Jimco, Luulyo 17, 2026
Garoowe (AX) — Muuqaal 15 ilbiriqsi ah oo lagu baahiyey Facebook ayaa wariyaha Puntland Suways Jaamac Maxamuud geliyey halis ah in lagu xukumo ilaa saddex sano oo xabsi ah, taasoo keentay in Ururka Suxufiyiinta Aan Xuduudda Lahayn (RSF) uu maamulka ka dalbado inuu si degdeg ah u joojiyo dacwadda ka dhanka ah.
Suways, oo aasaastay Suways Media, ayaa la xiray 2-dii Luulyo xilli ay ka baxaysay gurigeeda. Waxaa lagu hayey Xabsiga Dhexe ee Garoowe ilaa damiin lagu sii daayey 15-kii Luulyo.
RSF ayaa sheegtay in dacwad-ku-oogisteedu ay qayb ka tahay xarig ballaaran oo loo geysanayo wariyeyaasha Soomaaliyeed, iyadoo ugu yaraan afar shaqaale warbaahineed oo kale loo xiray warbixinnadooda tan iyo bartamihii May.
Xeer-ilaaliyeyaashu waxay Suways ku eedeeyeen “faafinta warar been abuur ah,” “sumcad dil,” “aflagaadeynta hay’adaha dowladda” iyo “qalqalgelinta kala dambeynta dadweynaha,” kuwaasoo la xiriira muuqaal muujinaya rag hubaysan oo ku labisan darees.
Qoraalkii ay daabacday 29-kii Juun, Suways waxay ku sheegtay in askartu ay dadka deggan agagaarka xaafadda Jeneraal Jimcaale ku amreen inay halkaas ka guuraan.
Warbixinteeda waxaa la daabacay xilli ay sii xoogaysanayeen xiisadaha milatari iyo siyaasadeed ee u dhexeeya dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamulka Puntland, kaddib markii Muqdisho ay jeneraal u magacawday inuu hoggaamiyo cutub ciidan oo ku sugan gobolka.
Dhageysi 13-kii Luulyo ka dhacay Maxkamadda Darajada Koowaad ee Garoowe, qareennada Suways waxay diideen saldhigga eedeymaha iyo awoodda maxkamaddu u leedahay inay kiiska qaaddo labadaba.
Qareenkeeda, Qareen Cabdiweli, ayaa RSF u sheegay in wariyeyaasha aan lagu dacweyn karin Xeerka Ciqaabta sababo la xiriira hawlo ay qabteen intii ay gudanayeen shaqadooda warbaahineed.
Cabdiweli wuxuu sheegay in kiisku ku salaysan yahay Xeerka Ciqaabta Soomaaliya ee 1962-kii. Difaacu wuxuu gudbiyey codsi lagu doonayo in kiiska loo wareejiyo Golaha Warbaahinta Puntland, oo ah hay’adda heer deegaan ee u xilsaaran nidaaminta warbaahinta.
Maxkamaddu weli go’aan kama soo saarin.
“In wariye in ka badan 10 maalmood loo xiro warbixin 15 ilbiriqsi ah waa arrin aan caqli-gal ahayn isla markaana walaac leh. Iyagoo wariye gelinaya halista xabsi si keliya maadaama ay daabacday xog dan guud ku jirto, masuuliyiintu waxay farriin cabsi-gelin ah u dirayaan dhammaan bahda saxaafadda. Kiiska Suways Jaamac Maxamuud nasiib-darro ma aha dhacdo gooni ah, balse wuxuu qayb ka yahay xarigyo dhowaan lala beegsaday xirfadlayaasha warbaahinta Soomaaliya. RSF waxay ku baaqaysaa in dhammaan eedeymaha loo haysto Suways Jaamac Maxamuud la laalo, lana joojiyo adeegsiga habraacyada garsoorka ee lagu cabsi-gelinayo wariyeyaasha Soomaaliya,” ayay tiri Jeanne Lagarde, sarkaalka ololaha RSF ee Afrika ka hooseysa Saxaraha.
RSF waxay maamulka Puntland ugu baaqday inuu laalo dhammaan eedeymaha loo haysto Suways, waxayna dalbatay in la joojiyo adeegsiga dacwadaha maxkamadaha ee lagu cadaadinayo wariyeyaasha Soomaaliya.
Ururku wuxuu sheegay in kiiska Suways uu ka mid yahay tallaabooyin dhowaan dhacay oo muujinaya cadaadis sii kordhaya oo lagu hayo xirfadlayaasha warbaahinta.
Soomaaliya waxay kaalinta 126-aad kaga jirtaa 180 dal iyo dhulal ee Tusmada Xorriyadda Saxaafadda Adduunka ee RSF ee 2026.
Cumar Faaruuq Cismaan, xoghayaha guud ee Ururka Qaranka Suxufiyiinta Soomaaliyeed, ayaa sheegay in wariyeyaasha tebisa arrimaha danta guud ay wajahayaan beegsi sii kordhaya.
“Kiiska Puntland waa tusaale cad,” ayuu Cismaan yiri. “Waa mid si qoto dheer u siyaasadaysan.”
RSF waxay sheegtay in ugu yaraan shan wariye lagu xiray guud ahaan Soomaaliya bishii la soo dhaafay.
Boosaaso, saraakiil ka tirsan Hay’adda Sirdoonka Puntland ayaa 14-kii Luulyo xiray wariye madaxbannaan Maxamed Jaamac Maxamuud, sida ay sheegtay NUSOJ. Xarigga ayaa dhacay laba maalmood kaddib markii uu tebiyey dibadbaxyo ay dhigeen ganacsatada magaalada.
Bil ka hor, wariye madaxbannaan Maxamed Cabdinaasir Xuseen, oo loo yaqaan Nagashe, ayaa lagu xiray maqaaxi ku taalla Qardho kaddib markii uu ka warbixiyey walaaca ganacsatada ee ku saabsan amniga sii xumaanaya. Shan maalmood oo uu xirnaa kaddib ayaa damiin lagu sii daayey.
Muqdisho, wariyaha Iftimiye TV Maxamed Cali Maxamuud, oo loo yaqaan Qadaaye, ayaa la xiray 26-kii Juun kaddib markii uu baahiyey wareysi uu la yeeshay sarkaal boolis ah. Sarkaalka ayaa ku andacooday in sarkaal kale uu mushaharkiisa joojiyey isla markaana xilka ka qaaday.
Maalintii ka horreysay xariggaas, wariyaha Somali Stream Media Cabdullaahi Abukar Cali, oo loo yaqaan Diirshe, ayaa la xiray isagoo ka warbixinaya dhageysi ka socday Maxkamadda Gobolka Banaadir.
Masuuliyiintu waxay ku eedeeyeen Diirshe inuu Facebook ku daabacay dhaliil ku saabsan go’aan maxkamadeed oo laga gaaray dacwadda dhaqdhaqaaqe Sadiya Macallin Cali.
Labada wariye ee Muqdisho ayaa 28-kii Juun la sii daayey iyada oo aan wax eed ah lagu soo oogin.
