Japan ayaa ka digtay in isku-duwidda amniga ee dhow ee ay la leedahay Mareykanka iyo Koonfur Kuuriya ay weli tahay “muhiim” xasilloonida gobolka, kadib markii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu ku dhawaaqay dhimista layliyada milatari ee lala yeesho Seoul isla markaana uu ammaanay xiriirka uu la leeyahay hoggaamiyaha Kuuriyada Waqooyi Kim Jong-un.
Mudane Trump ayaa Axaddii sheegay inuu faray Pentagon-ka inuu yareeyo waxa uu ku tilmaamay dhoolatusyo “aan habboonayn oo colaad kicinaya” oo ay ku lug leeyihiin ciidamada Mareykanka iyo Koonfur Kuuriya.
- Advertisement -
Maalin kadib, wuxuu ku dooday in xiriirkiisa gaarka ah ee uu la leeyahay Mudane Kim uu xaaladda ka dhigayo “mid aad uga ammaan badan”. Labadan nin ayaa saddex jeer kulmay intii lagu jiray xilligii koowaad ee Trump, balse isma ay kulmin tan iyo markii uu dib ugu soo laabtay Aqalka Cad.
Isagoo dabaaldegaya isfahamka uu la leeyahay hoggaamiyaha Kuuriyada Waqooyi ee hubka nukliyeerka leh, Mudane Trump wuxuu dhaleeceeyay xulafada Mareykanka ee Koonfur Kuuriya inuusan ka caawin Washington ololaheeda ka dhanka ah Iran — khilaaf uu sheegay in looga gol lahaa in Tehran laga hortago inay sameysato bam atoomik ah.
Markii wax laga weydiiyay xaaladda wadahadallada la xiriira Mudane Kim, madaxweynaha Mareykanka wuxuu ku jawaabay in “ay aad u wanaagsan tahay” balse ma uusan bixin macluumaad dheeraad ah.
Wuxuu sii adkeeyay xoogga xiriirkooda, isagoo ku andacoonaya inuu ka caawiyay dejinta xiisadaha u dhexeeya labada dal.
“Kim Jong-un mar walba wuxuu iila dhaqmay xushmad weyn,” ayuu yiri Mudane Trump.
“Anigu waan fahmaa isaga. Isaguna wuu i fahmaa.”
Dibadbaxayaasha Koonfur Kuuriya ayaa sita boorar iyagoo ka qaybgalaya isu soo bax looga soo horjeedo layliga milatari ee wadajirka ah ee u dhexeeya Koonfur Kuuriya iyo Mareykanka ee loo yaqaan Ulchi Freedom Shield (UFS)
‘Muhiim’ iskaashi
Layliyada 11-ka maalmood soconaya ee Ulchi Freedom Shield ayaa loogu talagalay in lagu diyaariyo ciidamada Koonfur Kuuriya iyo Mareykanka khilaaf suurtagal ah oo ay la galaan Kuuriyada Waqooyi. Pyongyang muddo dheer waxay cambaareynaysay dhaqdhaqaaqyadan, iyadoo ku tilmaamaysay tababar loogu diyaar garoobayo duullaan.
Wasiirka Difaaca Japan Shinjiro Koizumi ayaa muujiyay taageero adag oo ku aaddan iskaashiga amni ee u dhexeeya Tokyo, Washington iyo Seoul, isagoo ku tilmaamay mid lama huraan ah xilli ay sii kordhayaan caqabadaha gobolka.
“Iyadoo Japan ay wajahaysa jawiga amni ee ugu daran uguna murugsan tan iyo xilligii dagaalka ka dib, iskaashiga u dhexeeya Japan, Mareykanka iyo Koonfur Kuuriya waa mid muhiim u ah nabadda iyo xasilloonida gobolka,” ayuu yiri Mudane Koizumi intii uu booqasho ku joogay Australia.
Wasiirka Difaaca Australia Richard Marles ayaa sheegay in Canberra ay weli “aad uga walaacsan tahay barnaamijka nukliyeerka ee Kuuriyada Waqooyi iyo sidoo kale barnaamijkeeda gantaallada, arrintaasna si joogto ah ayaan u muujinnay”.
Saraakiisha Koonfur Kuuriya ayaa sheegay in layliyadu u socdeen sidii qorshuhu ahaa, iyagoo sidoo kale muujiyay rajo ah in xiriirka gaarka ah ee u dhexeeya Mudane Trump iyo Mudane Kim uu ugu dambayn gacan ka geysan karo dib u soo nooleynta wadahadallada diblomaasiyadeed.
Xafiiska madaxtooyada Seoul ayaa shalay sheegay in dhoolatusyadu ay ka tarjumayaan “ujeeddo la’aan ah in la weeraro Kuuriyada Waqooyi ama la sii kiciyo xiisadaha Jasiiradda Kuuriya”.
Si kastaba ha ahaatee, wasaaradda mideynta ee Koonfur Kuuriya, oo maamusha xiriirka Waqooyiga, ayaa sheegtay inaysan xaqiijin karin in Mudane Trump iyo Mudane Kim ay xiriir sameeyeen iyo in kale.
“Inkastoo ay jiraan marinnada isgaarsiineed ee u dhexeeya labada dhinac, ma xaqiijin karno nuxurka gaarka ah ee isdhaafsiga,” ayuu yiri afhayeen.
Mudane Trump ayaa sidoo kale shalay dib u cusbooneysiiyay dhaleeceyntiisa ku aaddan ballanqaadyada amni ee Mareykanka ee Koonfur Kuuriya iyo xulafada NATO ee diiday inay ka qayb qaataan dagaalka Iran.
“Sug hal daqiiqo. Waxaan halkaas ku haynaa 39,000 askari oo idinka ilaalinaya Kim Jong-un, oo ah deriskiinna xiga, idinkuna nama caawinaysaan hawlgal militari oo aad u fudud oo ka socda Iran. Taasi waa yaab,” ayuu Mudane Trump ka yiri Xafiiska Oval-ka.
“Ma sii wadi karno inaan wareegno oo aan ilaalino dhammaan dalalkan, gaar ahaan marka aysan iyaguna halkaas u joogin inay na caawiyaan,” ayuu raaciyay.
Kuuriyada Waqooyi wax jawaab ah oo dadweyne kama aysan bixin, inkastoo Pyongyang ay marar badan cambaareysay layliyada milatari ee joogtada ah ee wadajirka ah ee lagu qabto Koonfur Kuuriya.
Xulafonimo liidata
Mareykanka wuxuu Koonfur Kuuriya ku leeyahay qiyaastii 28,500 askari, halkaas oo ay ka taageeraan difaaca dalka iyadoo lagu saleynayo heshiis soo jiray tan iyo Dagaalkii Kuuriya ee 1950-53. Colaaddaas waxay ku dhammaatay xabbad-joojin, ee kuma aysan dhammaan heshiis nabadeed oo rasmi ah.
Layli tababar oo goob-wadaag ah oo ay sameeyeen Taliska Ciidamada Isku-dhafka ah ee Koonfur Kuuriya iyo Mareykanka ee Pohang bishii hore
Hase yeeshee weerarrada soo noqnoqda ee Mudane Trump ee ka dhanka ah xulafonimada muddada dheer jirtay ayaa dhalisay su’aalo cusub oo ku saabsan xoogga ballanqaadyada amni ee Washington ee Bariga Aasiya.
Go’aanka lagu dhimay layliyada ayaa la shaaciyay xilli markabka dagaalka diyaaradaha qaada ee kaliya ee Mareykanka ee hadda ka hawlgalaya Badweynta Baasifigga, USS George Washington, dib loogu dirayay Bariga Dhexe si uu u beddelo USS Lincoln.
Lincoln ayaa wajahday indha-indheyn la xiriirta walaacyada caafimaadka maskaxda ee shaqaalaha iyo dhibaatooyinka sahayda kadib hawlgal dheer oo ay ku maqneyd.
Guud ahaan gobolka, saaxiibbada Mareykanka waxaa sidoo kale lagu cadaadinayaa inay kordhiyaan kharashaadka milatari. Mid ka mid ah waa Taiwan, oo Beijing ay ku andacooto inay dhulkeeda tahay isla markaana ay ku hanjabtay inay xoog ku qabsan doonto.
Madaxweynaha Taiwan Lai Ching-te ayaa ballanqaaday kharash difaac oo rikoor ah sanadka 2027.
Iyada oo cadaadis isa soo taraya uga imanayo Washington si ay khayraad badan ugu hurto amniga, xukuumadda Mudane Lai waxay ballanqaadday inay kharashka difaaca gaarsiineyso shan boqolkiiba wax-soo-saarka guud ee gudaha marka la gaaro 2030.
Akhri wax dheeraad ah:Iran waxay ku hanjabtay weerar cusub iyadoo Mareykanku meesha ka saaray kordhinta xabbad-joojinta
