Dowladda Faransiiska ayaa sheegtay inay joojin doonto isticmaalka bambaanooyinka naxdinta intii lagu jiray mudaharaadyada ardayda, kadib markii wiil 15 jir ah uu gacantiisa ku waayay iska horimaad uu la galay booliiska rabshadaha, taas oo sii xoojisay eedeymaha ah in saraakiishu adeegsadeen awood xad-dhaaf ah.
Rabshaduhu waxay muujiyeen calaamado yar oo degganaansho ah. In ka badan 500 oo iskuul ayaa xirnaa maalin kaddib markii mudaharaadyadu ku fideen dalka oo dhan, halka ururrada metela ardayda dugsiyada sare, macallimiinta iyo shaqaale kale ay isku diyaarinayeen socod dheeraad ah oo berri dhaca.
- Advertisement -
Mudaharaadyada, oo hadda galay toddobaadkoodii saddexaad, ayaa daaha ka rogay niyad-jab dadweyne oo qoto dheer, lix bilood oo keliya ka hor inta aan cod-bixiyeyaashu dooran qof beddela Madaxweyne Emmanuel Macron.
Faransiisku ma sii ahaan karo mid “aan dan ka lahayn” walaacyada ardayda ay mudaharaadyadoodu dalka ku abuureen qalalaase, ayuu yiri ra’iisul wasaaruhu, isaga oo ku adkaystay in “xanaaqa dhalinyaradu uusan meel madhan ka iman”.
Waxa uu sheegay in dowladdu ku dhawaaqi doonto go’aamadeeda ugu horreeya ee ay kaga jawaabayso xiisadda “dhammaadka Oktoobar”.
Ra’iisul wasaaruhu wuxuu hore rabshadahan ugu tilmaamay mudaharaadyadii ardayda ee ugu rabshadaha badnaa tobannaan sano.
Dugsiga Lycee Lamartine ee bartamaha Paris, mudaharaadayaashu waxay qaadeen heesta Marseillaise, waxayna ku dhawaaqayeen hal-ku-dhegyo isla markaana sameeyeen hirar dadweyne iyaga oo xiray albaabka laga galo.
“Waxaan aragnay darbiyo badan oo burburaya, macallimiin yaraan ka jirta iskuullada dadweynaha, iyo macallimiin maqan,” ayuu yiri Gabriel Fillieule, oo dhigan jiray iskuul dadweyne ka hor inta uusan u wareegin mid gaar loo leeyahay.
Isaga iyo mudaharaadayaasha kale waxay sheegeen inay rabaan xaalado waxbarasho oo ka wanaagsan ardayda dalka oo dhan.
Ardayda oo iskuul ku xannibay boorar ay ku qoran tahay ‘booliis yar, lacag badan’
Isticmaalka awoodda ee booliiska oo baaritaan lagu hayo
Inta badan xannibaaduhu waxay ahaayeen kuwo nabdoon, balse booliisku waxay rideen gaaska dadka ka ilmaysiiya waxayna dib uga riixeen mudaharaadayaasha xannibaad laga sameeyay haamaha qashinka oo ku taallay bannaanka jaamacadda Sciences Po ee bartamaha Paris.
Ururrada xuquuqda, ururrada shaqaalaha, ardayda iyo dhowr siyaasi oo mucaarad ah ayaa booliiska ku eedeeyay inay mudaharaadyada kaga jawaabeen awood aan dheellitirnayn.
Wasiirka Arrimaha Gudaha Laurent Nunez ayaa amray in la joojiyo isticmaalka bambaanooyinkan kadib dhacdo ka dhacday magaalada Lens ee waqooyiga dalka Isniintii, isaga oo sheegay inay jirto “suurtagalnimo xooggan” oo ah in bam naxdin ahi sababay in wiil dhalinyaro ah uu gacantiisa waayo.
“Waxaan joojinayaa isticmaalkooda inta lagu jiro dhaqdhaqaaqa ardayda dugsiyada sare ilaa laga caddeeyo waxa ku dhacay kiiskan,” ayuu yiri wasiirku. Wuxuu intaa ku daray in 18 dhacdo loo gudbiyay hay’adda kormeerka booliiska si loo baaro.
Boqolaal iskuul ayaa ugu yaraan qayb ahaan xiran, iyadoo ardaydu albaabbada ku xannibeen haamo qashin
Ardaydu waxay hoos u dhaca weyn ee ku yimid natiijooyinka akhriska iyo xisaabta ee dhalinyarada Faransiiska tobankii sano ee la soo dhaafay ku eedeeyeen xaaladaha iskuullada oo sii xumaanaya.
Dhallinyarada Faransiiska ee 15 jirka ah waxay akhriska ku heleen 43 dhibcood oo ka yar sannadkii 2025 marka loo eego 2015, sida ay sheegtay Barnaamijka Qiimeynta Ardayda Caalamiga ah ee OECD, waana hoos-u-dhacii ugu weynaa dalalka OECD.
Dhibcahooda xisaabta ayaa sidoo kale diiwaangeliyay hoos-u-dhacii ugu weynaa.
Balse iyadoo dowladdu cadaadis kala kulmayso inay xakamayso deymaha dadweynaha xilli koboca dhaqaaluhu weli daciif yahay, waxaa yar lacagta dheeraadka ah ee lagu xallin karo cabashooyinka ku saabsan macallimiin yaraanta, dhismayaasha duqoobay iyo sinnaan la’aanta u dhexeysa iskuullada ku yaalla bulshooyinka hodanka ah iyo kuwa saboolka ah.
Iskuullo ay waxyeelleeyeen dab ama burburin ula kac ah
Wasiirka Waxbarashada Edouard Geffray ayaa baarlamaanka u sheegay in dab ama falal burburin ula kac ah ay 24 iskuul sare u geysteen waxyeello aad u daran, taas oo keeni doonta inay xirnaadaan toddobaadyo. Sidaas darteed, ku dhowaad 30,000 oo arday ayaan heli doonin fasallo fool-ka-fool ah ilaa iskuullada dib loo furo.
Ardayda oo xannibay jaamacadda Sciences Po Paris oo ku taalla Boulevard Saint-Germain ee Paris
Waxa uu kharashka dayactirka ku qiyaasay €20-€30 milyan.
Marine Le Pen, musharraxa madaxweynaha ee garabka midig ee fog isla markaana hoggaaminaysa ra’yi ururinta, ayaa sheegtay in dadka ka masuulka ah waxyeellaynta iskuullada ay bixiyaan kharashka halkii canshuur-bixiyeyaasha lagu dayn lahaa inay bixiyaan.
Dowladdu waxay qaadatay mowqif la mid ah, waxayna taageeraysaa sharci baarlamaanka horyaalla oo dhisi lahaa nidaamkaas.
Yurub oo dhan, halkaas oo dowladuhu wajahayeen miisaaniyado ciriiri ah iyaga oo ka jawaabaya dhibaatooyin isdaba joog ah oo ku saabsan qiimaha nolosha iyo tamarta, ardayda qaybo ka mid ah Belgium waxay dhigeen mudaharaadyo la mid ah.
Magaalada Liege, oo ku taalla gobolka Wallonia ee koonfurta Belgium kana hadla Faransiiska, ugu yaraan 107 qof ayaa bishan loo xiray arrimo la xiriira mudaharaadyada ardayda, sida ay werisay wakaaladda wararka Belga.
Ardayda oo ka socda Saldhigga Dhexe una socda Baarlamaanka Federaalka ee Brussels, Belgium
Macallimiintu sidoo kale waxay qaadeen tallaabooyin shaqo-joojin ah.
Boortaqiiska, ururka macallimiinta ugu weyn dalka ee FENPROF ayaa bartamihii Sebtembar bilaabay shaqo-joojin aan waqti cayiman lahayn, taas oo ku saabsan xaaladaha shaqada. Macallimiintu waxay diidan yihiin inay qabtaan waajibaadyo aan mushahar lahayn oo ka baxsan toddobaadka shaqada ee sharcigu dhigayo oo ah 35 saacadood.
Dhanka Spain, ururrada macallimiinta ayaa ka mudaharaadaya xaaladaha iskuullada dawladda.
Macallimiinta Madrid ayaa lagu wadaa inay shaqo joojiyaan 14ka Oktoobar, iyaga oo dalbanaya tallaabooyin ay ka mid yihiin saacado shaqo oo gaaban, fasallo ardaydu ku yar yihiin iyo mushahar kordhin.
Akhri wax dheeraad ah: Boqolaal qof oo ku dhaawacmay mudaharaadyo iskuullada oo ku fiday FaransiiskaArday iyo macallimiin niyad-jabsan oo ka walaacsan jawaabaha siyaasadeedSida dhaqdhaqaaq xannibaadda dugsiyada sare ugu fiday Faransiiska
