Spain ayaa sheegtay in isu-socodka muhaajiriinta ee ku wajahan dhulkeeda Waqooyiga Afrika ee Ceuta uu habeenkii istaagay, iyadoo boolisku bilaabeen inay xadka Morocco ka dhisaan xannibaad sabbaynaysa oo dhererkeedu yahay 500 mitir.
Tallaabadan ayaa ka dambeysay koror aan caadi ahayn oo ku yimid dadka soo galaya, iyadoo qiyaastii 60,000 oo qof ay tan iyo Khamiistii dhul iyo badba uga soo gudbeen Morocco una galeen Ceuta, oo ku taalla mid ka mid ah xuduudaha dhuleed ee yar ee Midowga Yurub la leeyahay Afrika.
Wasiirka Arrimaha Gudaha Spain, Fernando Grande-Marlaska, ayaa sheegay in ugu yaraan 67 qof ay dhinteen intii lagu jiray isku daygaas.
In ka badan 48,000 oo muhaajiriin ah ayaa 48 saacadood gudahood dib loogu celiyay Morocco, iyadoo aan la soo sheegin dhacdooyin waaweyn, ayay sheegeen mas’uuliyiinta Spain. Muuqaallo ay duubtay Reuters ayaa muujiyay askar iyo boolis roondo ka sameynaya xeebta Tarajal oo inta badan cidlo ahayd, isla markaana ceeryaamo qarisay.
Xannibaadda la buufin karo, oo la dhinac dhigay sabbeeyayaal ciidan-badeed oo barroosin ku xiran, ayaa loogu talagalay inay biyaha korkooda uga kacdo 30 ilaa 70 sentimitir, isla markaana ay ilaa hal mitir hoos uga degto oogada biyaha, ayay mas’uuliyiintu sheegeen. Marin u dhexeeya labada xannibaadood ayaa u saamixi doona doomaha Ilaalada Rayidka inay aagga roondo ka sameeyaan.
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in ugu yaraan 67 meyd laga soo saaray dhinaca Spain ee xadka. Qaar ka mid ah muhaajiriinta ayaa qarqamay, halka kuwo kalena lagu tuntay markii ay isku dayayeen inay ka gudbaan darbiga hirarka celiya iyo xayndaabka xadka.
Dhibaatooyinka dhaqaale ayaa ku kallifay qaar badan inay safarkan isku dayaan, halka warar la isla dhexmarayay oo ku faafay baraha bulshada ay sii xoojiyeen qulqulka.
Qiyaastii 60,000 oo qof ayaa 24 saacadood gudahood Morocco uga gudbay Ceuta
Dowladaha Midowga Yurub oo ku baaqay kulan degdeg ah
Ceuta iyo dhulka kale ee Spain ku leedahay Waqooyiga Afrika, Melilla, waxay ku yaallaan xeebta Mediterranean-ka ee Morocco, waxaana marar badan ka dhacay isku dayo ay muhaajiriintu ku doonayaan inay Yurub ku galaan.
Xiisaddii ugu dambeysay ayaa bannaanka soo dhigtay kala qaybsanaanta ka dhex jirta Midowga Yurub, iyadoo dhowr dowladood ay Spain ku boorriyeen inay xaqiijiso in xaaladdu aysan faraha ka bixin.
Kulan heer sare ah oo ay yeelanayaan saraakiil sare oo ka tirsan Midowga Yurub ayaa lagu wadaa inuu maanta qabsoomo si looga jawaabo xaaladda degdegga ah.
Ireland ayaa codsatay kulanka, iyadoo qayb ka ah doorkeeda madaxtinnimada Midowga Yurub. Kulanka ayaa isu keeni doona kooxda isku-dhafan ee Midowga u qaabilsan ka jawaabista siyaasadeed ee xasaradaha, halka kulan gaar ah oo ay yeelanayaan safiirrada Midowga Yurub loo qorsheeyay Isniinta.
Go’aanka lagu qabanayo labada kulan wuxuu muujinayaa walaaca sii kordhaya ee laga qabo dhacdooyinka Ceuta iyo cawaaqibka ay ku yeelan karaan Spain iyo xeerarka guud ee socdaalka ee Midowga Yurub.
Qoraal uu fiidnimadii Jimcaha ku daabacay baraha bulshada, Wasiirka Caddaaladda O’Callaghan ayaa sheegay inuu codsaday kulanka Sabtida si loo taageero mas’uuliyiinta Spain xilli ay la tacaalayaan xaaladaha ka soo kordhay Ceuta.
Waxaan xiriir dhow la sii yeelan doonaa Dowladda Spain, Dowladaha Xubnaha ka ah iyo hay’adaha Midowga Yurub inta ay xaaladdu isbeddelayso.
— Jim O’Callaghan TD (@OCallaghanJim) Luulyo 31, 2026
Midowga Yurub oo wajahaya cadaadis ah inuu kulan degdeg ah ka yeesho Ceuta
Cadaadiska Schengen
Madrid ayaa sheegtay in dadka sida aan sharciga waafaqsanayn ku galay Ceuta aan loo oggolaan doonin inay u gudbaan dhul-weynaha Spain ama ay u safraan meel kale oo ka tirsan aagga Schengen.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Spain ayaa sheegtay in dadka Ceuta uga baxaya dhinaca badda ama hawada ay mari doonaan hubin aqoonsi oo boolisku sameeyo, taasoo abuureysa heer labaad oo baaritaan ah oo ka baxsan xadka dhulka ee Morocco.
Si ka duwan inta badan Yurub, Spain waxay qaadatay hannaan marka la barbar dhigo furfuran oo ku aaddan socdaalka, waxayna soo bandhigtay barnaamij loogu talagalay in sharci degenaansho lagu siiyo in ka badan nus milyan qof oo aan haysan dukumentiyo sharci ah.
Hase yeeshee, dowladdu waxay diidday sheegashada ah in qorshaha sharciyeyntu uu dhiirrigeliyay qulqulka dadka ee Ceuta. Waxay sheegtay in codsadayaashu ay tahay inay caddeeyaan inay Spain ku noolaayeen ka hor Janaayo 1, 2026, isla markaana ay dhammaysteen shan bilood oo xiriir ah oo degenaansho ah marka ay codsanayaan.
Mr Sanchez, oo Jimcihii booqday Ceuta, ayaa isu-socodka ku tilmaamay xadgudub ka dhan ah madaxbannaanida dhuleed ee Spain, wuxuuna sheegay in dib-u-celinta la dedejinayo iyadoo lala kaashanayo Morocco.
Warbixin dheeraad ah Fiachra Ó Cionnaith
