Maamulka Daalibaan ee Afgaanistaan ayaa walaac ka muujiyay qorshayaal la soo sheegay oo Washington ay doonayso inay tobannaan muhaajiriin Afgaanistani ah ugu masaafuriso Pakistan, ka hor inta aan loo dirin dalkooda hooyo.
Sida ay sheegeen warbaahinta Mareykanka iyo urur u dooda xuquuqda muhaajiriinta, in ka badan 150 qof oo Afgaanistani ah oo ku sugan Mareykanka ayaa laga yaabaa in laga saaro dalka, iyadoo loo sii marinayo Pakistan oo loo dirayo Afgaanistaan. Kooxdan waxaa ku jira qaraabada Afgaanistaaniyiintii taageeray ciidamada Mareykanka ka hor bixitaankoodii sannadkii 2021.
- Advertisement -
“Imaaraadka Islaamiga ah ee Afgaanistaan wuxuu si weyn uga walaacsan yahay wararka sheegaya in Mareykanku doonayo inuu qaar ka mid ah qaxootiga Afgaanistaan u masaafuriyo Pakistan, kuwaas oo aan weli awoodin inay dalkaas ka helaan dukumentiyada deggenaanshaha sharciga ah,” ayuu afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda, Abdul Qahar Balkhi, ku sheegay bayaan.
Ururrada u dooda xuquuqda ayaa ka digay in masaafurinta xulafadii hore iyo qoysaskooda ay gelin karto khatar weyn.
Qaramada Midoobay waxay diiwaangelisay warbixinno ku saabsan dilal aan maxkamad ahayn, xarigyo iyo xadgudubyo kale.
Sannadkii hore, maamulka Madaxweyne Donald Trump ayaa mamnuucay safarrada muwaadiniinta dalal dhowr ah, oo ay ku jirto Afgaanistaan, taas oo qayb ka ahayd olole ballaaran oo lagu adkeynayo socdaalka.
Maamulka ayaa sidoo kale isku dayay inuu soo afjaro ilaalinta masaafurinta ee loo fidiyo Afgaanistaaniyiinta, oo ay ku jiraan qaar helay fiisooyinka gaarka ah ee muhaajiriinta kaddib markii maamulka Daalibaan uu awoodda la wareegay sannadkii 2021.
AfghanEvac, oo ah urur taageera xulafadii hore ee Afgaanistaan, ayaa sheegay in dadka wajahaya masaafurinta ay ku jiraan qaraabada Afgaanistaaniyiintii caawiyay ciidamada Mareykanka ka hor intii aysan Kabul dhicin.
Maadaama Mareykanku uusan si toos ah u abaabuli karin masaafurinta loogu celinayo Afgaanistaan, waxaa la filayaa in Pakistan ay maamusho ka saaristooda iyo u diristooda Afgaanistaan, sida ay mas’uuliyiin Mareykan ah oo aan la magacaabin u sheegeen The New York Times.
Jarmalka iyo Turkiga ayaa sannadihii u dambeeyay si toos ah muwaadiniin Afgaanistani ah ugu masaafuriyay Afgaanistaan, inkastoo kooxaha xuquuqda aadanaha ay ka digeen khataraha ay wajihi karaan dadka la celinayo.
Mr Balkhi wuxuu ugu baaqay “Mareykanka inuu arrintan ka qaato hannaan mas’uuliyad iyo miisaan leh, isla markaana dhammaan go’aannada iyo tallaabooyinka ku saabsan masiirka muwaadiniinta Afgaanistaan uu ku saleeyo isfaham cad oo labada dhinac ah, isku-duwidda lagama maarmaanka ah, iyo tixgelinta xuquuqda iyo dalabaadka sharciga ah ee dadka ay khusayso”.
“Dhinaca Afgaanistaan wuxuu diyaar u yahay inuu arrintan uga falceliyo si wax-ku-ool ah oo ku dhisan isfaham labada dhinac ah,” ayuu raaciyay.
Dowladda Pakistan ayaa horaantii sannadkan faray hay’adaha fulinta sharciga ee dalka oo dhan inay xiraan muwaadiniinta Afgaanistaan ee aan haysan fiisooyin, taas oo sii wadday olole dib-u-celin ah oo malaayiin Afgaanistani ah oo ka qaxay dalka intii lagu jiray tobannaan sano oo dagaallo ah ku qasbay inay dib ugu laabtaan dalkooda.
Xiriirka Pakistan iyo Afgaanistaan ayaa ahaa mid kacsan tan iyo markii maamulka Daalibaan uu xukunka qabtay, wuxuuna sii xumaaday kaddib iska horimaadyo dhimasho dhaliyay oo xuduudda ka dhacay bishii Oktoobar ee la soo dhaafay, kuwaas oo sababay in xuduudda gebi ahaanba ku dhowaad la xiro.
