Samatabbixiyeyaasha bariga Indonesia ayaa ka raadinaya dhismayaal dumay dad badbaaday kadib markii dhulgariir xooggan uu dilay ugu yaraan 68 qof, dhaawacayna 100 qof, taas oo dalka ku qasabtay inuu u dabaaldego Maalinta Xornimada isaga oo hoos jooga cabsi gariirro weli socda.
Dhulgariirkii Sabtidii ka dhacay Bariga Nusa Tenggara wuxuu ahaa kii ugu dhimashada badnaa Indonesia tan iyo dhulgariirkii 2022 ee Galbeedka Java oo dilay boqolaal qof.
- Advertisement -
Tirada rasmiga ah ee dhimashada ayaa maanta gaartay 68.
Dhul-go’yo uu sababay dhulgariirku ayaa xannibay waddooyinka gobolka ugu koonfureed ee dalka, oo ay ku jiraan deegaannada Sikka iyo Manggarai.
Bukaan yar ayaa lagu daweynayaa agagaarka teendho caafimaad oo ku meel gaar ah oo ku taalla Maumere ee jasiiradda Flores
Kumannaan qof ayaa la daadgureeyay, waxaana dad badan ay habeenkii ku hoydeen teendhooyin bannaanka yaal, iyagoo aad uga baqaya inay guryahooda ku laabtaan sababo la xiriira halista gariirro daba socda oo kale.
Warbaahinta maxalliga ah, oo soo xiganaysa madaxa hay’adda juqraafiga ee dalka, ayaa sheegtay in ku dhowaad 1,600 gariir daba socda ay ku dhaceen gobolka ilaa saaka.
Hay’addu waxay sidoo kale saaka diiwaangelisay dhulgariir kale oo cabbirkiisu ahaa 5.6 magnituud oo ka dhacay gobolka Nagekeo, meel u dhow xudduntii dhulgariirka hore.
Ilaa saaka, tirada dadka aan awoodin inay guryahooda ku noqdaan waxay kor u kacday 12,800, kuwaas oo ku kala baahsan dhowr magaalo oo ku yaalla jasiiradda Flores.
Ciidanka Cirka ee Indonesia ayaa sheegay inay saddex diyaaradood ku daabulayeen 13 tan oo gargaar degdeg ah.
Riyo ayaa maraya dildilaac waddada ka muuqda oo ku yaalla Marapokot, Nagekeo, Bariga Nusa Tenggara
Diyaarado qumaatiga u kaca ah ayaa sidoo kale la dirayay si ay si toos ah gargaar degdeg ah u gaarsiiyaan dadka badbaaday ee ku sugan bulshooyin ay waxyeelladu go’doomisay.
Shixnadahaasi waxaa ku jiray cunto, dhar, biyo nadiif ah iyo qalab caafimaad oo loogu talagalay daryeel degdeg ah.
Ciidamo militari ah ayaa loo diray inay ka caawiyaan qaybinta sahayda xarumaha muhiimka ah.
Xarun caafimaad oo waxyeello gaartay oo ku dhow gobolka Ende ee dhulgariirku saameeyay, teendhooyin iyo sariiro isbitaal ayaa buuxiyay baarkinka baabuurta iyadoo beeraleyga 64 jirka ah ee Firmus Woge lagu daweynayay neef. Xaaladdiisa ayaa kasii dartay iyadoo argagaxu faafay isla markaana dhismayaal u dhow ay sii ruxmayeen.
Mr Woge wuxuu sheegay inuu habeenkii ku adkaatay neefsashadu. Inkastoo uu saaka dareemayay fiicnaan, gariirradii ugu dambeeyay ee daba socday ayaa mar kale neefta ku celiyay. “Xalay iyo saaka waan ka roonaa laakiin haddana way kasii daraysaa kadib dhulgariirkii saaka,” ayuu yiri.
Dhismayaal ayaa qayb ahaan u dumay kadib dhulgariir xooggan oo ka dhacay Indonesia
Afhayeen u hadlay hay’adda masiibooyinka ayaa sheegay in ugu yaraan 914 guri oo ku yaalla jasiiradda ay soo gaareen burbur daran, halka boqolaal kale ay waxyeello ka soo gaartay heer ka hooseeya.
Tobannaan dhisme oo dadweyne ah, oo ay ku jiraan dugsiyo, xarumo caafimaad iyo xafiisyo dowladeed, ayaa sidoo kale saameyn ku dhacday.
Save the Children ayaa sheegtay in in ka badan 8,000 oo carruur ah ay wajahayaan “halis amni iyo carqalad ku timaadda waxbarashadooda” wixii ka dambeeyay dhulgariirka.
Indonesia waxaa si joogto ah ugu dhaca dhulgariirro sababtoo ah waxay ku taallaa hareeraha “Giraanta Dabka” ee Badweynta Baasifigga, oo ah aag ay ka jirto dhaqdhaqaaq dhul-gariireed aad u xooggan kana fidsan Japan, sii mara Koonfur-bari Aasiya kuna gudba guud ahaan wabiga Badweynta Baasifigga.
Baadigoobka oo sii socon doona
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in howlgalka raadinta dib loo bilaabi doono maanta.
Fathur Rahman, madaxa xafiiska samatabbixinta ee Maumere, caasimadda Sikka, ayaa Reuters u sheegay in kooxuhu diiradda saari doonaan kormeerka hawada si loo ogaado cid kasta oo laga yaabo inay weli maqan tahay.
Samatabbixiyeyaashu waxay adeegsan doonaan qalab dadka looga soo saaro burburka iyo diyaarad qumaati u kac ah, ayuu yiri Mr Fathur, isaga oo intaa ku daray inaysan jirin warar ku saabsan dad maqan isla markaana aysan jirin wax caqabado ah oo hor istaagaya raadinta.
Mas’uuliyiintu waxay diyaariyeen diyaarado lagu daabulo sahay ay ka mid yihiin cunto iyo teendhooyin, ayuu sheegay madaxa hay’adda yaraynta masiibooyinka Indonesia, Suharyanto, xalay goor dambe.
Nin ayaa ka qaadaya burburka dhisme bangi oo waxyeello gaaray oo ku yaalla Ruteng, Manggarai, Bariga Nusa Tenggara
Indonesia waxay sidoo kale qorsheynaysaa inay dhowr goobood ka hirgeliso isbitaallo garoon oo degdeg ah, ayuu yiri wasiir ku xigeenka caafimaadka Benjamin Paulus Octavianus.
Dhakhaatiirta qalliinka neerfaha iyo kuwa lafaha ayaa loo baahnaa si loo daweeyo bukaanada qaba dhaawacyada madaxa iyo lafaha jaban, ayuu yiri Mr Benjamin.
‘Mar dambe taas kama fikirayo’
Jakarta, oo qiyaastii 1,500km galbeed ka xigta aagga musiibadu ka dhacday, Madaxweyne Prabowo Subianto ayaa la filayaa inuu hoggaamiyo dabaaldegyada lagu xusayo xornimada Indonesia ay ka qaadatay gumeysigii Japan sannadkii 1945.
Dadka deegaanka ee ka qaxay tuulo ku taalla Ende iyagoo ka cabsi qaba sunaami ayaa dhar iyo furaashyo ula cararay dhul ka sarreeya.
Markii la weydiiyay dabaaldegyada Maalinta Xornimada, qof deggan deegaanka oo 42 jir ah laguna magacaabo Gervas ayaa yiri: “Mar dambe taas kama fikirayo … waxa keliya ee aan ka fikirayo waa badqabka xaaskeyga iyo mataanahayga 4 jirka ah.”
