Skip to content
Sunday, September 20, 2026 7 Rabi al-Thani 1448 AH Dhuhr 11:51
Muqdisho 28°C
Breaking: US Military Says Four People Killed in Caribbean Boat Strike
Breaking News
Axadle
Axadle Newsroom World English

Macron: Heshiiska Maraykanka iyo Greenland wuxuu xaqiijinayaa madaxbannaanida Denmark

Follow
Newsroom published Updated 3 hours ago 4-minute read
Dhageyso Qodobada AI Narration • ~4 min audio
US-Greenland deal reaffirms 'Danish sovereignty' - Macron

Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron ayaa sheegay in heshiis ay ku lug leeyihiin Maraykanka, Denmark iyo Greenland uu yahay xaqiijin muhiim ah oo ku saabsan madaxbannaanida Denmark ay ku leedahay dhulka Arctic-ga.

“Waxaan si fudud u xusayaa in madaxbannaanida Denmark la ixtiraamay, sharciga caalamigana la ixtiraamay, taasina ay tahay wixii aan dalbanaynay. Sidaas darteed waa arrin wanaagsan,” ayuu Mr Macron yiri xilli uu booqanayay dhulka Faransiiska ee dibadda ku yaalla ee Saint Pierre iyo Miquelon.

- Advertisement -

Denmark ayaa hore u soo dhoweysay heshiiska “waajibka ah” ee uu ku dhawaaqay Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump, kaas oo Washington siinaya “xakameyn joogto ah” oo ku saabsan amniga Greenland, isla markaana ka hor istaagaya Ruushka iyo Shiinaha inay saldhigyo milatari ka dhistaan halkaas.

Tan iyo markii uu ku soo laabtay Aqalka Cad bishii Janaayo 2025, Mr Trump wuxuu marar badan ku doodayay in Maraykanku uu sababo istaraatiiji ah darteed u baahan yahay inuu xakameeyo Greenland. Dalabaadkiisu waxay walaac geliyeen Denmark oo xubin ka ah NATO, waxayna kiciyeen mucaaradad xooggan oo ka dhex dhalatay isbahaysiga.

“Xilli dheer oo hubanti la’aan ah waxa la rajaynayaa in lagu beddelo heshiis waajib ah oo xoojiya amniga Arctic-ga iyo Waqooyiga Badweynta Atlaantikada,” ayuu Wasiirka Arrimaha Dibadda Denmark Lars Lokke Rasmussen ku yiri baraha bulshada.

Denmark iyo Greenland waxay sheegeen inay heshiiska saxiixi doonaan inta lagu jiro shirarka dhinaca ah ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ee New York toddobaadka soo socda

Mr Rasmussen ayaa sheegay in heshiisku ixtiraamayo “xuduudaha cas” ee Denmark, isla markaana uu yahay mid “muhiim ah” xilli jawiga amniga uu isbeddelayo.

‘Madaxbannaanida Denmark’

Qodobbada saxda ah ee heshiiska lama shaacin, balse Denmark waxay ku adkaysanaysaa in madaxbannaanideeda Greenland aan waxba laga beddelin.

Ra’iisul Wasaare Mette Frederiksen ayaa sheegtay in heshiiska Maraykanka lala galay uu “aqoonsanayo madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Boqortooyada, iyo xaqa ay shacabka Greenland u leeyihiin aayo-ka-tashiga”.

Waxay heshiiska ku tilmaantay mid “u wanaagsan NATO iyo Yurub”.

Ra’iisul Wasaaraha Greenland Jens-Frederik Nielsen ayaa sheegay inuu heshiisku “aqoonsanayo danaha Greenland” isla markaana “xoojin doono” amniga dhulkaas.

Magaalada Nuuk, oo ah caasimadda Greenland, dadka deegaanku waxay ku falceliyeen isku-dar hubanti la’aan iyo rajo taxaddar leh.

“Si sax ah uma garanayo waxa heshiisku yahay ama waxa la saxiixay. Laakiin mar kasta oo la xuso Maraykanka iyo Trump, dareenno is-khilaafsan ayaan qabaa. Si buuxda uguma qanacsani inta dareen ee Greenland hadda la siinayo,” ayuu yiri Soren Kreutzmann, oo ah timo-jare 29 jir ah.

“Waxaan rajaynaynaa in hoggaamiyayaashu ay galeen heshiis wanaagsan, sababtoo ah dalkeenna wuxuu u baahan yahay in laga ilaaliyo hawada iyo baddaba. Denmark arrintaas dareen ku filan ma siin sannado badan,” ayay tiri Bibbi Kleist Jepsen, oo ah bare 64 jir ah.

Mr Trump ayaa heshiiska ku dabaaldegay isagoo ku tilmaamay “‘Heshiis Nolol Aan Dhammaanayn’, dhammaad ma leh”.

Wuxuu sheegay in Maraykanku isla markiiba bilaabi doono ballaarinta joogitaankiisa milatari ee Greenland.

“Laga bilaabo hadda, cadow kasta oo Maraykan ah MARNA saldhig kuma yeelan karo Greenland, joogitaan milatari kuma yeelan karo Greenland, ama maalgashi xasaasi ah kuma samayn karo Greenland, iyada oo aan oggolaanshaheena qoraal ah ee cad la haysan,” ayuu Madaxweyne Trump ku daray.

Inkastoo Mr Trump uu heshiiska ku tilmaamay guul weyn, falanqeeyayaasha Denmark waxay sheegeen in Washington ay heshay wax aad uga yar wixii madaxweynuhu markii hore doonayay.

Waxay tilmaameen in heshiis difaac oo 1951kii la galay, lana cusboonaysiiyay 2004tii, uu horeba Maraykanka ugu oggolaanayo inuu kordhiyo joogitaankiisa milatari ee jasiiradda, haddii Denmark iyo Greenland hore loo sii ogeysiiyo.

Ra’iisul Wasaaraha Greenland Jens-Frederik Nielsen ayaa sheegay in heshiisku ‘aqoonsanayo danaha Greenland’

“Shhh. Ha u sheegin Trump in ay Boqortooyada Denmark guulaysatay,” ayuu weriyaha Maraykanka Jacob Heinel Jensen shalay ku qoray wargeyska Denmark ee Berlingske.

Ulrik Pram Gad, oo cilmi-baare ka ah Machadka Denmark ee Daraasaadka Caalamiga ah, ayaa sheegay in Mr Trump “sida muuqata aanu heshiiskan ka helin wixii uu markii hore damacsanaa, taas oo ah inuu si madaxbannaan u maamulo Greenland oo dhan iyadoo qayb ka ah Maraykanka”.

Walaaca Shiinaha iyo Ruushka

Mr Trump ayaa marar badan ka digay in Ruushka iyo Shiinaha ay isku dayi karaan inay saldhig ka samaystaan Greenland, iyadoo tartanka saameynta uu ku sii xoogeysanayo Arctic-ga oo sii kululaanaya.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Maraykanka ayaa caddeysay inaan labada dal midkoodna loo oggolaan doonin inuu halkaas joogitaan milatari ka sameysto.

“Heshiiskani wuxuu dammaanad qaadayaa in Shiinaha iyo Ruushku aysan saldhig ku yeelan karin Greenland, aysan ciidamo u diri karin Greenland, isla markaana ay jiraan hababka lagama maarmaanka ah ee looga hortagayo maalgashiga qaybaha xasaasiga ah,” ayuu yiri sarkaal ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda.

Mr Gad ayaa sheegay in Ruushku u muuqdo inuu dano kooban ka leeyahay Greenland, halka Shiinuhu uu maalgashaday warshadaha macdanta iyo khayraad-soo-saarka isaga oo doonaya inuu boos adag ku yeesho Arctic-ga.

“Maraykanku wuxuu ka walaacsan yahay in raad kasta oo Shiinuhu ku yeesho halkaas loo beddeli karo hanti milatari,” ayuu yiri.

Balse iyadoo faahfaahinta heshiisku weli aysan caddayn, Mr Gad ayaa sheegay in walaaca ugu weyn uu yahay sida “helitaan gaar ah” oo Maraykanka loo siiyo inuu saldhigyo ka dhisto Greenland ay u saameyn karto xulafadiisa Yurub ee NATO.

“Trump wuxuu ku ciyaarayay fikradda kala dirista isbahaysiga NATO. Haddii Yurub ay cadow tahay, sidee ayay taasi u saameynaysaa Yurub, Denmark iyo Greenland xaaladdaas?” ayuu ku daray.

Warbaahin dhowr ah ayaa werisay in Maraykanku uu doonayo inuu saddex saldhig milatari oo cusub ka sameysto koonfurta Greenland, marka lagu daro saldhigga Pituffik ee uu hore uga hawlgalo waqooyiga dhulkaas.

Markii uu muranka Greenland marayay heerkiisii ugu sarreeyay, Mr Trump wuxuu diiday inuu meesha ka saaro adeegsiga xoog si uu ula wareego dhulkaas oo ay ku nool yihiin 57,000 qof, taas oo walaac ka dhalisay guud ahaan Midowga Yurub iyo NATO.

Xiriirka dhinacyada ayaa tan iyo markaas noqday mid iska horimaadkiisu yaraaday. Iyadoo ay muuqato dadaal lagu dejinayo xiisadda Mr Trump, NATO waxay bilowday hawlgal loogu talagalay xoojinta amniga Arctic-ga.

Sidee u aragtaa warbixintan?

0 votes