Garoowe (AX) — Mas’uuliyiinta Puntland ayaa Türkiye ku eedeeyay duqeymo isdaba joog ah oo dhimasho geystay oo ka dhacay xeebaha Nugaal ee Soomaaliya kaddib markii burcad-badeeddu qabsadeen markabka M/V Lutuf, iyagoo sidoo kalena sheegay in dowladda federaalka Soomaaliya ay ku lug lahayd.
Isagoo Khamiistii la hadlayay BBC Somali, Wasiir Ku-xigeenka Amniga Puntland Cabdiraxmaan Yuusuf Dujaana ayaa sheegay in maamulka gobolku uu Türkiye u arko mas’uulka weerarradaas isla markaana uu ka shakisan yahay ku lug lahaanshaha dowladda federaalka.
- Advertisement -
Cabdiraxmaan ma uusan soo bandhigin caddeyn madax-bannaan oo lagu aqoonsan karo cidda ka dambeysay duqeymaha, mana jiro dowlad, ciidan ama koox hubeysan oo si fagaare ah u sheegatay mas’uuliyadda.
“Waxaan la dagaallamaynaa burcad-badeedda, balse dadku xuquuq bay leeyihiin. Dadka lama dili karo,” ayuu yiri.
Wuxuu sheegay in Puntland ay hayso caddeymo iyo xog sirdoon oo la xiriira dhaqdhaqaaq Turki ah oo ku xiran markabka iyo biyaha ku hareereysan.
Weerarradan la soo wariyay ayaa yimid kaddib markii burcad-badeeddu 17-kii Agoosto afduubeen markabka M/V Lutuf oo watay calanka Cameroon.
Sarkaal Soomaali ah ayaa u sheegay The Associated Press in markabku uu ka siday Türkiye hub, qalab isgaarsiineed iyo nidaam dayax-gacmeed loo waday xarun tababar ciidan oo Turki leeyahay oo ku taalla Muqdisho.
Waxaa la sheegay in burcad-badeeddu ku qasbeen markabka iyo shaqaalihiisa inay u jiheystaan xeebaha Nugaal.
18-kii Agoosto, afar qof ayaa la soo wariyay inay ku dhinteen laba kalena ku dhaawacmeen duqeyn cirka ah oo ka dhacday meel u dhow Garmaal, kaddib markii doon yar ay kasoo caga dhigatay xeebta kana timid markabka la afduubtay.
Wararkii hore waxay dadka dhibbanayaasha ah ku tilmaameen burcad-badeed looga shakisan yahay.
Hase yeeshee, ehelada iyo dhowr qof oo deegaanka ah ayaa sheegay in dadka dhintay ay ahaayeen kalluumeysato, iyagoo ka horyimid sifeyntaasi.
Duqeyn kale oo dhimasho sababtay ayaa la soo wariyay 23-kii Agoosto inay ka dhacday deegaanka Jiifle ee degmada Godobjiran.
Duqa degmada ayaa sheegay in sagaal qof ay ku dhinteen weerarka.
Qof deggan deegaanka oo tagay goobta ayaa sheegay inuu arkay siddeed meyd oo si daran u gubtay. Wuxuu sheegay in qaar ka mid ah dhallinyarada saarneyd doonta ay ahaayeen kalluumeysato deegaanka laga yaqaan, balse uusan xaqiijin karin sababta ay badda u joogeen ama in dhammaan dadkii saarnaa ay wax xiriir ah la lahaayeen burcad-badeednimada.
BBC Somali ayaa sheegtay inay Türkiye waydiisay eedeymaha ah in dad rayid ah lagu dilay duqeymaha. Sarkaal ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda Turkiga ayaa ku jawaabay in Ankara aysan wax war ah ka hayn weerarrada.
22-kii Agoosto, Wasiiru Dowlaha Gaashaandhigga Soomaaliya, Cumar Cali Cabdi, ayaa warbaahinta maxalliga ah u sheegay in dowladda federaalka ay ogayd hawlgallada milatari iyo duqeymaha ka dhacay xeebaha Puntland.
Wuxuu sheegay in mas’uuliyiintu ka shaqeynayaan warbixin dhammaystiran.
Cabdiraxmaan ayaa sheegay in khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Puntland iyo dowladda federaalka uu adkeeyay dadaalladii wadajirka ahaa ee lagula dagaallamayay burcad-badeedda.
Wuxuu ku eedeeyay dowladda federaalka inay ku lug lahayd dhacdooyinka, balse ma uusan soo bandhigin caddeyn madax-bannaan oo taageeraysa eedeyntaasi.
Wuxuu sidoo kale sheegay in Puntland ay baarayso shabakado dambiyeedyo ah oo la rumeysan yahay inay gacan siiyaan burcad-badeedda.
Sida uu sheegay Cabdiraxmaan, Puntland waxay xirtay ajaanib watay qalabka GPS iyo kombiyuutarro la sheegay in loo adeegsaday la socodka maraakiibta boqollaal mayl u jira xeebta.
Wuxuu sheegay in Puntland ay haysato ciidammada iyo qalabka looga baahan yahay la tacaalidda burcad-badeedda berriga iyo baddaba, balse hawlgallada ay adkeeyeen la-haystayaasha saaran maraakiibta.
“Dadka ay haystaan waa inaan waxyeello loo geysan,” ayuu yiri.
– Iyadoo la adeegsanayo xogaha adeegga BBC Somali
