Israa’iil ayaa dib u billowday duqeymaha milatari ee koonfurta Lubnaan, inkastoo ay jiraan dadaallo diblomaasiyadeed oo lagu ilaalinayo xabbad-joojinta, iyadoo sheegtay in Xisbullah ay jebisay heshiiska, halka mas’uuliyiinta Lubnaan ay sheegeen in ugu yaraan hal qof uu dhintay.
Weerarradan, oo ay wehelisay amarkii ugu horreeyay ee daadgureyn ah ee la bixiyo toddobaadyo gudahood, ayaa dhacay xilli wafdiyada Lubnaan iyo Israa’iil ay Rome ku lahaayeen wadaxaajoodyo uu Maraykanku taageerayo. Beirut waxay ku cadaadinaysaa Israa’iil inay si marxalado ah uga baxdo koonfurta Lubnaan.
“Iyadoo laga jawaabayo jebin cad oo ururka argagixisada Xisbullah uu ku sameeyay xabbad-joojinta, IDF waxay billowday inay duqeymo bartilmaameed leh ka fuliso koonfurta Lubnaan,” ayay ciidamada Israa’iil ku sheegeen bayaan. Shaacinta ayaa timid kaddib amar lagu faray dadka deggan magaalada koonfureed ee Mansouri inay ka baxaan.
Warbaahinta dowladda Lubnaan ayaa sheegtay in duqeyn kale ay dishay hal qof, 11 kalena ay ku dhaawacmeen.
Wadaxaajoodyada, oo la filayo inay socdaan ilaa berri, ayaa ah wareeggii toddobaad ee wadahadallada uu Maraykanku dhexdhexaadinayo tan iyo markii Xisbullah ay Lubnaan ku soo dartay colaadda ballaaran ee Bariga Dhexe bishii Maarso, iyadoo gantaallo ku tuurtay Israa’iil si ay u taageerto xulafadeeda Iran.
Israa’iil waxay kaga jawaabtay olole duqeymo cirka ah oo joogto ah iyo duullaan dhulka ah, kuwaas oo Lubnaan ay sheegtay inay dileen in ka badan 4,300 oo qof.
Arbacadii, digniintii ugu horreysay ee daadgureyn ah ee nooceeda ah tan iyo Juun, ciidamada Israa’iil waxay dadka deggan Mansouri ku yiraahdeen: “Marka la eego jebinta heshiiska xabbad-joojinta ee Xisbullah, Ciidamada Difaaca Israa’iil waxaa ku qasban inay xoog u adeegsadaan.”
“Badbaadadiinna awgeed, waa inaad si degdeg ah uga baxdaan guryihiinna oo aad u guurtaan dhinaca waqooyi,” ayay Ella Waweya, afhayeenadda ciidamada ee afka Carabiga, ku qortay X.
Mansouri waxay qiyaastii sagaal kiiloomitir koonfur kaga beegan tahay Tyre, waxayna 10 kiiloomitir u jirtaa xadka Israa’iil. Magaalada iyo deegaannada ku dhow dhow waxaa toddobaadyadii la soo dhaafay marar badan lala beegsaday duqeymo cirka ah iyo madaafiicda Israa’iil, xitaa kaddib markii xabbad-joojinta u dhexeysa Israa’iil iyo Xisbullah ay dhaqan gashay bishii Juun.
22-kii Juun, dowladda hoose waxay dadka deggan u sheegtay inay guryahooda ku laaban karaan, iyadoo uga digtay inay ka fogaadaan qaybta ku dhex taalla waxa Israa’iil ugu yeerto “aagga ammaanka” ee koonfurta Lubnaan.
“Aagga ammaanka” waxaa loola jeedaa dhul fidsan qiyaastii 10 kiiloomitir gudaha koonfurta Lubnaan oo ku teedsan xadka, halkaas oo ciidamada Israa’iil ay weli ka hawlgalaan.
‘Ceeb, bahdilaad’
Sarkaal ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda Maraykanka ayaa sheegay in wadahadalladii ugu dambeeyay ay “ku jiri doonaan ballaarinta hannaanka aagga tijaabada ah, xallinta dhammaan arrimaha xuduudaha ee weli taagan, iyo ka shaqaynta heshiis dhammaystiran oo nabad iyo amni ah”.
Intii wafdiyadu ku sugnaayeen Rome, Wasiirka Arrimaha Dibadda Talyaaniga Antonio Tajani ayaa taleefan kula hadlay dhiggiisa Iran, isagoo Tehran ku boorriyay inay joojiso hawlgallada Xisbullah. Iran ayaa ah taageeraha ugu weyn ee kooxda.
Qoraal la daabacay wax yar ka hor duqeymaha Israa’iil, Mr Tajani wuxuu sheegay inuu rajaynayo in wadahadalladu ay “keenaan natiijooyin la taaban karo”.
Hase yeeshee, hoggaamiyaha Xisbullah Naim Qassem ayaa sheegay in wadaxaajoodyada tooska ahi aysan Lubnaan u horseedi doonin “wax aan ka ahayn ceeb, bahdilaad” iyo tanaasullo isdaba joog ah.
Xisbullah waxay si joogto ah uga soo horjeedday wadaxaajoodyo toos ah, waxayna diidday inay hubkeeda dhigto.
Dagaalladu way yaraadeen tan iyo heshiiska Lubnaan iyo Israa’iil iyo heshiiskii hordhaca ahaa ee Maraykanka iyo Iran ee ku saabsanaa colaadda Bariga Dhexe, kaas oo la saxiixay bishii Juun.
Si kastaba ha ahaatee, Lubnaan waxay weli soo sheegaysaa duqeymo iyo madaafiic goos-goos ah oo Israa’iil ay fuliso, iyo sidoo kale qaraxyo iyo burburin ka dhacaya tuulooyinka ku yaalla koonfurta oo dhan.
Tan iyo markii dagaalka Israa’iil iyo Xisbullah uu billowday horraantii Maarso, ciidamada Israa’iil waxay soo sheegeen dhimashada 38 askari iyo hal qandaraasle rayid ah.
