Mareykanka ayaa cunaqabateyn saaray guddoomiyaha Maxkamadda Caalamiga ah ee Dambiyada iyo mid ka mid ah qareennadeeda waaweyn ee dacwadaha, sida uu ku dhawaaqay Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio.
Tallaabadani waxay ka dhigan tahay sii xoojinta cusub ee iska horimaadka u dhexeeya maamulka Trump iyo maxkamadda fadhigeedu yahay Hague, oo ay bulshada caalamku aas aastay 2002 si ay u qaaddo dambiyada dagaalka, xasuuqa iyo dambiyada ka dhanka ah bini’aadantinimada. Mareykanku weligiis kuma biirin maxkamadda.
- Advertisement -
Bayaan uu soo saaray, Mr Rubio wuxuu ku sheegay in cunaqabateynta lagu soo rogay Tomoko Akane, oo ah garsoore u dhalatay Japan kana madax ah Maxkamadda Caalamiga ah ee Dambiyada, iyo Abdoulaye Seye, oo ah muwaadin Senegalese ah isla markaana ah qareen sare oo dacwadaha ah. Tallaabooyinkan waxaa oggolaaday amar fulineed uu Donald Trump saxiixay sannadkii hore kaas oo beegsanayay maxkamadda.
“Shaqsiyaadkani waxay si toos ah uga qeyb qaateen dadaallada ICC ee lagu baarayo, lagu xidhayo, lagu haynayo, ama lagu maxkamadeynayo saraakiil ay dowladdoodu aysan oggolaan awoodda garsoor ee ICC,” ayuu yiri Mr Rubio.
“Marka dadka garsoorka ka shaqeeya loogu hanjabo inay sharciga dabaqaan awgeed, waa nidaamka sharciga caalamiga ah laftiisa waxa halis la gelinayo,” ayay ICC tiri.
Mr Seye wuxuu yahay qareen sare oo dacwad oogista ka tirsan kooxda raadisay waaran lagu soo xiro Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu. Waxa kale oo loo sharaxay doorashada garsoore ICC ah.
Ms Akane, oo ah garsooraha ugu sarreeya maxkamadda, waxay bishii December ka digtay in cunaqabateynta Mareykanku ay “si degdeg ah u wiiqi karto hawlaha maxkamadda ee dhammaan xaaladaha iyo kiisaska, isla markaana khatar gelin karto jiritaankeeda laftiisa”.
Sannadkii hore, Washington waxay cunaqabateyn bartilmaameed ah ku soo rogtay dhowr sarkaal oo ICC ah, oo ay ku jiraan dacwad oogayaal iyo garsoorayaal. Maamulka ayaa sabab uga dhigay waarannada qabashada ee maxkamaddu u jartay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu iyo wasiirkii hore ee difaaca Israa’iil Yoav Gallant, iyo sidoo kale baaritaan hore oo ku saabsanaa ciidamada Mareykanka ee Afghanistan.
Cunaqabateyntu waxay xannibaysaa hanti kasta oo ay shaqsiyaadkani ku leeyihiin Mareykanka, waxayna si wax ku ool ah uga saareysaa nidaamka maaliyadeed ee Mareykanka, kaas oo ku dhowaad dhammaan bangiyada ka howlgala caalamku ay xiriir dhow la leeyihiin.
Bishii Juun, saddex garsoore oo ka tirsan Maxkamadda Caalamiga ah ee Dambiyada ayaa dacwad ku oogay Mr Trump iyo maamulkiisa, iyagoo ku dooday in cunaqabateyntu tahay sharci darro.
Laba dacwadood oo kala duwan, kooxaha u dooda xuquuqda ayaa ku dooday in ololaha Mareykanku uu jebinayo xuquuqaha dastuuriga ah ee ururrada la shaqeeya maxkamadda si caddaalad loogu raadiyo xasuuqyada ka dhacay dunida oo dhan.
Mr Rubio wuxuu bishii hore sheegay in maamulku qorsheynayo inuu xoojiyo dadaalladiisa ka dhanka ah ICC, oo ay ku jirto olole diblomaasiyadeed oo lagu qancinayo dalal kale inay ka baxaan hay’adda. Ugu yaraan shan waddan ayaa hore uga jawaabay baaqaas.
Mr Rubio wuxuu sheegay in maxkamaddu ay halis gelin karto shaqaalaha Mareykanka ee fulinaya siyaasadaha adag ee socdaalka ee Madaxweyne Donald Trump, sameynaya weerarro lagu qaadayo doomaha lagu eedeeyo inay maandooriye sidaan, isla markaana gudanaya waajibaadyo kale oo militari.
Mr Trump wuxuu sheegay in ololahani loogu talagalay in Mr Netanyahu iyo kuwa kale laga ilaaliyo dacwad oogis, halkii isaga shaqsiyan laga difaaci lahaa.
Mareykanku weligiis xubin kama noqon maxkamadda. ICC waxay sheegataa awood garsoor oo keliya marka dowlad xubin ahi ay awoodi weydo ama aanay rabin inay iyadu dacwad ku qaaddo xasuuqyada.
Hase yeeshee, xeerka maxkamaddu wuxuu sidoo kale u oggolaanayaa inay qaaddo dambiyada xasuuqa ee lagu galo dhulka dowladaha xubnaha ka ah, xitaa marka dambiyadaas ay geystaan muwaadiniin ka soo jeeda dalal aan ka tirsanayn ICC.
