Kanada waxay isku diyaarinaysaa inay badeecooyin ka yimaadda Maraykanka oo qiimahoodu yahay $20 bilyan ku soo rogto canshuuro u dhigma dollar-dollar, iyadoo khilaafka ganacsi ee u dhexeeya labada deris uu sii xoogaysanayo, halka Ottawa ay soo bandhigayso kaalmo dhaqaale oo loogu talagalay ganacsiyada iyo shaqaalaha la filayo inay culayska ugu weyn ka dareemaan iska horimaadkan.
Tallaabooyinkan jawaab-celinta ah waxay dhaqan geli doonaan 8-da Sebtembar, jadwal uu Ra’iisul Wasaare Mark Carney ku dhawaaqay kaddib markii canshuuraha 50% ah ee uu Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ku soo rogay badeecooyinka Kanada ay dhaqan galeen Sabtidii.
- Advertisement -
Saraakiisha dowladda ayaa sheegay in cashuuraha Kanada ay la jaanqaadi doonaan heerarka uu dejiyay Washington, iyagoo beegsanaya qaybo ay ka mid yihiin birta, caanaha laga sameeyo iyo qalabka elektaroonigga.
Ottawa waxay sidoo kale shaacisay xirmo taageero ah oo dhan $5.4 bilyan oo loogu talagalay shirkadaha iyo shaqaalaha ay saameyntu ku dhacayso.
Mark Carney ayaa sheegay in Kanada ay uga jawaabi doonto canshuuraha Maraykanka ‘dollar for dollar’
“Waxaan u malaynayaa in waxa Kanadiyaanku saaka arki karaan ay tahay inaan mideysannahay. Jawaabteenna waan ku mideysannahay,” ayuu raaciyay.
Isku-jawaabid
Tallaabooyinka Maraykanku waxay daboolayaan badeecooyin Kanadiyaan ah oo ku dhow $20 bilyan — qiyaastii 5.5% dhoofinta Kanada ee Maraykanka — kaddib markii wadaxaajoodku burburay xilligii ugu dambeeyay ee suurtagalka ahaa.
Sida ku cad qorshaha Ottawa, badeecooyinka birta iyo aluminium-ka ee Maraykanka oo horey u wajahayay cashuur 25% ah ayaa lagu dhufan doonaa canshuuro dhan 50%.
Cashuur 25% ah ayaa lagu dabaqi doonaa badeecooyin ay ka mid yihiin qalabka guryaha, waxyaabaha caanaha laga sameeyo sida farmaajada, iyo qaar ka mid ah waxyaabaha ka farcama birta iyo aluminium-ka.
Qalabka korontada iyo agabka shaqada ayaa geli doona qayb yar oo lagu soo rogi doono cashuur 15% ah.
Marka la isu geeyo, badeecooyinka ay arrintani saameyneyso waxay ka dhigan yihiin qiyaastii 7.3% soo dejinta Kanada ee ka timaadda Maraykanka.
Falanqeeyayaal, si kastaba ha ahaatee, waxay ka digayaan in tallaabooyinkani ay kicin karaan wareeg aargoosi is-daba joog ah.
Mudane Trump ayaa sidoo kale shalay sheegay inuu qorsheynayo inuu laba jibbaaro canshuuraha baabuurta Kanada sanadka soo socda, isaga oo ka kordhinaya heerka hadda ee 25% ee qaybaha aan Maraykanka ahayn ilaa ugu badnaan 50%.
Ra’iisul Wasaaraha gobolka Ontario Doug Ford ayaa cambaareeyay hanjabaadda cashuuraha baabuurta, isaga oo u sheegay Mudane Trump inuu “dhunkan karo dabadayda” isla markaana ka digay in Ontario ay kusoo rogi karto lacag dheeraad ah dhoofinta korontada.
Marxalad hore oo khilaafkan ka mid ah, Ontario waxay si ku meel gaar ah ugu dartay lacag dheeraad ah oo 25% ah korontada loo dirayay saddex gobol oo Maraykan ah.
Mudane Trump ayaa uga jawaabay isaga oo ka digay cawaaqib “aad uga sii daran” oo ku wajahan Mudane Ford. Wuxuu sidoo kale Mudane Carney ugu yeeray “guddoomiye,” isaga oo ku celiyay ololihiisii kicinta lahaa ee ahaa in Kanada noqoto gobolka 51-aad ee Maraykanka.
Koror kale oo xiisadda ah, Mudane Trump ayaa maanta sheegay inuu ka fiirsanayo in magaca Harada Ontario loo beddelo “Harada Ameerika.” Sannadkii hore, wuxuu sameeyay isbeddel la mid ah oo ku saabsanaa Gacanka Mexico, kaas oo uu sheegay in halkii laga oran lahaa ay tahay in loo yaqaan “Gacanka Ameerika.”
Canshuuraha cusub ee Maraykanku kama reebayaan badeecooyinka uu daboolayo heshiiska ganacsiga xorta ah ee Maraykanka-Mexico-Kanada, ama USMCA. Oxford Economics waxay qiyaastay in tani ay kordhin doonto heerka wax-ku-oolka ah ee canshuuraha Maraykanka ee dhoofinta Kanada laga qaado oo ka kici doona 5.1% ilaa 6.9%.
Balaastigga, mishiinnada korontada ku shaqeeya, iyo badeecooyinka alwaaxda iyo waraaqaha ayaa ah kuwa ugu badan ee kordhintaas sababaya.
“Warshadleyda Quebec, New Brunswick, iyo Ontario ayaa saameynta ugu badan dareemi doona,” ayay tiri Oxford Economics.
Hanjabaado ku wajahan dhaqanka
Mudane Carney ayaa dhammaadkii toddobaadka sheegay in wadaxaajoodayaashii Maraykanku ay dalbadeen xadeymo daqiiqaddii ugu dambeysay lagu saaro heshiisyada ganacsi ee Kanada la leedahay dalal kale.
Wuxuu sidoo kale sheegay in saraakiisha Maraykanku ay sameeyeen “hanjabaado” aan la aqbali karin oo la xiriira luqadda Faransiiska iyo “dhaqanka Quebec,” isaga oo tixraacaya gobolka bari ee Kanada oo inta badan ku hadla Faransiis.
Duubab bir ah ayaa sugaya in la raro warshadda ArcelorMittal Dofasco ee ku taalla Hamilton, Ontario
Mudane Trump ayaa diiday eedeynta, isaga oo ku qoray Truth Social inuusan “marnaba faragelin doonin Kanadiyaanka ku hadlaya Faransiiska!”
“Beentan waxaa alifay Ra’iisul Wasaare daciif ah oo aan wax-ku-ool ahayn si uu taageero siyaasadeed u helo,” ayuu ku eedeeyay Mudane Trump.
Maraykanku weli waa saaxiibka ganacsi ee ugu weyn Kanada, isaga oo ka ah 70% guud ahaan dhoofinta Kanada.
Kanada ayaa sanadkan ah saaxiibka labaad ee ugu weyn ee ganacsi badeecooyin la leh Maraykanka, iyadoo ay ka horreyso Mexico.
Sahan la sii daayay Axaddii oo uu sameeyay Angus Reid Institute ayaa muujiyay taageero ballaaran oo Kanadiyaan ah oo loo hayo go’aanka Carney ee lagu soo afjaray wadaxaajoodyada, inkastoo qaar ka mid ah jawaab-bixiyeyaasha ay muujiyeen walaac ku saabsan saameynta dhaqaale ee ka dhalan karta.
Aqalka Cad ayaa Kanada ku eedeeyay “ula dhaqan takoor ah” oo ay kula kacday khamriga, baabuurta iyo badeecooyinka caanaha laga sameeyo ee Maraykanka xilli uu soo bandhigayay canshuuraha cusub.
Mudane Trump ayaa dib u dhigay hirgelintooda, balse labada dowladood weli way ku guuldarreysteen inay gaaraan heshiis kaddib saacado badan oo wadaxaajood ah.
Marka laga soo tago muranka canshuuraha, Washington iyo Ottawa waa inay ka wada xaajoodaan wax-ka-beddellada USMCA, kaas oo Mudane Trump uu doortay inuusan dib u cusboonaysiin qaabkiisa hadda jira.