala hadlayayna ay ahaayeen kuwa gudaha, ee aysan ahayn Imaaraadka.
Shanta Eedeymood: Maxaa Xaqiiqo ah, Maxaase Aan ahayn?
Qaybo ka mid ah dooddii madaxweynaha ayaa ku dhisan xaqiiqooyin horay loo weriyay. Bishii Jannaayo, wargeyska Arab News ayaa sheegay in isbahaysiga uu Sacuudigu hoggaamiyo ee ka dagaallamaya Yemen ay weriyeen in Aidarous al-Zubaidi, oo ah hoggaamiyaha gooni-u-goosatada koonfurta Yemen, uu gaaray Abu Dhabi isagoo raacay diyaarad ka duushay Muqdisho. Bishii Disembar, wargeyska African Mirror ayaa weriyay in Imaaraadku uusan saxiixin bayaankii wadajirka ahaa ee ay soo saareen 21 dal oo ka soo horjeestay aqoonsigii ay Israa’iil siisay Waqooyi Galbeed. Qodobbadaasi waa kuwo jira. Hase yeeshee, wargeyska Khaleej Times ayaa weriyay in Imaaraadku uu sidoo kale guddoomiyay shirkii Jaamacadda Carabta ee lagu cambaareeyay aqoonsigaas, halka wargeyska Somali Guardian uu sheegay in Imaaraadku, bayaan wadajir ah oo uu la soo saaray Midowga Afrika, uu ku xaqiijiyay taageerada uu u hayo madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya. Ma helin wax caddaynaya in Abu Dhabi ay sababtay aqoonsigaas. Eedeyntaasi waxay weli tahay aragti laga aaminsan yahay Muqdisho, balse ma aha xaqiiqo sugan.
Eedeynta la xiriirta dekedaha ayaa ah tan ugu culus xagga sharciga, balse ah tan ugu yar ee wax laga qabtay dhanka ficilka. Wargeyska The Namibian ayaa weriyay in Waqooyi Galbeed ay uga jawaabtay baabi’intii bishii Jannaayo iyadoo ku adkaysatay in heshiisyadeedu ay weli yihiin kuwo ansax ah oo dhaqan-gal ah. Wargeyska Dawan ayaa isna weriyay in Puntland ay sheegtay in iskaashiga ay la leedahay Imaaraadka, oo uu ku jiro mashruuca dekedda Boosaaso, uu sii socon doono. Toban bilood kaddib, madaxweynuhu wuxuu weli magacaabayay isla saddexdaas dekedood. Baabi’in aan la fulin karin waxay ka dhigan tahay oo keliya hadal afka laga yiri. Abu Dhabi way awoodday inay sidaas ula dhaqanto. Haddii go’aankii Jannaayo uusan waxba ka beddelin xaqiiqada dhulka ka jirta, khudbad kale uma badna inay wax ka beddesho. Tani waxay mar kale farta ku fiiqaysaa in lala hadlayay dad kale.
Sannado Aamusnaan ah: Kaddibna Kala-tag Aan Waxba Beddelin
Inta badan muddo-xileedkiisa hadda jira, aamusnaantu waxay u adeegaysay danaha madaxweynaha. Machadka The Washington Institute ayaa xusay in kaddib markii Xasan Sheekh uu talada ku soo laabtay sanadkii 2022, Imaaraadku uu dib u bilaabay tababarka iyo mushaar-siinta ardayda ciidamada Soomaaliya, waana barnaamij hakad galay intii uu socday khilaafkii 2018 ee u dhexeeyay madaxweynihii isaga ka horreeyay. Sannadkiisii labaad iyo kii saddexaad, waxaa laga yaabaa inuu ka shakisnaa Imaaraadka, balse wuu sii waday la-macaamilkooda. Wargeyska Geeska ayaa booqashadiisii Maarso 2025 ku tilmaamay mid si weyn loogu fasirtay codsi taageero xilli Al-Shabaab ay khasaare culus ka geysanaysay Shabeellaha Dhexe. Ma aan xaqiijin karin ujeeddadaas anigoo soo xiganaya ilo rasmi ah, kuwaas oo kaliya sheegay in si diirran loogu soo dhaweeyay halkaas.
Burburku wuxuu yimid sannadkii afraad. Israa’iil ayaa aqoonsatay Waqooyi Galbeed 26-kii Disembar, 12-kii Jannaayona golaha wasiirrada Soomaaliya ayaa baabi’iyay dhammaan heshiisyadii Imaaraadka, sida ay werisay warbaahinta Africanews. Wargeyska The New Arab ayaa weriyay in Waqooyi Galbeed, Puntland iyo Jubaland ay maalintii xigtay diideen tallaabadaas. Muqdisho waxay xiriirka u jartay saaxiib ay lacagtiisa iyo tababarkiisa ciidan adeegsanaysay, halka maamullada gobollada ee gacanta ku haya dekeduhu ay si fudud hawshooda u sii wateen sidii hore.
Sannadkii shanaad wuxuu bilowday bishii May, markaas oo, sida ay maxkamaddu sheegtay, uu dhammaaday muddo-xileedkii afarta sano ee madaxweynaha. Bishii Maarso, sida uu xusay wargeyska Kormeeraha, baarlamaanku wuxuu ansixiyay muddo-kororsi hal sano ah kaddib isku-dhacyo dhacay, balse mucaaradka iyo maamul-goboleedyadu way diideen inay aqoonsadaan. Wixii xilligaas ka dambeeyay, arrinta Imaaraadku way ka baxday inay ahaato khilaaf siyaasadda dibadda ah oo keliya, waxayna qayb ka noqotay loollanka siyaasadeed ee gudaha. 7-dii Oktoobar, wargeyska Dawan ayaa weriyay in madaxweynihii hore Shariif Sheekh Axmed uu sheegay in safarkiisii Imaaraadku uu ahaa mid arrimo qoys la xiriira, isla markaana aan looga dhigan karin marmarsiiyo lagu beegsado siyaasiyiinta mucaaradka. Dhammaadkii Oktoobar, taliye hore oo sirdoonka soo maray ayaa ku eedeeyay hoggaamiyeyaasha Puntland, Jubaland iyo Waqooyi Galbeed inay ku kulmeen Imaaraadka si ay u qorsheeyaan isbahaysi ka dhan ah madaxweynaha. Xilligaas waxaan weriyay in sheegashadaasi aysan ahayn mid la xaqiijiyay, isla markaana aan la soo bandhigin wax heshiis ah. Ma qaadi karto culeyska dooddan, balse waxay muujinaysaa in sheekadaasi ay horay u wareegaysay, iyadoo diyaar u ah in la adeegsado marka ay timaado fursadda siyaasadeed.
Maxay Hadda u Dhacday: Qiimaha Aamusnaanta ayaa Isbeddelay
Wixii maqnaa wuxuu ahaa degdeg. Ilaa 5-tii Nofeembar, madaxweynuhu wuxuu ku doodi karay in muddo-xileedkiisu uu gaarayo ilaa May 2027, doorashooyinkuna ay sugi karaan ilaa Abriil ama May. Fiidnimadii 4-tii Nofeembar, sida uu weriyay wargeyska Ahram, wuxuu ku dhawaaqay xil-ka-qaadista guddoomiyaha maxkamadda sare. Maalintii xigtay, Maxkamadda Sare waxay sheegtay in xil-ka-qaadistaasi ay waxba kama jiraan tahay, waxayna xukuntay in muddo-xileedkiisu uu dhammaaday 15-kii May, in muddo-kororsigu uu sharci-darro ahaa, isla markaana doorashooyinka lagu qabto muddo 90 maalmood ah kaddib 30 maalmood oo lagu heshiiyo xeerarka doorashada, inkastoo warbixinnadu aysan caddayn taariikhda uu jadwalkaasi ka bilaabanayo. Maalintii Jimcaha, wargeyska Dawan ayaa weriyay in xafiiska Xeer-ilaaliyaha Guud uu diiday xukunka, halka warbaahinta Hiiraan ay werisay in madaxweynuhu uu dib u soo celiyay guddoomiyihii hore ee maxkamadda sare, Ibrahim Idle Suleiman, kaas oo la dhaariyay maalintii Sabtida. Laba iyo toban maalmood kaddib, madaxweynuhu wuxuu shacabka kala hadlay arrinta

Sidee u aragtaa warbixintan?

0 votes