In ka badan 2,500 oo qof ayaa ku dhintay cudurka Ebola ee ka dillaacay Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, kaas oo Médecins Sans Frontières ay sheegtay inuu ku fidayo si “faraha ka baxsan”.
Faafitaanka Ebola ee 17-aad ee Congo ayaa dabayaaqadii July noqday kii ugu weynaa taariikhda dalka marka loo eego tirada kiisaska, isagoo dhaafay faafitaankii ugu xumaa ee ka horreeyay, kaas oo socday 2018 illaa 2020.
- Advertisement -
Faafitaankan waxaa horseedaya nooca Bundibugyo ee Ebola, kaas oo aan weli lahayn tallaallo ama daaweyn la ansixiyey.
Jacob Burns, oo ah isku-duwaha mashruuc ee Médecins Sans Frontières, oo sidoo kale loo yaqaan Doctors Without Borders, ayaa xaaladda ku tilmaamay “mid faraha ka baxday”.
“100-kii maalmood ee ugu horreeyay ee faafitaankan, waxaan aragnay kiisas aad u badan… marka loo eego faafitaankii Galbeedka Afrika, kaas oo ahaa kii ugu weynaa ilaa hadda, balse faafitaankaas wuxuu lahaa oo keliya rubuc ka mid ah tirada kiisaska aan hadda ku aragno Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo,” ayuu yiri.
Mr Burns ayaa sheegay in cudurku uu “si aad u xawaare badan u socdo” kadib markii uu gaaray dhowr qaybood oo ka tirsan DRC.
“Wuxuu ku fiday lix gobol, oo ay ku jiraan gobollo aanu taaban faafitaankii weynaa ee ugu dambeeyay halkan ka jiray 2018 ilaa 2020, waxaana waxa aan aragno ay tahay in faafitaanku nasiib darro faraha ka baxay,” ayuu yiri.
Khilaafkii dhawaan dhacay ayaa sii adkeeyay in kooxaha caafimaadku gaaraan meelaha gudbintu ay weli ka socoto, ayuu yiri Mr Burns. Ebola sidoo kale wuxuu soo baxayaa iyadoo ay barbar socdaan khataro caafimaad oo kale oo halis ah oo gobolka ka jira, oo ay ku jirto duumo.
Wuxuu sheegay in si aad uga weyn hadda loo baahan yahay maalgelin lagu sameeyo nidaamyada kormeerka ee awood u leh la socodka iyo xakamaynta faafitaanka.
“Dadku cabsi badan ayay qabaan; tani waxay ahayd meel uu saameeyay faafitaankii ugu dambeeyay, dad badanna halkan ayay ku dhinteen, sidaas darteed dadku weli way xusuustaan dhimashadii uu sababay faafitaankii hore”.
Shalay, Pope Leo XIV ayaa ugu baaqay beesha caalamka inay gacan ka geysato xaddididda saameynta faafitaankan.
“Ducadayda, waxaan inta badan ku xusuustaa Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, gaar ahaan iyadoo la eegayo fiditaanka cudurka Ebola, kaas oo si murugo leh u galaafanaya nolol badan,” ayuu baadarigu ka sheegay intii lagu jiray misa ka dhacday Fagaaraha Saint Peter.
“Waxaan ku boorrinayaa beesha caalamka inay uga jawaabto qaab sidoo kale ku lug leh bulshooyinka maxalliga ah dadaallada ka hortagga si loo badbaadiyo inta ugu badan ee nafaha suurtagalka ah,” ayuu yiri.
In ka badan 16,000 oo doosas oo tallaalka Ervebo ah ayaa soo gaaray Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo goor dambe oo Jimcihii ah.
Merck ayaa samaysay tallaalkan, kaas oo loo oggolaaday in loo isticmaalo nooca Zaire ee Ebola balse aan loo oggolaan nooca Bundibugyo.
Khubarada Hay’adda Caafimaadka Adduunka ayaan weli go’aamin in Ervebo uu dadka ka difaacayo Bundibugyo Ebola iyo in kale. Si kastaba ha ahaatee, caddaymo hore, gaar ahaan tijaabooyinkii xoolaha, ayaa muujinaya in laga yaabo inuu bixiyo difaac gaar ah.
Warbixin dheeraad ah AFP/Reuters
