Ugu yaraan 20 qof ayaa la dilay kadib markii dhulgariir cabbirkiisu ahaa 7.7 iyo taxane gariirro daba socda oo xooggan ay ku dhufteen meel ka baxsan bariga Indonesia, sida uu sheegay sarkaal samatabbixin oo maxalli ah.
Mowjado tsunami ah oo ka yar 1 mitir ayaa gaaray dhowr qaybood oo ka tirsan jasiiradaha Koonfur-bari Aasiya ka hor inta aan digniinta la qaadin qiyaastii saddex saacadood kadib dhulgariirkii dhacay aroortii hore.
- Advertisement -
Kooxaha samatabbixinta ee ka shaqeynayay agagaarka magaalada dekedda leh ee Maumere ayaa soo saaray 20 meyd waxayna heleen lix qof oo dhaawacmay, halka laba kale ay weli ku xayirnaayeen hoosta burburka, ayuu yiri Fathur Rahman, madaxa hay’adda samatabbixinta ee magaalada. Maumere waa magaalada ugu weyn ee degmada Sikka ee jasiiradda Flores, bariga Indonesia.
Samatabbixiyeyaashu weli ma aysan gaarin Nagekeo, oo ah gobolka ugu dhow xarunta dhulgariirka, halkaas oo isgaarsiintu ay go’day, ayuu yiri Fathur.
Qoysas ka daadgureynaya guryahooda tuulada Talibura, Sikka, Bariga Nusa Tenggara
Qiyaastii 2,000 oo qof oo ku sugan Nagekeo ayaa ka qaxay guryahooda, halka dhowr guri, bakhaarro iyo dhismayaal dowladeed ay waxyeello soo gaartay, sida ay sheegtay hay’adda qaranka ee maareynta masiibooyinka Indonesia ee BNPB.
Hay’addu waxay sidoo kale sheegtay in qaybo ka mid ah degmada ay ka jiraan ciriiri ba’an oo gaadiid iyo koronto la’aan.
Guddoomiyaha Bariga Nusa Tenggara, Emanuel Melkiades Laka Lena, ayaa shir jaraa’id u sheegay in ugu yaraan shan qof ay dhinteen markii dhismayaal ku soo dumayeen iyagoo hurda.
BNPB ayaa si gooni ah u sheegtay hal dhimasho iyo afar dhaawac ah, iyadoo leh saraakiishu ay wali ka shaqeynayaan xaqiijinta iyo ururinta macluumaadka laga helayo meelaha ay waxyeelladu gaartay.
Muuqaal lagu daabacay Facebook oo Reuters ay xaqiijisay, laguna duubay deked ku taal Maumere, ayaa muujiyay qayb ka mid ah dhisme oo ku dumaysa daruuro boor iyo burbur ah iyadoo dadku qaylinayaan kuna cararayaan waddada.
Dhismayaal ku yaalla hareeraha jasiiradda ayaa burbur ku dhacay kadib dhulgariirka
“Dhulgariirku aad buu u weynaa, gariirku aad buu u xoog badnaa, waxaan guriga kula nasanaynay qoyska,” ayay tiri Nona, oo 51 jir ah kana tirsan dadka deggan tuulada Talibura ee Bariga Nusa Tenggara. “Waxaan guriga gudaheeda ku jirnay 13 qof, dhammaanteenna waan cararnay si aan nafteenna u badbaadino.”
Gariirka waxaa laga dareemay guud ahaan Bariga Nusa Tenggara, Galbeedka Nusa Tenggara iyo qaybo ka mid ah Koonfurta Sulawesi. Dadka deggan dhowr goobood ayaa sheegay in gariirku socday qiyaastii hal daqiiqo, sida ay sheegtay BNPB.
“Dadka intiisa badan waxay dareemeen jugta waxayna dibadda uga kala carareen guryahooda,” ayay hay’addu ku tiri bayaan.
Dhisme waxyeello gaartey oo ku yaalla Ruteng, Manggarai, Bariga Nusa Tenggara
Muuqaallo uu baahiyay Kompas TV ayaa muujiyay isbitaal ku yaalla degmada Ende oo bukaanada dibadda u saaraya, halka Kompas.com ay sheegtay in ugu yaraan hal dhul-go’ uu dhacay.
Hay’adda juqraafiga iyo cilmiga dhulka ee Indonesia, BMKG, ayaa sheegtay in dhulgariirkii hore uu dhacay 4:58 subaxnimo waqtiga maxalliga ah, ama 2158 GMT, isagoo ku dhacay qoto dheer oo ah 15 km. Dhowr gariir oo daba socda ayaana xigay.
Isla aaggan waxaa ku dhuftay dhulgariir cabbirkiisu ahaa 7.5 sanadkii 1992, kaas oo sababay burbur baahsan, ayay hay’addu tiri.
Xarunta digniinta tsunami ee Australia ayaa sheegtay in dhulgariirka badda hoosteeda ka dhacay uusan “khatar tsunami ah ku haynin dhul weynaha Australia, jasiiradaheeda ama dhulalkeeda.”
Indonesia waxay ku taallaa hareeraha “Giraanta Dabka ee Badweynta Baasifigga”, oo ah mid ka mid ah aagagga dhulgariirrada ugu firfircoon dunida, halkaas oo dhaqdhaqaaqa saxannada tectonic-ku ay ka dhaliyaan dhulgariirro soo noqnoqda iyo foolkaano qarxa.