Gabyaa iyo qoraa reer Kanada ah Anne Carson ayaa ku guuleysatay Abaalmarinta Nobel ee Suugaanta 2026, iyadoo lagu aqoonsaday wax-soo-saar ay Akadeemiyada Iswiidhan ku tilmaantay kaalin geesinimo leh oo hal-abuur leh oo ay ku biirisay qoraallada casriga ah, kuna dhisan la falgal ciyaar badan oo ay la leedahay dhaqanka qadiimiga ah.
Abaalmarintan, oo ay bixiso Akadeemiyada Iswiidhan, ayaa qiimaheedu yahay 12 milyan oo karoon oo Iswiidhan ah (€1.07m).
- Advertisement -
Carson, oo ah gabyaa iyo qoraa curisyo ah, waxay caan ku tahay shaqooyin si xor ah ugu kala gudba tix, tiraab, wada-sheekeysi iyo turjumaad, kuwaas oo ka hortaga in si sahlan loo kala saaro.
Qoraalladeeda waxaa si weyn u saameeyay turjumaadaha suugaanta Giriiggii qadiimiga ahaa, waxayna ku baahsan yihiin qoraallada opera-da, naqdiga suugaanta iyo riwaayadaha tixda ah, oo ay ku jirto shaqadeeda 1998 ‘Taariikh-nololeedka Cas’.
Nuqullo ka mid ah buugaagta Anne Carson oo maanta lagu soo bandhigay Akadeemiyada Iswiidhan ee Stockholm
Qoraa jooga Iceland oo ‘dhegaysanaya dabaysha’
Carson ayaa si aan rumaysad lahayn oo caadi u ah uga falcelisay sharaftan, iyadoo sheegtay in xubnaha Akadeemiyada Iswiidhan ay “waalan yihiin” maadaama ay iyada doorteen.
“Waa waalli. Waxaan u malaynayaa inay dhammaantood waalan yihiin… Hagaag, waad ogtahay, waa waalli,” ayay Carson, oo hadda ku sugan Iceland, u sheegtay warbaahinta dadweynaha ee RUV wax yar kaddib ku dhawaaqista.
Markii ay ku dhawaaqaysay abaalmarinta 2026, xoghayaha joogtada ah ee Akadeemiyada Ingrid Carlberg ayaa sheegtay inay si kooban taleefanka ula hadashay Carson, ayna qoraagu ku sugneyd Iceland iyadoo “dhegaysanaysa dabaysha”.
“Halkan kama maarmi kartid inaad dhegaysato dabaysha,” ayay Carson u sheegtay RUV, iyadoo haysa koofiyaddeeda si ay uga ilaaliso inay dabayshu qaaddo.
Sida ay sheegtay RUV, Carson waxay qayb ka mid ah sannad kasta ku qaadanaysay Iceland muddo ka badan 15 sano. Sidoo kale waa muwaadinad dalkaas.
Markii la weydiiyay in Nobel-ku u keenayo akhristayaal badan, Carson waxay bixisay qiimeyn qallalan: “Hagaag, waxaan filayaa in daabacuhu sidaas rajaynayo.”
“Buugaagtayda hore waxaa lagu dhejin doonaa istiikar,” ayay ku dartay.
Ra’iisul Wasaaraha Kanada Mark Carney ayaa guusha Nobel ee Carson ku tilmaamay “waqti lagu faano” oo Kanada u ah.
Isagoo ku qoray X, wuxuu sheegay in shaqada qoraayaddan 76 jirka ah lagu garto “kaftan, mala-awaal, iyo hab gebi ahaanba iyada u gaar ah”.
“Waxay sheekooyinkii qadiimiga ahaa gaarsiisay dhagaystayaal cusub, waxayna beddeshay habka aan uga fikirno suugaanta,” ayuu yiri, isagoo sharaftan ku tilmaamay “guul aan caadi ahayn iyo waqti Kanada u ah mid lagu faano.”
Carson waxay si rasmi ah abaalmarinta uga guddoomi doontaa Boqor Carl XVI Gustaf magaalada Stockholm 10-ka Diseembar.
Waxay hadda ku biirtay haldoorrada suugaanta ee ay ka mid yihiin Alexander Solzhenitsyn, Alice Munro iyo Ernest Hemingway oo ah ku guuleystayaasha Nobel, iyadoo magaceeda ku darsatay abaalmarin muddo dheer dood ka dhex dhalinaysay akhristayaasha iyo naqdiyeyaasha.
Akadeemiyaddu waxay wajahday dhaleeceyn joogto ah oo ku saabsan inay iska indhatirtay qaar ka mid ah qorayaashii ugu saamaynta badnaa 120-kii sano ee la soo dhaafay, oo ay ku jiraan Leo Tolstoy, Virginia Woolf iyo Jorge Luis Borges. Sidoo kale waxaa lagu eedeeyay inay iska indhatirtay qorayaasha Maraykanka, inkastoo ay abaalmarinta siisay heesaaga iyo qoraaga heesaha Bob Dylan sannadkii 2016, iyo inay doorbidayso xulashooyin ay akhristayaal badani u arkaan kuwo aad u qarsoon.
Taageerayaashu waxay ku jawaabaan in Akadeemiyaddu sidoo kale samaysay xulashooyin si weyn loo bogaadiyay, oo ay ka mid yihiin Gabriel Garcia Marquez oo reer Kolombiya ah sannadkii 1982 iyo Doris Lessing sannadkii 2007. Waxay ku doodayaan in abaalmarintu aanay sharfin oo keliya magacyada hore loo yaqaan, balse ay sidoo kale soo jiidato dareenka dhaqamada suugaaneed ee aan sida weyn loo aqoon, kuna dhiirrigeliso dadweynaha inay eegaan wax ka baxsan xulashooyinka ay yaqaannaan.
Abaalmarinnada suugaanta, sayniska iyo nabadda, oo lagu aas-aasay dardaarankii Alfred Nobel oo ahaa hindise-sameeyihii Iswiidhan ee dynamite-ka iyo ganacsade, ayaa la bixinayay tan iyo 1901.
Abaalmarinta suugaanta ee sannadkii hore waxaa ku guuleystay qoraaga reer Hungary Laszlo Krasznahorkai, kaas oo naqdiyaha Maraykanka Susan Sontag ay mar ku naanaysi jirtay “sayidka apocalypse-ka”.
